نیمه پر و خالی بورس

کد خبر: ۵۸۲۶۰۷

تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۸:۱۴

بازار سهام در حال حاضر با ریسک های متعددی مواجه است. این ریسک ها باعث شده تا در حالی که پیشران های بورس در شرایط مطلوبی قرار دارند نماگر اصلی بازار در بهترین حالت ممکن در نقاط تعادلی قرار بگیرد. تصمیمات سیاستگذاران در این بین وزن بسیار زیادی در تهدیدهای بورسی به خود اختصاص داده به طوری که مصوبه شورای رقابت و همچنین بودجه پیشنهادی دولت برای سال آینده صنایع تاثیرگذار بورسی را با ابهامات زیادی مواجه کرده است.
نیمه پر و خالی بورس

این در حالی است که از دیگر سو شرکت‌های مختلف و مخصوصا فلزی ها محصولات خود را با دلاری نزدیک به دلار توافقی در بورس‌کالا به فروش می‎رسانند و سهامداران خود را نسبت به سودسازی در اسفند و فروردین امیدوار کرده اند. از طرف دیگر تورم و نرخ دلار به عنوان دو پیشران مهم بازار سهام همچنان روندی صعودی داشته و بر امیدواری ها می افزایند. ارزش ذاتی بازار نیز خصوصا با ریزش های اخیر در وضعیت ارزنده ای قرار دارد. در این گزارش از دید کارشناسان بورسی دو نیمه پر و خالی را برای این روزهای بازار سهام بررسی می کنیم.
حقوق ضایع شده مالکیت سرمایه‌گذاران

کامل ابراهیمیان، تحلیلگر بازار سهام در خصوص وضعیت فعلی بازار سهام به‌خصوص در بازه ۲۰ روز گذشته، گفت: از اواخر دی ماه تا الان شاهد اصلاح حدود ۱۰ درصدی شاخص کل بودیم و از سوی دیگر ارزش بازار بیش از‌هزار همت افت کرده است. طی این مدت به‌رغم روند رو به رشد پیشران های موثر بر بازار سهام نظیر نرخ ارز، قیمت‌های جهانی و تورمی که در اقتصاد هست شاهد کاهش ثروت سهامداران و سرمایه‌گذاران بودیم و دلیل اصلی آن اعمال قیمت‌گذاری دستوری بر محصولات و خدمات شرکت‌ها و به‌ویژه محصولات خودروسازان است. متاسفانه شورای رقابت با مصوبه ای که صادر کرد حقوق مالکیت سرمایه‌گذاران را زیر پا گذاشت. صنعت خودرو یک صنعت غیر‌انحصاری است و بیش از ۶ شرکت در این حوزه فعالیت دارند، علاوه بر آن شرکت‌هایی نیز هستند که قطعات خودرو را وارد و مونتاژ کرده و خودروها را در قالب خودروهای خارجی در کشور به فروش می‌رسانند. شورای رقابت در چنین شرایطی محصولات خودروسازان داخلی را انحصاری دیده و این موضوع باعث شده که سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه با تهدیدهای جدی مواجه شود.

ابراهیمیان عنوان کرد: وقتی سهامداران و سرمایه‌گذاران می بینند صنعت زیان دهی مانند خودرو به جای حمایت، با قیمت‌گذاری دستوری زیان ده تر می‌شود امیدی ندارند و نگرانند بدتر از این بلا بر سر شرکت‌های سودده بیاید، کما اینکه در حال حاضر این ریسک در لایحه بودجه ۱۴۰۲ وجود دارد و بسیار هم جدی است. این تحلیلگر بازار سهام خاطرنشان کرد: باید امیدوار بود حق سرمایه‌گذاران و سهامداران و شناخت حقوق مالکیت آنها توسط نهادهای تصمیم ساز به رسمیت شناخته شود و این مهم به تلاش سازمان بورس، هلدینگ های سرمایه‌گذاری و کانون هایی مانند کانون نهادهای سرمایه‌گذاری برمی گردد. این بخش ها باید سعی خود را بکنند تا حقوق تضییع شده سهامداران را زنده کرده و اجازه ندهند چنین تصمیماتی که بیش از‌هزار همت سهام بیش از ۵۰ میلیون سهامدار را طی ۲۰ روز از بین می برد اتخاذ و اعمال شود.

