تعزیه‌خوانی که با تقوایی، کیارستمی و حسن فتحی همکاری داشت

محمدحسین ناصربخت از زنده‌یاد علاءالدین قاسمی به عنوان سفیر تعزیه ایران در خارج از کشور یاد کرد و فقدان او را ضایعه‌ای جبران ناپذیر دانست.

کد خبر: ۵۸۸۲۷۹

تاریخ: ۰۱ اسفند ۱۴۰۱ - ۰۸:۲۹

این استاد دانشگاه و کارشناس نمایش‌های سنتی ایران در گفتگو با ایران اکونومیست، درگذشت علاءالدین قاسمی، هنرمند مطرح تعزیه را تسلیت گفت و از او به عنوان یکی از برجسته‌ترین شهادت‌خوانان عرصه تعزیه یاد کرد که برای اشاعه این هنر با فیلمسازانی چون ناصر تقوایی و عباس کیارستمی هم همکاری داشته و در خارج از کشور هم اجراهای متعددی کرده است.

ناصربخت با اشاره به خاستگاه قاسمی اضافه کرد: او برخاسته از خطه طالقان بود؛ جایی که یکی از مناطق تعزیه‌خیز است و از همان دوران کودکی با بچه‌خوانی در سطح ملی شناخته شد و پس از آن در دوران نوجوانی با علی اکبرخوانی به شهرت رسید تا جایی که در سراسر کشور او را به عنوان علی اکبرخوانی مطرح می‌شناختند و این گونه بود که مدارج موفقیت را در موافق‌خوانی و بویژه شهادت خوانی به سرعت طی و  بسیاری از نقش‌های اصلی تعزیه را اجرا کرد.

این استاد دانشگاه با اشاره به تلاش‌های قاسمی برای معرفی تعزیه ایران در خارج از کشور افزود: غیر از شهرتی که در ایران داشت، برای برنامه‌های شبیه‌خوانی در خارج از کشور هم همواره دعوت می‌شد به طوری که او به نوعی سفیر تعزیه ایران در رویدادهای مهمی همچون جشنواره تئاتر آوینیون بود که در این جشنواره در کنار هاشم فیاض اجرا داشت. علاوه بر آن در کشورهایی همچون آلمان، ایتالیا، آمریکا و ... نیز اجرا داشت و هر کجا که می‌خواستند نمونه موفقی از تعزیه از ایران را معرفی کند، همواره از او برای اجرای تعزیه دعوت می‌کردند.

ناصربخت با اشاره به تسلط قاسمی به گوشه‌های موسیقایی تعزیه یادآوری کرد : از آنجا که هنر تعزیه را از کودکی آغاز کرده بود، به موسیقی آن تسلط بسیار داشت و از سوی دیگر به غیر از مجالس آشنا که در مناسبت‌های مذهبی و آیینی خوانده می‌شد، در اجرای تعزیه‌های غریب هم تبحر و بر آنها تسلط داشت و این گونه بود که در دوره‌های پرفروغ جشنواره‌های آیینی سنتی یکی از عوامل و هنرمندان ثابت این رویداد بود و به عنوان شبیه‌خوان و شبیه‌گردان حضوری موثر داشت. مجموعه این عوامل سبب شد که نشان درجه یک هنری را دریافت کند.

او با اشاره به اینکه آموزه‌های شبیه‌خوانی به صورت سینه به سینه منتقل می‌شود، درباره ثبت و نگهبان و گردآوری تجربه‌های زنده یاد قاسمی توضیح داد: خوشبختانه تمام اجراهایی که در جشنواره‌ها داشته است، ثبت و ضبط شده و فیلم اجراهایش در مکان‌های گوناگون موجود است. بخشی از تجارب او از طریق فیلم‌ها ثبت شده اما متاسفانه چون مرکز مشخصی برای گردآوری این تجربه‌ها نداریم، این آموزه‌ها به شکل پراکنده‌ای ضبط شده است که امیدوارم با ایجاد یک مرکز یا بانک اطلاعاتی، تجربیات ارزشمند هنرمندانی چون زنده یاد علاءالدین قاسمی به صورت متمرکز ،گردآوری و ثبت شود بخصوص که ایشان تاثیر زیادی بر آموزش جوانان علاقه‌مند به شبیه‌خوانی داشت.

ناصربخت یکی از ویژگی‌های قاسمی را خلاقیت او دانست و توضیح داد: بسیار پذیرای نوآوری بود و خود را به مجالس سنتی تعزیه محدود نمی‌کرد و این چنین بود که در مجلس شبیه‌خوانی «شیخ صنعان و دختر ترسا» به کارگردانی منوچهر یاری که دهه هفتاد اجرا شد، یکی از نقش‌های اساسی را ایفا کرد یا در سریال «شب دهم» به کارگردانی حسن فتحی نیز حضور داشت. علاوه بر این یکی از شبیه‌خوانانی بود که در فیلم «تمرین آخر» به کارگردانی ناصر تقوایی و همین طور در فیلم کوتاه تعزیه حر و نیز در فیلمی که عباس کیارستمی درباره تعزیه ساخته، حضور و همکاری داشت.