پای قبض‌های پرماجرای گاز چطور دوباره به مجلس باز شد؟

زمستانی که گذشت، به دلیل برودت شدید هوا روزهای سختی برای تامین گاز کشور پدید آورد؛ آن‌هم در شرایطی که مصرف گاز در کشور با الگوهای استاندارد جهانی و حتی کشورهای منطقه فاصله قابل توجهی دارد. نهایتا شرکت گاز تصمیم گرفت در راستای اصلاح الگوی مصرف، تعرفه گاز پرمصرفان را افزایش دهد، موضوعی که حواشی‌ ادامه‌داری به‌دنبال داشت و باز هم پایش به مجلس باز شد.

کد خبر: ۵۹۵۰۳۴

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۷:۰۹

به گزارش ایران اکونومیست، هرچند که افزایش قیمت خدمات دولتی ازجمله نرخ گاز، برای اجرایی شدن معمولا از مسیر مصوبه مجلس عبور می‌کند و در مورد قبوض گاز نیز  موافقت نمایندگان برای این مساله جلب شده بود اما در روزهای پایانی سال و اتمام فرصت تخفیف روی قبوض، گلایه‌هایی از سوی برخی مشترکان در این راستا مطرح شده است تا دوباره پای موضوع تعرفه گاز به مجلس باز شود.

افزایش قیمت گاز برای پرمصرف‌ها  از 16 آذر

در روزهای سرد زمستان مصرف گاز با جهش فزاینده‌ای روبرو بود تا جایی که میزان مصرف روزانه گاز کشور به عدد ۷۰۰ میلیون مترمکعب نیز رسید، موضوعی که چاره‌ای جز افزایش تعرفه پرمصرف‌ها باقی نذاشت، در تاریخ شانزدهم آذرماه مصوبه افزایش تعرفه مشترکان پرمصرف ابلاغ شد، به‌طوری‌که طبق آیین‌نامه اجرایی بند «ک» تبصره ۱۵ بودجه ۱۴۰۱ تعرفه مشترکان پرمصرف بخش خانگی، یعنی از پلکان ۴ به بعد افزایش یافت.

اعتراض، تخفیف به همراه داشت

اما به دلیل برخی اعتراضات، اجرای آن به تعویق افتاد و در هفتم بهمن‌ماه ریاست جمهوری  مصوبه‌ جدیدی را اعلام کرد که بر اساس آن تا پایان سال ۱۴۰۱، رشد تعرفه‌های مندرج در جدول دوره سرد سال خانگی نسبت به تعرفه‌های پیش از مصوبه، ۷۰ درصد تا سقف تعیین‌شده کاهش یافت.

قبض‌های گران در انتظار پرمصرف‌ها

آن‌طور که اعلام شده، تعرفه‌ها از ابتدای سال ۱۴۰۲ بدون تخفیف محاسبه خواهد شد. این مصوبه به‌دلیل کاهش شدید دمای هوای کشور در فصل سرد امسال و با هدف کاهش هزینه‌های مربوط به مصارف گاز طبیعی برخی خانوارها که به‌دلیل نبود آمادگی لازم آنها برای کنترل مصارف گاز متناسب با الگوی بهینه مصرف بوده، به تصویب هیئت دولت رسید. از این رو، از تاریخ ۱۶ آذرماه امسال تا پایان امسال، رشد تعرفه‌های مندرج در جدول دوره سرد سال خانگی نسبت به تعرفه‌های پیش از مصوبه ۷۰ درصد تا سقف تعین‌شده کاهش یافته است.

این کاهش گازبها برای اقلیم‌های ۱ تا ۵ به‌ترتیب تا سقف ۱۳۰۰، ۱۲۵۰، ۱۲۰۰، ۱۰۰۰ و ۸۰۰ مترمکعب در ماه به ازای هر واحد خانگی قابل اعمال خواهد بود، اما ملاک محاسبه گازبهای مشترکان از ابتدای سال ۱۴۰۲، تعرفه‌های مندرج در مصوبه مورخ ۱۶ آذرماه ۱۴۰۱ است.

