در یک سالگی جنگ اوکراین؛ بحران انرژی عمیق‌تر می‌شود

"یکسال پس از جنگ روسیه در اوکراین، بحران جهانی انرژی بدتر شده اما انرژی‌های تجدیدپذیر نیز به عنوان یک راه حل مناسب برای امنیت انرژی با رشد بی سابقه‌ای که طی پنج سال آینده پیش بینی می‌شود، ظهور کرده‌اند."

کد خبر: ۵۹۰۲۷۸

تاریخ: ۰۵ اسفند ۱۴۰۱ - ۰۳:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست، آناتولی در گزارشی می‌نویسد: جنگ که ۲۴ فوریه سال گذشته میلادی آغاز شد، بیش از پیش بازارهای جهانی انرژی را به آشوب و ناآرامی کشانده است.

سارا براون، تحلیلگر ارشد مسائل آب و هوایی و حوزه انرژی در اندیشکده مستقل "امبر" می‌گوید: این جنگ بحران انرژی را تشدید کرد که از اواسط سال ۲۰۲۱، زمانیکه روسیه برای نخستین بار شروع به محدود کردن جریان گاز به اروپا کرد، در حال پیشرفت بود.

به گفته اداره اطلاع رسانی انرژی، روسیه شروع به محدود کردن جریان گاز به مشتریان اروپایی با قراردادهای بلندمدت کرد و به فروش خود در بازار تحویل فوری پایان داد. جریان گاز روسیه در سال ۲۰۲۱ نسبت به سال قبل ۱۲ درصد کاهش یافت.

بر اساس آمار شبکه اروپایی اپراتورهای سیستم انتقال برق، بهای حداکثری برق اتحادیه اروپا به صورت میانگین ۷۸ یورو در هر مگاوات ساعت در ژوئن ۲۰۲۱ بود و پایین‌ترین مبلغ هم ۴۵.۸ یورو بود.

همچنین به موازات افزایش شدید بهای گاز طبیعی، حداکثر قیمت برق اتحادیه اروپا در فوریه سال گذشته میلادی به میانگین ۲۱۱.۷ یورو در هر مگاوات ساعت رسید و در ماه اوت هم به بالاترین سطح تاریخی خود با ۵۴۳.۵ یورو در هر مگاوات ساعت رسید.

در ژانویه سال جاری میلادی، حداکثر و حداقل بهای برق اتحادیه اروپا در هر مگاوات بر ساعت ۱۹۱ و ۶۹.۵ یورو بود که هنوز هم در مقایسه با بهای برق مصرفی پیش از جنگ اوکراین بالاست.

انرژی‌های بادی و خورشیدی، رکورددار سهم رشد تولید برق اروپا

انرژی‌های بادی و خورشیدی بالاترین رشد را در تولید برق اتحادیه اروپا داشتند که نسبت به سال قبل ۱۹.۱ درصد بود و برای نخستین بار از گاز پیشی گرفت و سهم انرژی‌های بادی و خورشیدی ۲۲.۳ درصدی را در مقایسه با ۲۰ درصدی گاز داشت. انرژی هسته‌ای کمتر از باد و خورشید بود و ۲۲ درصد از کل تامین انرژی را به خود اختصاص داد، در حالی که انرژی آبی ۱۰ درصد بود.

سارا براون افزود: دو انرژی خورشیدی و باد در پی کاهش چشمگیر انرژی هسته‌ای و آبی در تولید برق توانستند اوضاع را ثابت نگه دارند. سوخت‌های فسیلی امنیت انرژی را تامین نمی‌کنند اما این برای انرژی‌های تجدیدپذیر فرق دارد.

وی با بیان اینکه سال ۲۰۲۲ شاهد بیشترین رشد قاطع در تولید برق خورشیدی بودیم، گفت: گاز دیگر به عنوان سوخت انتقالی قابل دوام در اروپا تلقی نمی‌شود و تنوع بخشیدن به واردات گاز از منابع دیگر بجز از روسیه باعث می‌شود تا وابستگی خطرناک به تامین گاز از این کشور کمتر شود.

