چاپ فرانسوی کتاب‌های «رولد دال‌»‌ تغییری نمی‌کند

پس از اینکه مشخص شد نسخه‌های انگلیسی کتاب‌های «رولد دال» در حال بازنویسی برای مخاطبان امروزی هستند،‌ ناشران فرانسوی «دال» هرگونه تغییر در کتاب‌های ترجمه‌شده این نویسنده فقید بریتانیایی را رد کردند.

کد خبر: ۵۸۹۴۴۵

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست و به نقل از گاردین، پس از اینکه انتشارات بریتانیایی «پافین»‌ آنچه که ادبیات نامناسب عنوان شده است را از کتاب‌های «رولد دال»‌،‌ نویسنده بریتانیایی برجسته کتاب کودک حذف کرد،‌ انتشارات فرانسوی «گالیمار»‌ روز سه‌شنبه اعلام کرد که متن‌های اصلی کتاب‌های این نویسنده بدون تغییر باقی خواهند ماند.

سخنگوی بخش کتاب‌های کودکان انتشارات «گالیمار»‌ اعلام کرد: «بازنویسی فقط مختص بریتانیا است. ما تاکنون هرگز نوشته‌های «دال»‌ را تغییر نداده‌ایم و تا امروز نیز برنامه‌ای برای این کار نداریم.»‌

ایجاد تغییرات در شخصیت‌ها و ادبیات کتاب‌های محبوب کودکان نوشته «دال»‌ موجی از منازعه را به دنبال داشته است.

در جریان اظهارنظرها درباره بازنویسی آثار «دال» حتی «ریشی سوناک»‌ نخست‌وزیر بریتانیا نیز مداخله کرد و سخنگوی «سوناک»‌ دراین باره بیان کرد: «فکر می‌کنم مهم است که آثار ادبی و آثار داستانی حفظ شوند و حذف نشوند. ما همیشه از حق آزادی بیان و اظهار نظر دفاع کرده‌ایم.»

انتشارات «پافین»‌ اعلام کرده که بازنگری جامع کتاب‌هایی که بیش از ۲۵۰ میلیون نسخه از آن‌ها در سراسر جهان فروخته‌ شده‌اند، با هدف وارد کردن آنها به دنیای امروزی است.

در نسخه‌های انگلیسی‌زبان و جدید کتاب‌های «دال»، شخصیت «آگوستوس گلوپ»، که رقیب پرخور «چارلی» در «چارلی و کارخانه شکلات‌سازی»‌ بود، در چاپ جدید این کتاب که نخستین‌بار در سال ۱۹۶۴ منتشر شد، دیگر «بسیار چاق» نیست، بلکه «بسیار بزرگ» است.  کلمه «سیاه» از توصیف تراکتورهای وحشتناک در دهه ۷۰ میلادی «آقای روباه شگفت‌انگیز» حذف شده است. این ماشین‌ها اکنون فقط «هیولاهای قاتل و ترسناک» توصیف شده‌اند.در «توییت‌ها»، خانم «توییت» دیگر «زشت و وحشی» نیست، بلکه فقط «جانور» است. اشاره به چاق بودن افراد نیز از جمله ویرایش‌هایی است که انجام شده است.در «جیمز و هلو غول‌پیکر»، «عمه اسپانج»‌ دیگر «به طرز وحشتناکی چاق و به شدت شل و ول نیست»، بلکه «یک بی‌رحم پیر و سزاوار له شدن توسط میوه» است. کلمه «مردان» در دو کتاب به «مردم» تبدیل شده است. چارلی و اومپا لومپاهای کارخانه شکلات‌سازی «مردان کوچک» بودند و اکنون «آدم‌های کوچک» هستند، در حالی که «مردان ابری» در «جیمز و هلوی غول‌پیکر» به «مردم ابری» تبدیل شده‌اند.

با این حال در نسخه‌های فرانسوی این کتاب‌ها همه‌چیز همچون سابق و از زمانی که کتاب‌ها در دهه ۶۰ میلادی ترجمه شده بودند بدون تغییر باقی مانده است. شخصیت «گلوپ»‌ همچنان «یک کرگدن ... عظیم ... مانند یک خوک چاق» باقی مانده است.

«اومپا لومپاها» که از نخستین نسخه «چارلی و کارخانه شکلات‌سازی» در سال ۱۹۶۴ در شکل‌های مختلفی تجسم شده‌اند، در فرانسه با عبارات «به طرز غیرممکنی کوچک ... بزرگتر از یک عروسک متوسط» توصیف می‌شوند. آنها از «لومپالند»، «جنگلی مملو از وحشی‌ترین جانوران جهان» آمده‌اند، در خانه‌های درختی زندگی می‌کنند و کرم‌های سبز، سوسک‌های قرمز، برگ‌های اکالیپتوس و «پوست درخت بونگ بونگ» می‌خورند. خوانندگان فرانسوی اینطور مطالعه می‌کنند که اومپا لومپاها «دندان‌های سفید زیبا، پوست صورتی و موهای بلند قهوه‌ای»‌ دارند.

«گالیمار» نخستین‌بار «جیمز و هلوی غول‌پیکر»(James et La Grosse Peche) را در سال ۱۹۶۶ و «چارلی و کارخانه شکلات‌سازی» (Charlie et la Chocolaterie) را در سال ۱۹۶۷ منتشر کرد.

«دال» در فرانسه در مقایسه با بریتانیا کمتر مشهور است، اما کتاب‌های کودکان او که از طریق مجموعه «گالیمارد فولیو» در دسترس است، طرفداران وفاداری دارند.

برخلاف قوانین کپی رایت در بریتانیا و ایالات متحده، نویسندگان در فرانسه حقوق نویسنده "droit d'auteur" را دارند که شامل «حقوق اخلاقی» است و نمی‌توان آنها را فروخت یا از آنها صرفنظر کرد و به ورثه نویسنده منتقل می‌شود. حقوق اخلاقی شامل حق تألیف و احترام به تمامیت اثر است یا به عبارتی دیگر «احترام به نام نویسنده و عدم تجاوز به اثری است که آن‌ها خلق کرده‌اند». تا زمانی که نویسنده در قید حیات است، بدون رضایت او هیچ تغییری در اثر او ایجاد نمی شود. ورثه پس از فوت آن‌ها می‌توانند تغییراتی ایجاد کنند.