تضاد مصوبات شوراهای شهر و مجلس با سیاست‌های کاهش آلودگی هوا

سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست ضمن توضیح درباره وضعیت آلودگی هوا و عوامل مربوط به آن گفت: ما رتبه یک شدت مصرف انرژی در دنیا را داریم، به طوری‌که ۲.۵ برابر میانگین مصرف دنیا، ۱۵ برابر کشور ژاپن و دو برابر کشور چین انرژی مصرف می‌کنیم.

کد خبر: ۵۹۲۷۶۱

تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۰

به گزارش ایران اکونومیست، داریوش گل‌علیزاده در دهمین همایش ملی مدیریت آلودگی هوا و صدا با موضوع بایدها و نبایدهای حکمرانی محیط زیست درمورد آلودگی هوا که امروز در دانشگاه تهران برگزار شد در پاسخ به این پرسش که چرا سازمان حفاظت محیط زیست مشخصا حمل و نقل عمومی را دنبال نکرده و تنها به دنبال مباحث مربوط به استاندارد خودرو است، اظهار کرد: تمام تکالیفی که در قانون هوای پاک آمده است در سال‌های گذشته و در قوانین بسیار بهتر بیان شده بود. به عنوان نمونه در قانون توسعه حمل و نقل عمومی مصوب سال ۸۶ آمده است که سرانه مصرف بنزین از ۱.۱ لیتر در سال ۹۰ به ۰.۷ لیتر برسد اما امروز ۱.۲ لیتر سرانه مصرف بنزین است. به عبارتی دقیقا برخلاف سیاست‌های کاهش آلودگی هوا حرکت کرده‌ایم.

وی افزود: ما اکنون واردکننده بنزین و گازوئیل هستیم. در بهمن‌ماه روزانه ۱۱۲ میلیون لیتر درکشور، ۳۰ میلیون لیتر در استان تهران و ۱۳ میلیون لیتر در شهر تهران مصرف بنزین داشتیم.

به گفته سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست ما در نیروگاه‌ها با کمبود سوخت نفت، گاز و گازوئیل مواجه شدیم و مجبور به واردات گازوئیل شدیم.

گل‌علیزاده با اشاره به اینکه در زمینه ارزان بودن قیمت بنزین بحث معیشت مردم در میان است توضیح داد: این دو موضوع متفاوت است. در بین دوگانگی‌های موجود بین سیاست‌های کاهش آلودگی هوا و مسائل سیاسی، اجتماعی، امینتی و معیشت مردم همیشه سیاست‌های کاهش آلودگی هوا قربانی شده و کوتاه آمده است. به عنوان نمونه ما درقانون جلوگیری از تردد خودروهای فرسوده را داریم. می‌دانیم که قشر ضعیف جامعه از خودروهای فرسوده استفاده می‌کنند اما دولت می‌تواند با ورود جدی‌تر این آسیب‌ها را به حداقل برساند اما اگر بخواهیم تردد خودروهای فرسوده را به دلیل معیشت مردم بپذیریم، در نتیجه باید پذیرای آلودگی هوا هم باشیم.

وی ادامه داد: نمی‌توان با جنگ بین این نقیض‌ها به اهداف و وضعیت ایده‌آل رسید.

سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست درباره قانون اصلاح الگوی مصرف مصوب سال ۸۹ گفت: در این قانون بسیار به انرژی‌های تجدیدپذیر توصیه شده است. ما رتبه یک شدت مصرف انرژی در دنیا را داریم به طوری‌که ۲.۵ برابر میانگین مصرف دنیا، ۱۵ برابر کشور ژاپن و دو برابر کشور چین انرژی مصرف می‌کنیم. نکته جالب این است که انرژی در مواردی در کشور مصرف می‌شود که ارزش افزوده در آن نیز وجود ندارد. برخلاف تمام دنیا ما در زمانی کمبود برق، سوخت و گاز داریم، اولین قدم ما تعطیلی صنایع است که بخش درآمدزا و کمک‌کننده به درآمد ناخالص ملی است.

وی با اشاره به اینکه بخش تجاری و خانگی تابو شده است، گفت: با این تابو نمی‌توان در این بخش‌ها تغییری ایجاد کرد چراکه مسائل و ملاحظات سیاسی و ... دارد.

به گفته گل‌علیزاده ۹۴ درصد تولید انرژی ایران بر مبنای سوخت فسیلی است. بدین جهت اگر آلودگی هوا نداشتیم باید تعجب کنیم.

وی باتوجه به بارگذاری‌های انجام شده در کشور گفت: تمام طرح‌ها و قوانین در شوراهای شهر و مجلس برخلاف سیاست‌های کاهش آلودگی هوا است.

گل‌علیزاده با اشاره به حذف فصل محیط زیست در قانون برنامه هفتم گفت: این موضوع بسیار نگران کننده است چراکه ما اگر نتوانیم از قانون برنامه هفتم به‌درستی استفاده کنیم، ظرفیت‌ها و بودجه‌های سالانه را از دست خواهیم داد.

وی با اشاره به قانون هوای پاک توضیح داد: در ابتدای دولت سیزدهم ۶۲ حکم احصا شد که  بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان به اعتبار نیاز داشت.

گل‌علیزاده با اشاره به اینکه همه مشکل ما مشکلات مالی نیست، گفت: دولت یا به طور مستقیم با تامین منابع مالی یا با سیاستگذاری‌های درست برای ایجاد اشتیاق در بخش خصوصی باید اقدامات لازم را انجام دهد. اگر بخش‌ خصوصی را به حمل و نقل وارد و منافع آن را تأمین کرد، دیگر نیازی به هزینه کردن دولت نیست اما متاسفانه درحال طی کردن مسیر اشتباهی هستیم.

