دولت سیزدهم برای "محیط زیست" کشور چه کرده است؟

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست شاخص‌ترین اقدامات محیط زیستی دولت سیزدهم را تشریح کرد.

کد خبر: ۵۷۹۸۶۰

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۶

به گزارش گروه اجتماعی ایران اکونومیست، دکتر علی سلاجقه با اشاره به اقدامات شاخص محیط زیستی دولت سیزدهم در سال اول فعالیت، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات محیط زیستی دولت مردمی و انقلابی در سال اول فعالیت، پیگیری و مشارکت در تدوین موافقت‌نامه همکاری در حفاظت و پیشگیری از آلودگی رودخانه ارس میان ایران و ارمنستان بود.

وی ادامه داد: با توجه به اهمیت رودخانه ارس برای دو کشور ایران و ارمنستان به لحاظ مناسبات اجتماعی، اقتصادی‌ و سیاسی، برای نظارت و کنترل ورود آلودگی ناشی از معادن مس و مولیبدن آگاراک به رودخانه ارس، کارگروه‌های مشترک با حضور نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست، وزرات امورخارجه و بخش‌های مختلف وزارت نیرو و همتایان ارمنی از سال 1384 بین دو کشور ایجاد شده است. در این نشست‌ها، توافقاتی به منظور کاهش ورود آلودگی‌ها انجام شده و اندازه‌گیری‌های مشترکی از کیفیت آب و رسوب و شاخص زیستی رودخانه مرزی ارس صورت پذیرفته است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: از آنجاکه تعداد زیادی از توافقات مشترک تاکنون عملی نشده است و میزان پیشرفت در اجرای توافقات انجام شده، منجر به کاهش چشمگیر تخلیه آلودگی به رودخانه ارس در مقطع مورد نظر نبوده است، موارد از طریق معاونت حقوقی رئیس جمهوری در دست پیگیری است.

تأسیس بیش از 500 خانه محیط زیست در سراسر کشور

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه با توجه به شعار دولت سیزدهم، مردمی‌سازی محیط زیست را جزو اولویت‌های خود قرار داده‌ایم، طراحی شیوه‌نامه تأسیس خانه‌های محیط زیست‌ را در این راستا ارزیابی کرد و گفت: خانه محیط زیست محلی است برای حضور آحاد مختلف مردم از جمله نیروهای جهادی و سمن‌ها با هدف شناخت، آگاهی و هم‌اندیشی بیشتر نسبت به محیط زیست و مشارکت در فعالیت‌های محیط زیستی در راستای مردمی‌سازی امور محیط زیست. بر این اساس تاکنون بیش از 500 خانه محیط زیست در سراسر کشور تأسیس شده است.

افتتاح مرکز آموزش محیط زیست و تربیت محیط‌بان

سلاجقه با اشاره به راه‌اندازی و افتتاح مرکز آموزش محیط زیست و تربیت محیط‌بان افزود: تصویب دیپلم محیط‌بانی در شاخه فنی حرفه‌ای و کاردانش در نظام آموزش رسمی کشور (در شورای عالی آموزش و پرورش)، تدوین دستورالعمل اجرایی شدن رشته مذکور و اجرای آن به صورت پایلوت در دو استان فارس و خوزستان از مهرماه سال  1401، ثبت رشته تحصیلی محیط‌بانی در سامانه ثبت پذیرش دانش‌آموز در وزارت آموزش و پرورش (سیدا)، ثبت نام دانش‌آموزان و تعیین صلاحیت و گزینش آنان برای ورود به رشته محیط‌بانی، برنامه‌ریزی اجرای بهینه رشته محیط‌بانی و برگزاری دوره آموزش مجازی برای مدرسان این رشته از اقداماتی است که در این راستا انجام شده است.

