اکوسیستم دستیابی به مرجعیت علمی سلامت، نیازمند سیاست‌گذاری صحیح است

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت در نشست معاونین تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور گفت: اکوسیستم معاونت تحقیقات و فناوری برای دستیابی به مرجعیت علمی سلامت مبتنی بر مدل‌های پویا در کشور موجود است، ولی نیازمند سیاست‌گذاری صحیح است. منابع حمایتی و نیروی انسانی کارآمد مهیا است.

کد خبر: ۵۹۰۶۸۸

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۱

به گزارش ایران اکونومیست، دکتر یونس پناهی در نشست معاونین تحقیقات و فناوری دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور که در مشهد درحال برگزاری است، ضمن دعوت از معاونان برای تعامل با مدیران ستادی وزارت بهداشت، تصریح کرد: به اشتراک‌گذاری سیاست‌های کلان میان معاونین و مدیران ستادی یکی از موارد حائز اهمیت است. انتظار می‌رود در این نشست آینده‌نگاری و برنامه‌های کلان و چارچوب فکری تبیین و تشریح شود، تجربه‌های موفق دانشگاه‌ها به اشتراک گذاشته شود و راهکارهایی برای رسیدن به اولویت‌ها و نحوه دستیابی به مرجعیت علمی مبنی بر شاخص‌های پاسخگو به مذاکره گذاشته شود.

وی با بیان اینکه باید نقشه راه تحقیقات سلامت برای رسیدن به مرجعیت علمی توجه به بار بیماری‌ها و افزایش شاخص‌های سلامت در جامعه ارتقاء یابد، اظهار کرد: باید هدف‌گذاری کنیم در حل مسائل سلامت در جامعه و منطقه به مرجعیت دست یابیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت با اشاره به اینکه گام اول در مرجعیت علمی سیاست‌گذاری است، خاطرنشان کرد: باید روندهای علم، فناوری و آینده‌نگاری روندها پیگیری شود. همینطور فناوری‌ها و عناوین جدید علمی شناسایی شود، نقشه راه و ماموریت‌ها برای ساختارهای علمی، طراحی و در سطح ملی همگرا شده و نگرش‌ها در بحث مرجعیت علمی تغییر یابد و ذهنیت‌ها هم به صورت صحیح ارائه شود.

دکتر پناهی گام بعدی را ساختار دانست و بیان کرد: باید فراساختارهایی جهت تقویت و تمرکز بر اولویت‌های ملی طراحی شود و فعالیت‌های ساختارهای علمی و فناوری با نقشه ملی تطبیق یابد. در ادامه باید فرآیندها هم تدوین شود. طراحی یک فرایند برای تعیین وضعیت سیستم سلامت یکپارچه و مشخص کردن وضعیت دلخواه، طراحی یک فرایند برای پایش مستمر و مشاهدات کلان از سیستم یکپارچه سلامت و طراحی فرایند برای ارتباطات جهانی و مدیریت دانش دارای اهمیت است.

با ایرانیان مقیم خارج کشور تعامل و ارتباط برقرار کنیم

دکتر پناهی با بیان اینکه اکنون ۳۰ درصد تولیدات علمی در کشور از طریق تعاملات بین‌المللی است، اظهار کرد: در حالی‌که این رقم در میان کشورهای منطقه بالاتر است. این ظرفیت برای دانشمندان ما وجود دارد که با ایرانیان مقیم خارج کشور تعامل و ارتباط برقرار کنیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، سطح استراتژی را به دو سطح بالادستی و سطح میانی تقسیم کرد و افزود: در سطح میانی به امور و کارهای تیمی بیشتر توجه شود و باید فرهنگ آن ایجاد شود؛ زیرا به دلیل محدودیت در منابع و زیرساخت‌ها راه گریزی نیست. برای مثال به عنوان یک تمرین اخیرا از کلان مناطق کشور خواسته شده برنامه‌های مشترک خود را به معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت معرفی کنند.

وی، یکی الزامات مرجعیت علمی را امکانات و حمایت‌های بالادستی دانست و تصریح کرد: حمایت‌های بالادستی بسیار مؤثر است تا سهم تحقیقات و فناوری از GDP افزایش داده شود و در این حوزه تاسیس مراکز  تحقیقات بین رشته‌ای مبتنی بر ماموریت‌ها مطرح می‌شود.

