«بررسی شاخص‌های دموکراسی و دیکتاتوری» در کرسی آزاد اندیشی دانشگاه تهران

شاخصهای دموکراسی و دیکتاتوری در بیست و چهارمین کرسی آزاد اندیشی بررسی شد.

کد خبر: ۵۸۲۶۲۵

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۸:۵۵

به گزارش ایران اکونومیست، بیست و چهارمین کرسی آزاد اندیشی با موضوع « ایران درگذار از دیکتاتوری و دموکراسی» (در صد ساله اخیر) با حضور دکتر مصطفی مصلح زاده عضو هیئت علمی دانشگاه و دبیر ستاد راهبردنگاری دهه پنجم و دکتر سیروس فیضی استاد دانشکده علوم و حقوق سیاسی روز دوشنبه هفدهم بهمن ماه در تالار امیرکبیر برگزار شد.

در ابتدای این مراسم دکتر سیروس فیضی استاد دانشکده علوم و حقوق سیاسی با اشاره به قدمت طولانی تفکرِ ایجاد یک حکومت دموکراسی گفت: بشر از ابتدای خلق نویسندگی یک کتاب، در فکر ایجاد یک حکومت مناسب بوده است که برای اولین بار در یونان باستان مردم برای تشکیل حکومت دموکراسی رأی و نظر دادند. در انقلاب های انگلستان و فرانسه و آمریکا هم به جهت از بین بردن حکومت دیکتاتوری به سمت ایجاد یک حکومت دموکراسی روی آوردند.

دکتر سیروس فیضی افزود: در حکومت دموکراسی مردم اقتدار برای انتخاب قانون و قانون‌گذار دارند. آزادی اجتماع، آزادی بیان، شهروندی، رضایت حکومت‌شوندگان، حق زندگی و حقوق اقلیت‌ها از موضوعات اصلی در دموکراسی میباشد.

وی در ادامه به حکومت دیکتاتوری اشاره کرد و گفت: دیکتاتوری به‌عنوان شکلی خودکامه از دولت و نوعی حاکمیت قدرت‌مداری است که برای رسیدن به قدرت به خشونت متوسل می شوند.

استاد دانشکده علوم و حقوق سیاسی در خصوص ویژگیهای یک حکومت دموکراسی ادامه داد: در این نوع حکومت مردم می توانند در قانونگذاری و سیاستگذاری و اعمال قوانین نقش داشته باشند، باید فرمانروایان در مقابل فرمانبرداران پاسخگو باشند، فرمانروایان باید از طریق نمایندگان فرمانبرداران انتخاب شوند و فرمانروایان باید در جهت حمایت از فرمانبرداران حرکت کنند.

دکتر مصطفی مصلح زاده عضو هیئت علمی دانشگاه و دبیر ستاد راهبردنگاری دهه پنجم درخصوص شاخص حزب در حکومت های دموکراسی و دیکتاتوری گفت: در دموکراسی تشکیل حزب در راستای قانون آزاد است درصورتی که در دیکتاتوری بصورت تک حزبی ( حزب همیشه حاکم) است.

وی با مقایسه ساختار حزب و شرکت ادامه داد: در ساختار حزب دبیرکل، اساسنامه، شورای مرکزی، مرامنامه و مجمع عمومی اعضای حزب وجود دارد در صورتیکه ساختار یک شرکت متشکل از مدیرعامل، هیئت مدیره، اساسنامه و مجمع عمومی اعضای شرکت است. حزب حق فعالیت اقتصادی و شرکت حق فعالیت سیاسی را ندارد.

مصطفی مصلح زاده افزود: در سیستم دموکراسی بصورت دو حزبی مثل آمریکا و انگلستان و چند حزبی مثل ایتالیا است ( هر حزبی که بیشترین رأی مردمی را بیاورد حکومت را در دست میگیرد) اما در سیستم دیکتاوری بصورت مورثی و انتخابات تک حزیی ( بدون رقابت حزب حاکم با احزاب دیگر) است. بطور مثال در آمریکا هرحزبی در هر ایالتی بیشترین رأی را دریافت کند کل کرسی ایالت در اختیار آن خواهد بود از این جهت هیچگاه حزب سوم به قدرت نمیرسد.

دبیر ستاد راهبردنگاری دهه پنجم با اشاره به انواع گروه های سیاسی در حکومت دموکراسی گفت: سه نوع گروه سیاسی با عناوین حزب حاکم، حزب مخاف قانونی و حزب مخالف غیرقانونی در حکومت دموکراسی وجود دارد. حزب مخالف قانون در راستای قانون اساسی است اما مخالف حزب حاکم در صورتیکه حزب مخالف غیرقانونی، مخالف قانون اساسی هم هست از این جهت این حزب اجازه هیچگونه فعالیت انتشار روزنامه، کاندید در انتخابات و سایر موارد را ندارد. در واقع در دموکراسی، حزب در راستای قانون اساسی اجازه شکلگیری دارد.

مصلح زاده درخصوص شاخص تأسیس نشریه ادامه داد: در سیستم دموکراسی حق تأسیس نشریه در راستای قانون آزاد است درصورتی که در سیستم دیکتاتوری ممنوع و فقط حزب حاکم میتواند نشریه چاپ کند.

به گزارش امور سامانه‌ها و روابط عمومی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه تهران؛وی ادامه داد: یکی از شاخص های اصلی دموکراسی در مقابل دیکتاتوری انتخاب مسئولین دولت بصورت مستقیم و غیرمستقیم توسط مردم است.  در سیستم دیکتاتوری نهادها مورثی هستند همانند پادشاهی و یا بصورت کودتا به قدرت میرسند( مانند صدام در عراق و یا محمدرضا شاه در سال 1332) یا بصورت تک حزبی و بدون رقابت با احزاب دیگر ایجاد میشود.

مصطفی مصلح زاده با اشاره به جنبش سیاسی آنارشیسم گفت: تشکیل حزب با آزادیهای اجتماعی خارج از چارچوب قوانین در حکومتی فاقد قدرت و مرکزیت ایجاد میشود در واقع اگر آزادی در دیکتاتوری صفر باشد در آنارشیسم صد در صد خواهد بود مانند داعش؛ اما آزادی در  دموکراسی در چارچوب قانون است.