طبق اعلام قبض گاز ۴ درصد مشترکان پرمصرف چهار برابر می‌شود، گازبهای سه پله اول مصرفی هیچ تغییری نمی‌کند. از پله چهارم به بعد تعرفه پله بعدی، ۴۰ درصد نسبت به تعرفه پله قبلی افزایش می‌یابد تا اینکه در پله آخر که شامل مشترکان پرمصرفِ پردرآمد می‌شود، تعرفه گاز نسبت به تعرفه‌های قبلی چهار برابر می‌شود.

اعتراض دوباره مجلس به افزایش قبوض

این موضوع هرچند به تایید نمایندگان مجلس رسید اما به‌تازگی رئیس مجلس به کمیسیون انرژی برای رسیدگی به قبوض غیرمنطقی گاز ماموریت داد و اعلام کرد: "باید به طور ویژه به این مساله پرداخته شود، به بنده اطلاع دادند که برای یک خانواده هفت میلیون تومان قبض گاز صادر شده که این رقم حتی به اندازه کل درآمد این خانواده نیست. "

این در حالی است که بر اساس بند " م " تبصره یک قانون بودجه (نفت و روابط مالی آن با دولت / صندوق توسعه ملی)   الگوی مصرف گاز طبیعی برای اقلیم‌های مختلف کشور حداکثر تا دو ماه پس از ابلاغ این قانون توسط وزارت نفت و با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت راه و شهرسازی و سازمان ملی استاندارد تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

بررسی‌ها چه می‌گوید؟

آنطور که پیگیری‌های ایران اکونومیست نشان می‌دهد، در تعیین تعرفه از ۱۵ سال پیش شرایط جغرافیایی و اقلیمی درنظر گرفته شده، به‌طوری که ۱۲ پله مصرف در  ۳ اقلیم تبیین شده و در سال‌های مختلف نیز مورد اصللاح قرار گرفته، تعرفه غیر یارانه‌ای نیز به‌معنای یعنی تعرفه صادراتی بوده که عدد بسیار بالایی است، در واقع برای هر مترمکعب ۴۰ سنت محاسبه می‌شود البته در آیین نامه این مساله رعایت نشده و رقم بسیار پایین تری دریافت می‌شود. به‌گونه‌ای که آخرین پله مصرف در هر  مترمکعب رقمی معادل۶۰۰۰ تومان است.

کنار سیاست‌های تنبیهی، شرکت گاز سیاست‌های تشویقی را نیز مدنظر قرار گرفته، گازبهای مشترکانی که در ماه‌های بسیار سرد سال، مصرفشان حداکثر ۷۰ درصد الگوی متعارف (سقف پله ۳ جدول پلکانی)  باشد، مشمول ۱۰۰ درصد تخفیف و مصرف آن دوره برای مشترک بدون هزینه (رایگان) شده، در مقابل، تعرفه مشترکان پرمصرف بخش خانگی، یعنی از پلکان ۴ به بعد افزایش یافته است.

بر اساس بند (ک) تبصره ۱۵ بودجه سال ۱۴۰۱، گازبهای مشترکانی که زیر پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی قرار دارند و مصرف آن‌ها در حد متعارف است نیز، رایگان خواهد بود. براین اساس، ۴ میلیون نفر از جمعیت زیر پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی، در قالب یک میلیون و ۲۵۹ هزار اشتراک (خانوار) می‌توانند با رعایت الگوی مصرف، از امتیاز  رایگان شدن گازبهای خود برخوردار ‌شوند.

با توجه به ثابت ماندن سه پلکان نخست جدول تعرفه‌های گاز و قرار گرفتن ۶۴ درصد از مشترکان در این سه پلکان، می‌توان گفت بیش از ۶۰ درصد مشترکان بخش خانگی، شاهد افزایش تعرفه در قبض‌های جدید نخواهند بود و حتی با رعایت برخی دستورعمل‌ها مشمول تخفیف در پرداخت گازبها تا سقف ۴۵ درصد نیز می‌شوند.