وی اظهار کرد: بازار سهام در ۲۰ روز اخیر افت کرد و این در حالی است که شاهد ثبات نسبی در بازارهای جهانی هستیم و نرخ ارز صرافی نیز در محدوده جذابی قرار دارد. از سوی دیگر شاهد رشد قیمت محصولات شرکت‌های فلزات و پتروشیمی در بورس‌کالا هستیم که تقریبا خود را با نرخ دلار واقعی هماهنگ کرده اند. بعد از مدت‌ها می‌بینیم که محصولات این شرکت‌ها در بورس‌کالا با قیمت‌هایی نزدیک به دلار توافقی معامله می شوند و این موضوع اثر خود را در صورت‌های مالی شرکت‌ها به جا می گذارد. در حال حاضر وضعیت آتی بازار با توجه به ریزشی که کرده می‌تواند وضعیت مناسبی برای سرمایه‌گذاری باشد اما پیش نیاز این موضوع شناخت حقوق مالکیت سهامداران و حذف قیمت‌گذاری دستوری از شرکت‌های سهامی عام است.

ابراهیمیان گفت: از سوی دیگر با ابلاغ مصوبه شورای رقابت در ابتدای این هفته شاهد افزایش عجیب ۵ تا ۱۵ درصدی قیمت خودرو در بازار آزاد بودیم. به جای اینکه این محصولات در بورس‌کالا عرضه شود و قیمت محصولات بازار آزاد را طی هفته های گذشته بشکند با ابلاغیه دیروز این افزایش مجدد آغاز شد.

مصیبت بازار سرمایه

این تحلیلگر بازار سهام عنوان کرد: اگر بخواهیم وضعیت بازار سهام را با دیدی محتاطانه بنگریم باید توجه داشت که در حال حاضر بزرگ‌ترین ریسک بازار تصمیم‌گیرانی هستند که روی دارایی سرمایه‌گذاران قمار می‌کنند. این تصمیم‌گیران در قالب نهادها، سازمان‌ها و ارگان های متفاوت با فرمان قیمت‌گذاری دستوری منافع سهامداران را تهدید می‌کنند و این بزرگ‌ترین ریسک بازار سهام است. حتی تحریم نیز در حال حاضر ریسک بازار نیست، قیمت‌های جهانی نیز ریسک بازار سرمایه ما نیست. امروز بحث قیمت‌گذاری محصولات و خدمات شرکت‌ها مصیبت بزرگی برای بازار سرمایه و سرمایه‌گذاران است و امیدوارم این مساله حل شود، چرا که مادامی که این موضوع حل نشود ۵۰ میلیون سهامدار در وضعیت بغرنجی قرار خواهند داشت.

وی در خصوص این موضوع که بازار سهام باید راه خود را از صنعت خودرو جدا کند نیز گفت: یک موضوع اشتباه که برخی از کارشناسان مطرح می‌کنند این است که می گویند بازار سهام باید راه خود را از صنعت خودرو جدا کند. نباید فراموش کرد که مساله بازار سهام اصلا این نیست، مساله این است که سرمایه‌گذار و سهامدار توسط ارگان‌ها و نهادهای خاص در بازار سرمایه تهدید شده است و وقتی این تهدید به بازار تزریق می‌شود ریسک بازار سرمایه افزایش پیدا می‌کند. امروز این بلا بر سر خودروسازی آمده، فردا بر سر پتروشیمی می آید و روزی دیگر پالایشی‎ها را تهدید خواهد کرد. بنابراین این فرضیه که بازار سهام باید راه خود را از صنعت خاصی جدا کند از اساس اشتباه است.
آینده بورس چطور درخشان می‌شود؟

