ماجرای تغییر طراحی اسکناس‌ها با نظر امام (ره) چه بود؟

نشان شیر و خورشید که از زمان قاجار روی اسکناس‌های ایران نقش بسته بود، پس از پیروی انقلاب اسلامی جای خود را به نشان جمهوری اسلامی داد.

کد خبر: ۵۸۳۹۴۸

تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۰:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست، نشان شیر و خورشید از زمان قاجار روی اسکناس‌های ایران نقش بسته بود. در کتاب «خاطرات سیاسی- اجتماعی» به تالیف صادق طباطبایی اینطور آمده: روز پنجشنبه‌ ۱۰ اسفند بود که‌ امام‌ به‌ قم‌ بازگشتند و در مدرسه‌ فیضیه‌ سخنرانی‌ کردند؛ در فرازهایی از سخنان امام آمده است‌: ما یک «مملکتِ محمدی» ایجاد می‌کنیم. بیرق ایران نباید بیرق شاهنشاهی باشد. آرم‌های ایران نباید آرم‌های شاهنشاهی باشد؛ باید آرم‌های اسلامی باشد. از همه وزراتخانه‌ها، از همه ادارات، باید این «شیر و خورشید» منحوس قطع بشود؛ عَلَم اسلام باید باشد. آثار طاغوت باید برود. اینها آثار طاغوت است؛ این تاج آثار طاغوت است؛ آثار اسلام باید باشد.

همچنین در کتاب «امام خمینی (س) به روایت آیت الله هاشمی رفسنجانی» به تالیف عبدالرزاق اهوازی آمده است:‌ ‌اوایل پیروزی انقلاب، مشکلات و اختلافاتی در خصوص طراحی اسکناسها داشتیم. ‌بعضی‌ها می‌خواستند آرم شیر و خورشید را بگذارند و حتی یک بار اسکناس‌هایی با همین‌ ‌آرم، طراحی کردند و پیش امام بردند که ایشان هم با آن دقت نظر بالایی که داشتند، ‌ ‌اجازه این کار را ندادند و فرمودند بر روی اسکناسها «آرم جمهوری اسلامی» ‌ باشد و ‌تأکید داشتند که طرحی و نقشی بگذارید مثل تظاهرات مردمی در روزهای انقلاب و یا ‌تصویر اماکن مقدسه اسلامی، که با انقلاب اسلامی سازگار باشد و پایه اسلامی داشته‌ ‌باشد. ‌

همچنین در صحیفه امام، جلد هشت، صفحه ۲۱۶ آمده است: امام خمینی بر روی علامت شیر و خورشید، خط کشیده و مرقوم داشته اند: «آرم جمهوری اسلامی باید باشد»

از این رو بعد از انقلاب اسلامی اولین تغییر در اسکناس‌های رایج با مخدوش کردن چهره شاه رخ داد. در آن زمان به دلیل کمبود زمان برای چاپ مجدد اسکناس با طرح جدید، چهره شاه از روی اسکناس‌ها با سورشارژ حذف شد.  مُهر زدن روی اسکناس یا تمبر را سورشارژ می‌نامند. اسکناس‌های سورشاژ در سال‌های اول انقلاب در کشور رایج بودند. در این اسکناس‌ها، روی تصویر محمدرضا پهلوی شمایل دیگری نقش بسته‌است. این پول‌ها متعلق به آغاز حکومت جمهوری اسلامی ایران است.

درنهایت نیز اولین تغییر رسمی در چاپ اسکناس‌های کشور از سال ۱۳۶۰ با جایگزین کردن تصویر حرم امام رضا (ع) با تصویر محمدرضاشاه پهلوی و مهر جمهوری اسلامی ایران به جای شیر و خوردشید انجام شد. سری اسکناس‌های انقلابی تا سال ۱۳۷۱ چاپ شده و پس از آن تغییرات دیگر با طراحی جدید در اسکناس‌ها صورت گرفت.