دکتر پناهی در سخنرانی خود، اظهار کرد: علاوه بر تجهیزات باید از نیروی انسانی نیز بهره‌برداری شود. برنامه‌های متنوع برای تشویق نخبگان جهت بهره‌برداری از زیرساخت‌ها وجود دارد. مانند استفاده از ظرفیت سرباز نخبه که اخیراً در این زمینه تفاهم‌نامه‌ای با دانشگاه دفاع ملی به امضاء رسیده است.

وی به تولید و به‌کارگیری تکنولوژی اشاره کرد و افزود: طراحی زنجیره ایده تا محصول، حمایت از تکنولوژی‌های همگرا، تولید انسولین و داروهای شیمی درمانی نمونه به‌کارگیری تکنولوژی است. بخش دیگر مرجعیت علمی، ترجمان علمی و کاربست آن است. توسعه زیرساخت‌های کاربست دانش و تقویت ارتباط با صنعت یکی از ضروریات است.

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت با بیان اینکه در دیپلماسی علمی، همانند دیپلماسی سیاسی باید تمام مراودات علمی و همکاری‌ها در جهت منافع کشور باشد، تاکید کرد: طراحی پروژه با سازمان‌های بین‌المللی برای حمایت از کشورهای منطقه و استفاده از نخبگان ایرانی مقیم خارج از کشور در اولویت قرار می‌گیرد.

به گفته وی، بخش دیگر مرجعیت علمی، بهبود اقتصاد دانش‌بنیان است. علمی که منجر به ثروت شود، دارای ارزش است؛ علم به ذات مسئله خوب و مثبتی است ولی باید نافع باشد.

از بیگ‌دیتا برای حل مشکلات سلامت استفاده شود

دکتر پناهی با اعلام اینکه در حال حاضر در ساختار وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی تمام اجزای لازم برای ایجاد مرجعیت علمی وجود دارد، تاکید کرد: اکوسیستم معاونت تحقیقات و فناوری مبتنی بر مدل‌های پویا در کشور موجود است، ولی نیازمند سیاست‌گذاری صحیح است. منابع حمایتی مهیا است، نیروی انسانی کارآمد شامل نخبگان و پژوهشگران و دانشجویان فعالی در کشور هستند و باید از این پتانسیل‌ها بهره برداری کرد.

معاون تحقیقات و فناوری وزیر بهداشت، توصیه کرد: سال آینده وزارت بهداشت به دنبال سیستم پزشک خانواده است، فرصت خوبی است تا برنامه تحقیقات و فناوری را در این بستر پیاده سازی کنیم. از بیگ دیتاها برای حل مشکلات سلامت جامعه بهره برداری کنیم.

دکتر پناهی با بیان اینکه باید بستر را به نحوی مهیا کرد تا نخبگان در این حوزه مشارکت داشته باشند، خاطرنشان کرد: انتظارات معاونت تحقیقات و فناوری در بخش نیروی انسانی ارتباط مستمر با سرآمدان تحقیقات و فناوری مانند محققان یک درصد برتر و برگزیدگان جشنواره‌های ملی و بین‌المللی، نخبگان پژوهشی و برترین‌های حوزه فناوری است.

وی افزود: در حوزه منابع علمی و سرمایه‌گذاری ارتباط مستقیم و مستمر با گرنت‌بادی‌ها و صندوق‌ها، خیرین سلامت، مدیران و شرکت‌های بزرگ دارویی، معاونین تحقیقات و فناوری نیروهای مسلح در برنامه قرار گیرد.

به نقل از روابط عمومی معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت؛ دکتر پناهی افزود: در حوزه سیاست‌گذاری ضرورت دارد، ضمن ارتباط مستمر مبتنی بر نیاز کشور با رؤسای کوهورت‌های بزرگ، پرشین کوهورت، بیوبانک‌ها، رجیستری، آزمایشگاه‌های جامع، مراکز جامع سلول‌های بنیادی، شبکه‌ها و ... باید در جهت ارائه داده‌های قابل تعمیم و معتبر جهت تصمیم‌گیری‌های کلان نظام سلامت، ارائه روش‌های پیشگیری و پیش‌بینی فاکتورهای خطر جهت کاهش بار بیماری‌ها، ارائه بیومارکرها و طبقه‌بندی‌های جدید جهت تشخیص سریع اقدامات سریع و مؤثری انجام شود.