تغییر کاربری هایی که پایتخت را ناایمن کرده است

اهمیت تعامل دستگاه‌ها برای ارزیابی ایمنی سازه‌ها

حادثه‌ آتش سوزی ساختمان ۱۵۳ که با تغییر کاربری بار دیگر شهر را برای شهروندان ناایمن کرد نشان از اهمیت بررسی ایمنی سازه‌ها، کیفیت استفاده از ساختمان‌های پایتخت و توجه به تغییر کاربری ها دارد؛ تغییر کاربری هایی که شهر را ناایمن کرده است و لزوم تعامل دستگاههای ذیربط را برای ارزیابی ایمنی سازه های پایتخت بیشتر گوشزد می‌کند.

کد خبر: ۵۹۴۶۳۳

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۴۰۱ - ۰۸:۰۶

به گزارش ایران اکونومیست، عملیات اطفاء حریق ساختمان ۱۵۳ با وجود تلاش عوامل امدادی نزدیک به ۱۲ ساعت طول کشید و متاسفانه در این بین آتش‌سوزی این ساختمان در خیابان بهار منجر به شهادت یکی از آتش‌نشانان شد. برای کاهش این فجایع باید به زوایای این حادثه توجه جدی نشان داد. قضیه آنجا عجیب‌تر می‌شود که بدانیم ساختمان ۱۵۳ ناایمن نبوده، بلکه با تغییر کاربری و فک پلمب غیرقانونی شهر را برای شهروندان ناایمن کرده بود. در این ساختمان به دلیل حجم بالای کالاهای دپو شده که اشتعال بالایی داشتند و درجه حرارت بالای ۴۰۰ درجه، اطفاء حریق ساعات‌ها به درازا کشید و هر لحظه امکان ریزش ساختمان نیز وجود داشت. اما با تلاش های صورت گرفته، فاجعه ابعاد دیگری به خود نگرفت.

در همین رابطه مهدی چمران رئیس شورای اسلامی شهر تهران توضیح می‌دهد: ساختمان بهار جزء ساختمان‌های ناایمن از لحاظ آتش‌نشانی نبوده و مالک، لوازمی را انبار کرده که نباید انبار می‌شده و ملک مذکور با حکم کمیسیون ماده ۱۰۰ پلمب شده و با فک پلمب ۳ طبقه پارکینگ را به انبار وسایل آتش‌زا تبدیل کرده بودند که اقدامی خطرناک بوده است.

وی ادامه می‌دهد: آتش سوزی در طبقه سوم انبار از ساعت ۹:۳۰ صبح روز حادثه آغاز شد؛ اما حریق را ساعت ۹:۴۵ اطلاع دادند. چرا که به دلیل تخلف، مالک تمایل به اطلاع دادن به آتش‌نشانی را نداشته. درنهایت هم، با توجه به اینکه با سیستم‌های معمولی قابلیت اطفاء نداشته به آتش نشانان اطلاع داده می‌شود که اگر به موقع اطلاع می‌دادند، حادثه تا این حد عمق نمی‌گرفت.

آیا آتش‌نشانی با کمبود تجهیزات برای اطفا حریق این ساختمان‌ها مواجه است؟ چه تدبیر بودجه‌ای برای سال آینده جهت پیشگیری این اتفاقات می‌توان داشت؟ و چطور می توان اتفاقات مشابه را به صفر رساند؟ و اساسا چه ساختمان‌هایی ناایمن هستند؟ این سوالاتی است که پاسخ های آن در گفت‌وگو با شهردار پایتخت، رئیس سازمان آتش نشانی شهر تهران و رئیس اسبق مدیریت بحران شهر تهران داده شده است.

هر ساختمانی که سیستم هوشمند حریق ندارد، ناایمن است

اگر در ساختمان ۱۵۳ سامانه اعلام حریق بود، زودتر متوجه می‌شدیم

قدرت الله محمدی رئیس سازمان آتش‌نشانی شهر تهران با اشاره به حادثه اخیر در خیابان بهار به خبرنگار ایران اکونومیست می‌گوید: بر اساس وضعیت موجود شهرداری، بودجه آتش نشانی تدوین می‌شود. این بودجه آن چیزی که مورد نظر ما و مطلوب است قطعا نیست؛ چرا که شهر تهران گسترده بوده و روز به روز ساختمان‌های جدیدی به آن اضافه می‌شود و جمعیت هم افزایش پیدا می‌کند که جوابگو نیست و باید فکری شود و تزریق مالی صورت گیرد.

