تغییر مؤلفه امتدادلغز گسل‌های ایران‌مرکز به دلیل حرکت صفحه خزر جنوبی

نتایج تحقیقات میدانی در زمینه رخدادهای لرزه‌ای شدید از ۲ میلیون سال گذشته تاکنون نشان می‌دهد که یکی از دلایل آن حرکت صفحه خزری به سمت ایران مرکزی است.

کد خبر: ۵۹۱۲۸۶

تاریخ: ۰۷ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۷:۲۰

به گزارش ایران اکونومیست، دکتر صدیقه خداپرست از محققان دانشگاه تربیت مدرس امروز در پنجمین همایش ملی کواترنری ایران که به صورت آنلاین در سازمان زمین شناسی برگزار شد، با اشاره به مطالعات انجام شده در زمینه بررسی شواهد زمین ریخت شناسی گسلش فعال در منطقه قم-ساوه، گفت: مطالعات اخیر نشان می‌دهد که در البرز مرکزی و غربی گسل‌های بزرگی مانند مشا، شمال تهران، طالقان قرار دارند که ساز و کار مؤلفه امتداد لغز آنها از راستگرد به چیگرد تغییر یافته است.

وی با بیان اینکه برخی دیگر از مطالعات نشان می‌دهد که مؤلفه امتداد لغز برخی از گسل‌های مرز ایران مرکزی و البرز مانند گسل‌های "کوشک نصرت" و "ایپک" به چیگرد تغییر یافته است، اظهار کرد: رخدادهای زلزله‌های مهمی چون زلزله "چنگوره" با بزرگای ۶.۳ در سال ۸۱ و "بوئین زهرا" با بزرگای ۷.۲ در سال ۴۱ تاییدکننده این موضوع نیز هست.

خداپرست با بیان اینکه مطالعات ما بر روی گسل کوشک نصرت شمال ساوه متمرکز شده است، ادامه داد: این گسل دارای ۱۸۰ کیلومتر طول است و طی این بررسی‌ها اقدام به مطالعه در زمینه‌هایی چون جا به جایی آبراهه‌ها و مخروطه افکنه‌ها کردیم.

این محقق دانشگاه تربیت مدرس یادآور شد: برای این منظور مدلی را طراحی کردیم تا دریابیم چرا گسل‌های این منطقه دارای مؤلفه‌های هم راستگرد و هم چیگرد هستند؛‌ چرا که بر اساس داده‌های موجود انتظار می‌رود گسل‌های این منطقه چپگرد باشند.

خداپرست خاطر نشان کرد: داده‌های ما نشان داد که تغییر مؤلفه گسل‌های البرز مرکزی و غربی ناشی از حرکت پلیت خزر جنوبی است که موجب تغییر مؤلفه امتداد لغز در این گسل‌ها شده‌اند.

وی تاکید کرد: حرکت این پلیت موجب شده که این تنش از البرز به سمت جنوبی‌تر  و به ایران مرکزی رسیده است و از این رو است که گسل‌های فعال لبه شمالی ایران مرکزی، جا به جایی چپگرد از خود نشان می‌دهند.

این محقق دانشگاهی تاکید کرد: زلزله‌های مخربی که از یک تا دو میلیون سال گذشته در ایران رخ داده است، به حرکت پلیت خزر جنوبی نسبت داده می‌شود.