این تحلیلگر بازار سهام تصریح کرد:خودروسازی بیش از یک میلیون سهامدار مستقیم و بیش از ۵۰ میلیون سهامدار غیرمستقیم در قالب صندوق‌های سرمایه‌گذاری، سهام عدالت و سهامداران خرد دارد و نمی‌توان گفت ۵۰ میلیون سهامدار این صنعت را در نظر نگیریم. این افراد فعالان بازار سرمایه هستند و تا زمانی که ریسک قیمت‌گذاری دستوری، ریسک اعمال فشار از طرف نهادهای تصمیم‌گیر، ریسک بودجه از طرف دولت ها، و ریسک آن دسته از مصوبات مجلس که روح سرمایه‌گذاری را در کشور زیر سوال می برد مطرح باشد مطمئنا وضعیت بازار سرمایه بر همین منوال باقی می‌ماند و با ریسک های فراوان همراه خواهد بود. بازار سرمایه در چنین شرایطی همواره تلاطم خواهد داشت و این وضعیت مختص صنعت خاصی نبوده بلکه همه صنایع درگیر چنین تصمیم‌گیری هایی خواهند بود.

ابراهیمیان معتقد است چنانچه تصمیم های عاقلانه و منطقی در بازار سهام گرفته شود، بهترین بازار برای سرمایه‌گذاری نه فقط در کوتاه مدت که حداقل برای یک دهه آینده بازار سرمایه است. این بازار در مقایسه با تمام بازارهای موازی خود از ارزش ذاتی بیشتری برخوردار بوده و تنها نیازمند کاهش ریسک هایی است که از سوی سیاستگذار بر این بازار تحمیل می‌شود. وی اظهار کرد: در حال حاضر بازار سرمایه به دلیل ریسک هایی که توسط دولت ها، ارگان ها و نهادهای متعدد به آن تحمیل شده زیر ارزش واقعی قرار دارد و این موضوع منجر به فروش سهام زیر ارزش ذاتی شده است.

این در صورتی است که در حال حاضر ارزنده ترین بازار همین بازار سهام است و اگر نهادهایی مانند سازمان بورس، وزارت اقتصاد و تمام بخش هایی که به رشد آینده این کشور از مسیر رشد سرمایه‌گذاری علاقه مندند تلاش کنند نهادهایی که قیمت‌گذاری دستوری را اعمال می‌کنند حذف کرده یا دستورالعمل های آنها را برگردانند قطعا آینده بازار سرمایه نیز در کوتاه و بلندمدت درخشان خواهد بود. اما به طور کلی بازار سهام روی حمایت خوبی در دامنه ۵/ ۱ میلیون واحد قرار دارد و با تورمی که در سایر بازارها قابل مشاهده است اثر آن را در سایر بازارها نیز خواهیم دید.

نیمه پر ماجرا

مهدی دلبری، دیگر تحلیلگر بازار سهام نیز دلیل کاهش افت بازار سهام و قرار گرفتن معاملات در ریل تعادلی را بهبود وضعیت فروش صنایع در بورس‌کالا دانست و در خصوص نکات مثبت بازار سهام گفت: در حال حاضر رقابت هایی در رینگ های فلزات در بورس‌کالا و به طور مشخص در رینگ ورق گرم و سرد، فولاد مبارکه تختال و فولاد هرمزگان در جریان است که اتفاق مثبتی است. در دو هفته گذشته رقابتی در بورس‌کالا اتفاق افتاده و این امیدواری را ایجاد کرده است که گزارش‌های فروش این صنایع در اسفند و فروردین ماه بهتر باشد -چون معاملاتی که در بورس‌کالا انجام می‌شود عمدتا تحویل اسفند و فروردین است- چرا که محصولات فلزی رشد قیمتی نسبتا مناسبی گرفتند و دلاری که در حال معامله است و مورد محاسبه قرار می‌گیرد نیز حدود ۳۹ تا ۴۰‌هزار تومان است و با اختلاف۱۰ درصدی با دلار بازار آزاد معامله می‌شود.