اقدامات صورت گرفته برای مدیریت پدیده گرد و غبار

معاون رئیس جمهور با اشاره به ضرورت پیشگیری، مدیریت، مقابله و سازگاری با پدیده گرد و غبار، مهم ترین اقدامات صورت گرفته در این زمینه را به شرح ذیل اعلام کرد:

- انجام 63 هزار هکتار عملیات نهالکاری، بوته‌کاری، مراقبت، آبیاری سنواتی در کانون‌های غبارخیز کشور

- انجام 240 هزار هکتار عملیات حفاظت، قرق و مدیریت چرا و خرید حقوق عرفی در مراتع با پتانسیل غبارخیزی

-انجام 250 هزار مترمکعب عملیات لایروبی انهار و بهسازی مسیل‌ها جهت آبرسانی به تالاب‌های با منشاء گردوغبار و مرطوب‌سازی دشت‌ها غبارخیز

- انجام حدود 15 هزار هکتار عملیات مدیریت رواناب به منظور افزایش رطوبت خاک و توسعه پوشش گیاهی

- راهبری، تأمین و تجهیز بیش از 30 ایستگاه اندازه‌گیری و پایش گرد و غبار در کشور

توجه ویژه دولت به توسعه دیپلماسی محیط زیست

سلاجقه، برگزاری اجلاس سران محیط زیست کشورهای همجوار و اسلامی به میزبانی ایران را از دیگر اقدامات ارزنده دولت سیزدهم در راستای توسعه دیپلماسی محیط زیست و کنترل پدیده گرد و غبار دانست و گفت: این اجلاس  با حضور 11 کشور و نهادهای بین‌المللی شامل UNDP، UNEPT، ESCAP، APDIM، FAO، WMO، UNESCO  و اتخاذ تصمیماتی در خصوص انجام اقدامات عملی در چارچوب برنامه های عمل، احداث کمربند سبز، تدوین همکاری های فرامرزی در قالب ایجاد سازمان منطقه‌ای محیط زیست، دبیرخانه دائمی، کارگروه فنی و ایجاد صندوق منطقه‌ای برای حمایت مالی از پروژه‌های مشترک مقابله با گردوغبار در تهران برگزار شد.

وی ادامه داد: امضای 5 سند تفاهم همکاری با کشورهای امارات، عراق، سوریه، ترکمنستان و ارمنستان به منظور اجرای عملیات میدانی مقابله با پدیده گردوغبار از دستاوردهای دولت در حوزه دیپلماسی محیط زیست بوده است.

افتتاح سامانه اطلاعات مکانی تحت وب سازمان حفاظت محیط زیست

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به طراحی، توسعه و افتتاح سامانه اطلاعات مکانی تحت وب این سازمان، گفت: این سامانه شامل بیش از 250 نوع لایه رقومی در مقیاس‌های 1:25000 و 1:100000 و 1:250000 با قابلیت اخذ گزارش و تهیه layout از نقشه‌های موضوعی مورد نظر و بارگذاری 98 طرح مطالعاتی مناطق چهارگانه تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست و لایه‌های مربوطه است.

صدور مجوزهای محیط زیستی به صورت بر خط

سلاجقه از عضویت سازمان حفاظت محیط زیست در درگاه وزارت امور اقتصادی و دارایی برای صدور مجوزهای محیط زیستی به صورت بر خط با هدف شفافیت در پاسخگویی به استعلامات و مجوزها خبر داد و اظهار کرد: اتصال پنجره واحد خدمات سازمان به درگاه ملی مجوزهای کشور به‌منظور ایجاد شفافیت و حذف امضاهای طلایی انجام شده است. بر این اساس، 8 مجوز کسب و کار سازمان در هیئت مقررات زدایی و بهبود کسب و کار تصویب و اتصال فنی درگاه تخصصی سازمان با سامانه ملی مجوزهای کشور برقرار شده است.

ایجاد سامانه الکترونیک واردات و صادرات پسماندها

وی تصریح کرد: در راستای شفافیت و جلوگیری از تضییع حقوق اربابان رجوع در راستای جلوگیری از تخلفات مترتب بر مجوزات واردات – صادرات پسماندها و مواد شیمیایی خطرناک، سامانه الکترونیک واردات و صادرات پسماندها ایجاد شده است.

