رقابت بنادر عراق و ایران در اتصال شرق به غرب

بندر بزرگ فاو استان بصره در جنوب شرقی عراق در ۵ سال به بهره برداری خواهد رسید که به نظر می رسد با این شرایط ایران و عراق در حال رقابت برای اتصال شرق به غرب هستند.

کد خبر: ۵۸۵۸۵۰

تاریخ: ۲۵ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست، بندر بزرگ فاو در افق چشم‌انداز ۲۰۳۸ قرار است با ۹۰ پست اسکله و ۹۹ میلیون تن ظرفیت تخلیه و بارگیری کشتی‌ها در سال، به عنوان دهمین بندر جهان، در جایگاه بزرگترین بندر خاورمیانه قرار گیرد، اگر چه تردیدهایی در مورد تحقق وجود دارد.

در حال حاضر بزرگترین و فعال‌ترین پایانه کانتینری عراق در بندر تجاری ام القصر در استان بصره قرار دارد که عملکرد آن در سال ۲۰۲۲ با حدود یک میلیون و دویست هزار تی ای یو در حدود ۸ برابر مجموع عملکرد کانتینری بنادر امام خمینی (ره) و خرمشهر بوده است.

بندر ام القصر با حمایت دولت و وزارت حمل و نقل عراق، توانسته کانونی امن و کارآمد را برای سرمایه‌گذاری خارجی بلند مدت ترمینال اپراتورهای بزرگی نظیر CMA CGM, MSC, ICTSI, Gulftainer فراهم آورد.

‌ترمینال اپراتورها در بندر بزرگ فاو / خطوط ریلی جدید در خلیج فارس

‎ حضور ترمینال اپراتورهای مهم منطقه‌ای و بین‌المللی در کنار شرکای عراقی در پایانه‌های کانتینری بندر ام القصر به افزایش چشمگیر عملکرد آن انجامیده و خطوط کشتیرانی بزرگ دنیا را به برقراری سرویس‌های منظم لاینر به این بندر (با وجود آنکه در انتهای خلیج فارس قرار دارد) متقاعد ساخته است.

در همین حال خط ریل جدیدی که خلیج فارس را از طریق بندر بزرگ فاو و خاک عراق به ترکیه و اروپا می‌رساند، در فاز طراحی است و این بار عراق به عنوان کشوری با ماهیت عملکرد ترانزیتی در نظر گرفته شده است.

عراق در حال سرعت بخشیدن به این پروژه است، زیرا به خوبی از پتانسیل خود برای ایفای نقشی مهم در حمل و نقل و تجارت بین جنوب و جنوب شرق آسیا و اروپا آگاه است.

این پروژه "Dry Canal" نام دارد که بندر بزرگ فاو را که ساخت آن از سال ۲۰۲۰ در دست انجام است، به شمال عراق و ترکیه متصل می‌کند و شامل احداث خطوط راه آهن جدید به طول ٢٢٠٠ کیلومتر می‌باشد.

این خطوط ریلی پس از اتصال به ترکیه به شبکه ریلی و جاده‌ای اروپا متصل خواهد شد.

‌رقیب ترکیه به بهره برداری خواهد رسید

به گزارش ایران اکونومیست، ترکیه در حال حاضر به عنوان یک کانون اصلی ترانزیت کالا و کانتینر برای ترافیک ریلی از شرق به غرب دنیا مطرح است و به همراه جمهوری آذربایجان و گرجستان نقش مهمی در کریدور میانی (Middle Corridor) برای انتقال محموله‌های ورودی از چین از طریق دریای خزر به سمت اروپا دارد.

به تازگی شرکت‌های بیشتری بنادر ترکیه را در شبکه‌های حمل و نقلی خود قرار داده‌اند تا از مزایای ترانزیتی و لجستیکی آن کشور بهره ببرند به طوری که در سال ۲۰۲۲ حدود ۸۱ میلیون تن کالا از طریق خاک ترکیه ترانزیت شده است.