وی می افزاید: باید خودمان را با نردبان‌ها و تجهیزات مختلف به روز کنیم. البته در عملیات گذشته ساختمان ۱۵۳ مشکل تجهیزات نداشتیم و ساختمان بیش از حد و غیراستاندارد بارگذاری شده بود. این همه مواد نفتی سبب بروز این حادثه شد یعنی ناهنجاری برای ساختمان ایجاد کرده بودند.

محمدی با بیان اینکه ساختمان ۱۵۳ جزو ساختمان‌های ناایمن شهر تهران نبوده است، اظهار می‌کند: هر ساختمانی که سیستم هوشمند ندارد از لحاظ ما ناایمن است. ما ۳۳ هزار ساختمان را پایش کردیم که بیشتر در مناطق ۱۱، ۱۲، ۱۵ و ۱۶ این موضوعات مطرح است که وسعت زیادی دارد. قطعا اگر در ساختمان سامانه اعلام حریق بود، زودتر متوجه می‌شدیم.

ضرورت نگاه ویژه دستگاه‌های مختلف به تهران برای ارتقاء تجهیزات ایمنی

رئیس سازمان آتش نشانی شهر تهران با اشاره به بودجه ۱۴۰۲ شهرداری تهران، ادامه می‌دهد: می‌توان با بودجه سال آینده تجهیزاتی را به روز کرد ولی برای شهر تهران با توجه به عقب ماندگی‌هایی که وجود دارد باید عنایت ویژه‌ای داشت.

باید برای ایمنی پایتخت حساب ویژه‌ای باز کرد

وی تاکید می‌کند: ما در شهری هستیم که دستگاه‌های حکومتی در قلب آن هستند و حکومت را اداره می‌کنیم و بار آن مانند شهرهای دیگر نیست و با بودجه شهرداری نمی‌توان همه این اتفاقات را رقم زد. باید نمایندگان مجلس که در شهر تهران تردد و زندگی می‌کنند، حساب ویژه‌ای برای مسائل ایمنی شهر باز کنند که سطح ایمنی شهر تهران را تا حد قابل قبولی ارتقاء دهیم.

لزوم اهتمام ویژه دولت و شهرداری برای ارتقاء ایمنی در تهران

علیرضا زاکانی شهردار تهران نیز در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، با اشاره به اینکه باید نگاه ویژه‌ای به تهران و حوزه ایمنی آن داشت، گفت: دولت هر چقدر کمک کند ما بدان نیاز داریم. کسی ناراحت نمی‌شود که دولت‌ها کمک کنند اما دولت موجود بیش از دولت‌های قبلی کمک کرده و من همیشه تشکر کرده‌ام. شهر با اقتضائات و شرایط خاصی در حال فعالیت است و ما هم معتقدیم باید نگاه ویژه‌ای به تهران داشته باشند و دولت هم با همین نگاه ویژه کمک کرده است.

زاکانی در مورد تدابیر شهرداری برای افزایش ایمنی برای سال آینده در پایتخت اظهار می‌کند: ایمنی امر کلی است وقتی در شهری هستیم که از ۷۰ هزار هکتار ۱۲ هزار هکتار بافت ناپایدار دارد. هر چه نردبان خریداری شود برخورد معلول با ماجرا است، برخورد علتی این است که از اساس باید نوسازی خوب در شهر شود تا تبعات و مخاطرات را کاهش دهیم. دولت و ما در خصوص ارتقاء تجهیزات ایمنی و آتش نشانی اهتمام ویژه‌ای داریم و موضوع را دنبال می‌کنیم.