بسط و توسعه سامانه جامع محیط زیست

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، بسط و توسعه سامانه جامع محیط زیست و بارگذاری اطلاعات در این سامانه را از دیگر اقدامات شاخص محیط زیستی کشور در یکسال گذشته برشمرد و گفت: توسعه سامانه جامع محیط زیست و بارگذاری اطلاعات در آن به منظور سیستمی کردن امور در راستای تسهیل دسترسی به اطلاعات، امکان رصد داده‌ها، ایجاد بانک‌های اطلاعاتی، مشخص کردن اقدام کننده، جلوگیری از هرگونه اعمال سلیقه، ایجاد وحدت رویه و...، صورت گرفته است. بر این اساس و در راستای فسادستیزی، کلیه فرآیندهای معاونت محیط زیست انسانی سازمان از طریق سامانه مزبور انجام می‌گیرد.

سلاجقه افزود: یکی از اهداف مهمی که در این سامانه لحاظ شده است، کاهش خطای کارشناسی و افزایش دقت فرآیندهای اجرای کار از طریق بررسی‌های سیستمی بوده است. به عنوان مثال در بخش پایش فراگیر این معاونت، مقایسه داده‌های خوداظهاری، آزمایشگاه معتمد و پایش‌های ادواری با حدود مجاز به صورت سیستمی و دقیق‌تر انجام می‌شود.

وی اضافه کرد: از جمله فرآیندهای موجود در این سامانه می توان به: ثبت خوداظهاری واحدها، ثبت اطلاعات آزمایشگاه های معتمد، ثبت گزارش‌های ادواری و موردی توسط کارشناسان اداره کل و سازمان در سامانه، صدور مجوزات لازم برای آزمایشگاه‌های معتمد، نظارت بر عملکرد ادارات کل تابعه  و...، اشاره کرد.

معاون رئیس جمهور تصریح کرد: با توسعه این سامانه سعی شده است تا فرم های مختلف ورود اطلاعات جهت صنایع، معادن، واحدهای خدماتی، بیمارستان‌ها و...، ایجاد شود و کلیه بازدیدهای انجام شده ودر صورت نیاز اخطاریه‌های صادره در این بخش قابل ثبت، مشاهده و پیگیری باشد. همچنین سامانه قابلیت ارائه گزارش از وضعیت آلایندگی صنایع بر حسب معیارهای شاخص را دارد.

سلاجقه ادامه داد: لذا انتظار می‌رود با توسعه سامانه موجود، بارگذاری کامل دیتاهای پایشی و اصلاح برخی از فرآیندها من جمله قطع ارتباط مالی مستقیم واحدها با آزمایشگاه‌های معتمد، ارجاع سیستمی خوداظهاری، ارسال فهرست عوارض آلایندگی به سازمان امور مالیاتی به صورت سیستمی و...، در راستای موضوع فسادستیزی از مبادی اقدامات الکترونیکی، نتایج شایسته ای را در دولت انقلابی و مردمی به همراه داشته باشد.

توقف دو ساله صید ترال برای جلوگیری از فساد مالی و رانت

وی، توقف صید مخرب ترال را در جهت جلوگیری از فساد مالی و رانت عنوان کرد و گفت: در سنوات گذشته فعالیت صید مخرب ترال و تخلفات متعدد توسط شناورهای صنعتی صید ترال علاوه بر آثار و تبعات منفی زیست محیطی و کاهش ذخایر منابع آبزیان و همچنین بحران های اقتصادی و فساد مالی منجر به تبعات اجتماعی و نارضایتی در جوامع صیادی محلی در جنوب کشور، موجب تهدید معیشت و درآمد مردم بومی و جوامع سنتی و صیادی شده بود که حسب پیگیری‌های مجلس محترم و فراکسیون محیط زیست و ورود مستقیم رئیس جمهور محترم، توقف دو ساله صید ترال اجرایی شد.

رویکرد بودجه 1402 محیط زیستی است

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه رویکرد دولت در بودجه سال 1402 کاملاً محیط زیستی است، تصریح کرد: هر چند سهم محیط زیست از ابتدای تأسیس از اعتبارات عمومی بسیار ناچیز دیده شده است ولی در بودجه سال آینده توجه ویژه‌ای به بخش محیط زیست شده است و اگر در مجلس بحث اختصاص 20 درصد عوارض آلایندگی به محیط زیست هم تصویب شود، تحول مطلوبی را شاهد خواهیم بود.