وی ادامه داد: در این شرایط ریسک دلار نیما نیز تا حدی در گروه های فلزی کاهش پیدا کرده و نکته بعدی این است که این قیمت‌ها اثر خود را روی زنجیره سنگ آهن، گندله و کنسانتره نیز می گذارد و امیدواری این است که محصولات فلزی، کانی های فلزی و هلدینگ های مربوطه که نسبتا جزو گروه های بزرگ بازار سهام به شمار می آیند شرایط بهتری در ادامه داشته باشند.
شکست سهامداران از دلالان

این تحلیلگر بازار سهام عنوان کرد: از طرف دیگر اگر بخواهیم ریسک های بازار سهام در دو هفته اخیر را بررسی کنیم شاید مهم‌ترین اتفاق بحث تصمیم‌گیری در مورد صنعت خودرو باشد که نشان داد همچنان قدرت و چانه زنی ناشران و جامعه سهامداران در مقایسه با دلالان و رانت خوارها خیلی ضعیف است و متاسفانه مصوبه شورای رقابت نیز نشان داد که لایه های فساد در سیاستگذاری می‌تواند در تصمیم‌گیری های مهم بسیار تاثیرگذار باشد. وی ادامه داد: صنعت خودرو به‌رغم اینکه وزن خیلی بالایی در ارزش بورس ندارد اما از لحاظ حجم معاملات و توجه سهامداران خرد معمولا در کانون توجه است. فعلا بعد از کاهش حدود ۶ درصدی شاخص کل و افت حداقل ۱۰ درصدی اکثر صنایع و شرکت‌ها دلیل برگشت بازار سهام در روز گذشته بیشتر مرهون رینگ های بورس‌کالا بود که مقداری امیدواری برای افزایش قیمت فروش بنگاه‌ها را تشدید کرده است.
ریسک بزرگ‌تر از شورای رقابت

دلبری اظهار کرد: به نظر من بزرگ‌تر از ریسک خودرو در حال حاضر نگاه دولت در تبیین بودجه است، این باعث می‌شود شاخص بیشتر از ۱۰۰‌هزار واحد افت داشته باشد و متاسفانه این نگاه هنوز اصلاح نشده است. دلیل اصلی اینکه شاهد افت در بازار سهام بودیم نیز بحث تدوین لایحه بودجه است و تا این بودجه که برای سال آینده تقدیم مجلس شده اصلاح نشود بعید می دانم بتوان امیدوار بود شرایط به گونه ای رقم بخورد تا اعتماد سهامداران به بازار برگردد.

این کارشناس بازار سهام عنوان کرد: در حال حاضر مساله‌ این است که در بودجه نرخ خوراک بسیار بالا لحاظ شده. این در حالی است که قیمت گاز در یک سال اخیر به طور میانگین ۳۵‌درصد حداقل کاهش داشته است، اما از دیگر سو شاهد ۴۰‌درصد افزایش قیمت در نرخ گاز بودیم و سایر صنایع نیز چون افزایش به صورت پله ای بوده این افزایش را تا ۱۵۰‌درصد تجربه کردند. از طرف دیگر در هیچ جای بودجه صحبتی از پرداخت مطالبات صنایع بزرگی مانند اوره و نیروگاه نشد، ریسک های مضاعفی بر صنعت پالایشگاهی در بودجه جدید وارد شده است و دوباره بر مباحث مربوط به خام و نیمه خام و اخذ مالیات و عوارض تاکید شده است.

وی گفت: به طور کلی بودجه ۱۴۰۲ به گونه ای تدوین شده که شرکت‌های سودده به سمتی بروند تا با کاهش حاشیه سود مواجه شوند و این بزرگ‌ترین ریسک موجود است. این ریسک حتی از ریسکی که در خصوص قیمت‌گذاری دستوری برای خودرویی ها تحمیل شد نیز فشار بزرگ‌تری تحمیل می‌کند و امیدوارم ریسک های بودجه برای بورس در مجلس اصلاحات جدی شوند.

دنیای‌اقتصاد