تهران مشکل تجهیزات آتش نشانی ندارد؛ مدیریت یکپارچه شهری می‌خواهد

احمد صادقی عضو شورای شهر تهران نیز با اشاره به حادثه اخیر در خیابان بهار به ایران اکونومیست می‌گوید: تجهیزات آتش نشانی در سطح بالایی از استاندارد قرار دارد و مشکل تجهیزات نداریم و این امکانات به روز و متناسب با بافت شهر است.

وی می افزاید: مشکلی در اطفا حریق بلندمرتبه‌ها هم نداریم. برخی حریق‌ها به دلیل شرایط ویژه ساختمان است و ربطی به تجهیزات ندارد و به عنوان مثال حریق اخیر در طبقه منفی رخ داد.

رئیس اسبق سازمان مدیریت بحران شهر تهران با بیان اینکه تغییر کاربری و استفاده از مواد خطرناک در داخل ساختمان از جمله مشکلات این روزها است، اظهار کرد: مدیریت شهر ما یکپارچه نیست و بخش‌های مختلف مسئول هستند.

مالکان و کارفرمایان ساختمان‌های پرخطر در حاشیه امن هستند و ایمن سازی نمی‌کنند

وی ادامه می‌دهد: اصناف، وزارتخانه های صمت، کار و یا وزارت بهداشت مسئول برخی از این ساختمان‌ها هم هستند و باید نظارت بر حوزه‌های خود داشته باشند. بهترین تجهیزات ایمنی وجود داشته باشد، باز هم این اتفاق رخ می‌دهد؛ چرا که سایر دستگاه‌ها باید نظارت و پیشگیری با رعایت اصول ایمنی کنند.

صادقی می‌گوید: ما می‌ترسیم به مردم بگوییم کدام ساختمان ایمن است و کدام نیست و مردم در این سختی‌های اقتصادی نگرانی برایشان ایجاد شود؛ اما نگفتن ساختمان‌های ناایمن به مردم آنقدر که به نفع کارفرما و مالکین است، به نفع مردم نیست. چرا که دارای حاشیه امن هستند و ساختمان خود را امن نمی‌کنند.

به گزارش ایران اکونومیست، تهران هر چقدر از نظر ایمنی ارتقاء پیدا کند باز هم برخی تخلفات سبب بروز فجایعی مانند ساختمان ۱۵۳ بهار می‌شود. از این رو به نظر می‌رسد باید هزینه مالکین ساختمان‌های پرخطر را بالا برد؛ یک سوم تهران از جنس این ساختمان هاست و حالا مالکین بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای هنگام خطر، بودجه، امکانات، ایمنی و سرمایه انسانی این شهر را می‌بلعند و از این رو نباید نسبت به تخلفات این چنینی کوتاه آمد و باید برخورد قاطع با متخلفین ساختمان‌های مشابه داشت. بنا به گفته متخصصان، هر ساختمانی که سیستم هوشمند حریق ندارد، ناایمن است و از این رو سازمان مدیریت بحران اقدام به پایش ساختمان‌های تهران کرده و برای سال آینده بودجه‌ای جهت پایش و افزایش تجهیزات دیده شده اما تهران مشکل تجهیزات آتش نشانی ندارد؛ مدیریت یکپارچه شهری می‌خواهد و باید متولی سایر حوزه‌هایی باشد که این روزها دستگاه‌ها با عدم نظارت، کار را سخت‌تر کرده‌اند. از سوی دیگر بیمه‌گران نیز باید در رابطه با بیمه این مراکز تجدید نظر جدی داشته باشند و حاشیه‌های امن مالکین متخلف را کاهش داد.

با این تفاسیر، افزایش هزینه تغییر کاربری و افزایش ضریب خطرپذیری به موازات فشار بر ساختمان‌های ناایمن هرچند چالش‌آفرین است، به نفع شهروندان و کاهش ریسک مواجهه با بحران‌های شهری است. موضوعی که طی ماه‌های اخیر در کمیته‌ای به مدیریت شهرداری تهران در دست اقدام است و خروجی این بررسی‌ها، ارزیابی مجددی برای ایمنی سازه‌های سابق پایتخت محسوب می‌شود.