هنگامی که بندر بزرگ فاو در جنوب عراق تکمیل شود، گزینه دیگری برای نقل و انتقال کالا از جنوب و جنوب شرق آسیا به اروپا اضافه می‌شود و به عنوان مثال محموله‌های کشور هند می‌توانند علاوه بر بندر شهید رجایی ایران و بندر جبل علی در امارات، کانون دیگری برای رسیدن به مقاصد خود پیدا کنند.

ظرفیت عملیات پایانه کانتینری بندر بزرگ فاو پس از تکمیل در سال ۲۰۳۸ بالغ بر ۷.۵ میلیون تی ای یو در سال خواهد بود.

موج شکن‌های بندر بزرگ فاو جمعاً ۲۴ کیلومتر طول دارند که بخش شرقی را یک شرکت یونانی و بخش غربی را شرکت "دِوو" کره جنوبی ساخته است. احداث بخش بزرگی از زیرساخت این بندر را نیز شرکت "دِوو" دنبال می‌کند.

‌حضور شرکت‌ها ایتالیایی و فرانسه در راه آهن و بنادر عراق

شرکت ایتالیایی PEG موظف به انجام مطالعات امکان سنجی این پروژه شده که تا پایان سال ۲۰۲۳ ارائه خواهد شد.

قرار است مناقصه احداث اولین قطعه از راه آهن برقی عراق در سال جاری اکران شود. در همین حال شنیده شده که شرکت آلستوم فرانسه مجری پروژه راهبردی اتصال بندر بزرگ فاو به ترکیه با طول ۲۲۰۰ کیلومتر طول گردیده است.

با وجود چنین پروژه‌های بندری بزرگ در حال تکمیل و ایجاد دسترسی‌های لجستیکی ریلی و جاده‌ای پسکرانه آن که عملاً مبدل به راه گذری جدید برای اتصال شرق به غرب خواهد بود، ایران نیز باید به دنبال یافتن و سپس اجرایی نمودن فرصت‌های خود در جهت عقب نماندن از عرصه تجارت و رقابت منطقه‌ای باشد.

‌احداث بندر بزرگ خلیج فارس در خوزستان توازن در رقابت منطقه‌ای ایجاد خواهد نمود

به گزارش ایران اکونومیست، بندر بزرگ خلیج فارس در واقع همان فرصتی است که می‌بایست از آن به عنوان راهکاری در جهت دستیابی جایگاه تجارت دریایی ایران و توسعه این جایگاه در نقش آفرینی در راه گذرهای جدید تجارت دریایی از شرق به غرب، نام برد.

بی شک احداث بندر بزرگ خلیج فارس در استان خوزستان و در کانال طبیعی و منحصر بفرد خور موسی در راستای ایجاد توازن در رقابت منطقه‌ای بویژه در شمال خلیج فارس و در رقابت با توسعه بنادر فاو و ام‌القصر در خور زبیر و خور عبدالله عراق و برنامه‌های توسعه‌ای کشور ترکیه، خواهد بود.

در شرایطی که یکی از مهمترین عوامل رشد و توسعه بنادر، عاملی به نام «ضریب دسترسی دریایی» بواسطه موقعیت جغرافیایی و جمعیتی آنها خواهد بود؛ بندر بزرگ خلیج فارس با داشتن پسکرانه جمعیتی، صنعتی و دسترسی به کریدورهای زمینی با فراهم نمودن بستر جذب کالا، نه تنها نقش استان خورستان را در رشد اقتصادی کشور مشهودتر خواهد نمود، بلکه توأمان، زمینه جذب کالاهای ترانزیتی و تغییر رویه‌های صادرات و واردات کالاها در رقابت با کشورهایی نظیر ترکیه و عراق، در مسیر راه گذر شرق به غرب را فراهم خواهد ساخت.