خانم براون افزود، انرژی حاصل از خورشید نیز در سال گذشته میلادی ۳۹ مگاوات بر ساعت یا ۲۴ درصد رشد داشت که دو برابر افزایش نسبت به ۲۰۲۱ است. تجدید استفاده از زغال سنگ نیز در میانه بحران انرژی راه به جایی نبرده است.

همچنین سهم زغال سنگ در بخش تولید برق اتحادیه اروپا از ۱.۵ درصد در ۲۰۲۲ به ۱۶ درصد افزایش یافته است. در ضمن، کشورهایی چون آلمان، اتریش و دانمارک نیز با آماده ماندن واحدهای زغال سنگ خود به منظور استفاده موافقت کرده‌اند.

تحلیلگر ارشد مسائل آب و هوایی و حوزه انرژی در اندیشکده مستقل "امبر" ادامه داد: هزینه و بهای زغال سنگ نیز افزایشی شده است. این افزایش چشمگیر در سوخت‌های فسیلی بهای برق و تورم را در سراسر اروپا و همچنین در کل جهان زیاد کرده است.

جهان ظرف ۵ سال ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر را باید دو برابر کند

"فاتح بیرول"، مدیر آژانس بین المللی انرژی پیشتر گفته بود که نگرانی‌ها از امنیت تامین انرژی و بهای پایین تر انرژی‌های تجدیدپذیر به محرک‌های اصلی رشد پیش‌بینی‌شده و بی‌سابقه این دسته از انرژی‌ها طی پنج سال آینده تبدیل خواهد شد.

آژانس بین‌المللی انرژی نیز گفته که ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر جهانی قرار است دو برابر شود و تا ۲۰۲۷ از ۲۴۰۰ گیگاوات به ۵۶۵۰ گیکاوات برسد.

بیرول افزود: افزایش پیش بینی شده ۲۴۰۰ گیگاواتی در ظرفیت انرژی‌های تجدید پذیر جهانی به اندازه ظرفیت اضافه شده در ۲۰ سال گذشته و معادل کل ظرفیت فعلی برق تولیدی چین است.

همچنین بر اساس اعلام آژانس بین‌المللی انرژی، پیش بینی افزایش در انرژی‌های تجدیدپذیر در حال حاضر ۳۰ درصد بیشتر از ارزش رشد پیش بینی در سال گذشته میلادی است.

پیش‌بینی می‌شود که انرژی‌های تجدید پذیر بیش از ۹۰ درصد از توسعه جهانی برق را در پنج سال آینده تشکیل دهند و با پیشی گرفتن از زغال سنگ تا اوایل سال ۲۰۲۵ به بزرگترین منبع تولید برق تبدیل شوند. چین، هند، اروپا و آمریکا اکثریت رشد در انرژی تجدید پذیر را در این دوره پیش بینی شده در اختیار خواهند داشت.

در این میان، خانم براون ادامه داد: جنگ و بحران انرژی به عنوان کاتالیست‌هایی برای توسعه شدت یافته انرژی باد و خورشید در سراسر اتحادیه اروپا و انگلیس عمل می‌کنند. ما شاهد وحدتی در بین کشورها هستیم درحالیکه این کشورها مجبور شده‌اند تا مصرف گاز و وابستگی به واردات گاز روسیه را کاهش دهند.

وی همچنین ارزیابی کرد که مساله دیگر توسعه مزارع بادی و خورشیدی برای تامین انرژی نیست بلکه رشد و توسعه هرچه سریعتر آن در مقیاس بزرگتر به منظور از میان برداشتن موانع موجود است.

براون همچنین با اشاره به تصمیم آژانس بین‌المللی انرژی مبنی بر کاهش گاز روسیه و از سرگیری احتمالی واردات LNG چین، نسبت به رضایت اروپا در پر کردن ذخایر گاز با شکاف بالقوه ۳۰ میلیارد متر مکعبی عرضه و تقاضا در زمستان آینده هشدار داد.

وی بار دیگر تاکید کرد: همه چیز باید جوری انجام شود که بتوان رشد انرژی‌های بادی و خورشیدی مورد نیاز را برای کاهش دائمی هزینه‌های برق و دستیابی به امنیت و استقلال انرژی توانمند ساخت.