وی با اشاره به ممنوعیت خرید اتوبوس دیزلی در سال ۸۲ در تهران گفت: اکنون شهرداری تهران درحال بازسازی اتوبوس یورو۴ متعلق به ۱۵ سال قبل است.

سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست با اشاره به اینکه توجه به بایدها و نبایدها دارای اهمیت است، اظهارکرد: در بسیاری از موارد بهتر است هیچ کاری انجام نشود نه اینکه حتما تکالیف اعلام شده در قانون هوای پلک را به هر نحوی انجام داد.

به گفته گل‌علیزاده ما در تهران از قبل از پیروزی انقلاب مشکل ترافیک داشتیم و هنوز هم این مشکل را داریم چراکه پیام و اقدامات ما در راستای خودرومحوری است. به عنوان مثال اتوبان‌های دو طبقه، تونل و معابر بیشتر می‌سازیم و به فکر حل مشکل آلودگی هوا نیستیم. اگر ترافیک چند دهه قبل برای ۱۰۰۰ خودرو بود، اکنون برای ۱۰ هزار خودرو است. به همین علت ما در تمامی ساعات شاهد ترافیک هستیم.

سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست با اشاره به یک اشتباه رخ داده در سال ۸۲  گفت: حذف سرویس کارکنان دولت یکی از بزرگترین اشتباه‌ها بود چراکه اگر هر سرویس ۱۰ نفر را جابه‌جا می‌کرد، اکنون به تعداد این ۱۰ نفر ۱۰ خودرو در خیابان‌ها است. بخش‌ خصوصی اگر بداند بازار خوبی دارد می‌تواند آن را در اختیار دولت قرار دهد. غیر ساعات اداری نیز کمک‌کننده ناوگان حمل و نقل عمومی شهروندان است.

وی با اشاره به اینکه صرفا نباید به حمل و نقل عمومی روی زمین توجه کنیم، افزود: معابر شهری ما توان ندارند. اگر بخواهیم 5000 اتوبوس یورو۶ هم وارد کنیم، به مشکل می‌خوریم. بدین جهت باید همزمان با روی زمین حمل و نقل عمومی در زیر زمین را هم به‌ویژه در کلاشنهرهایی مانند تهران تقویت کنیم.

به گفته سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست در تهران حدود ۱۱ درصد جمعیت کشور را در ۸۳ صدم خاک کشور جا داده‌ایم. باتوجه به شرایط اقلیمی شهر تهران با ادامه این روند در آینده با وجود خودرو و سوخت استاندارد در شرایط وارونگی دما حتما در تهران آلودگی هوا خواهیم داشت.

گل‌علیزاده با اشاره به روند ۱۰ ساله آلودگی هوای شهر تهران توضیح داد: از سال ۹۲ که کیفیت سوخت بهتر شده است اما شاهد روند کاهشی آلودگی هوا بوده‌ایم.

وی تاکید کرد: اقدامات خوبی در زمینه کاهش آلودگی هوا انجام شد اما واقعا به اندازه سرعت منابع انتشار آلودگی هوا و بارگذاری‌های انجام شده نبود. بدین جهت همیشه می‌گوییم«آهنگ سازمان حفاظت محیط زیست به اندازه آهنگ توسعه کشور نیست.»

به گفته گل‌علیزاده اکنون ما برخلاف سیاست‌های کاهش آلودگی هوا در حرکت هستیم چراکه به عنوان مثال روزانه ۳۰۰ هزار لیتر معادل ۵میلیارد تومان تبخیر بنزین داریم.

وی با اشاره به خسارت‌های اقتصادی ادامه داد: ما در کشور به اندازه گاز مصرفی کشور بلژیک فلر سوزی داریم. ما حدودا در شرایط عادی ۳۳ میلیون مترمکعب صادرات گاز داریم و میزان فلرسوزی در ایران دقیقا به همین اندازه است.

سرپرست مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان حفاظت محیط‌ زیست درباره مازوت‌سوزی گفت: امروزه حدود ۷۵ درصد گاز کشور در بخش خانگی و تجاری مصرف می‌شود. از ۸۵۰ میلیون لیتر مترمکعب گاز حدود ۶۸۰ میلیون متر مکعب در این بخش‌ها مصرف می‌شود.

وی افزود:با وجود اینکه تمام این مشکلات را می‌دانیم اما هنوز در ساختمان‌سازی و شهرسازی به انرژی‌ها توجه نمی‌کنیم.

گل‌علیزاده در ادامه گفت: از ظرفیت قانوگذاری‌ها به‌درستی استفاده نمی‌کنیم. اگر به سیاست‌های کاهش آلودگی هوا در برنامه‌ریزی، سیاستگذاری و طراحی کلیه طرح‌ها توجه نکنیم، اتفاق خوبی نمی‌افتد. نباید کاری کنیم که منجر به تشدید آلودگی هوا شود.

وی با اشاره به باغات تهران توضیح داد: باغات متراکم و قدیمی تهران جلوی بازچرخش ذرات را می‌گرفت اما اکنون در روزهایی که حتی تردد نداریم شاخص آلودگی هوا افرایش پیدا می‌کند چراکه بازچرخش ذرات در حال رخ دادن است.

گل‌علیزاده در پایان گفت : سرانه فضای سبز تهران ۱۶.۵ مترمربع سرانه است اما سرانه‌ای باید باشد که کارکرد کاهش آلودگی هوا داشته باشد اما امروز  فضای سبز این کارکرد را ندارد.