رحیم پور ازغدی: چیزی به نام تئاتر جهان اسلام نداریم

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی معتقد است: تا زمانی که دانشکده‌های تئاتر و سینما در سراسر جهان اسلام، کاری جز ترجمه ندارند و آثاری که ترجمه می‌شوند بدون منبع هستند، چیزی به نام تئاتر جهان اسلام نداریم.»

کد خبر: ۵۷۸۶۵۴

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۱:۲۴

به گزارش ایران اکونومیست، حسن رحیم‌پور ازغدی که در همایش اتحادیه تئاتر جهان اسلام ۹ بهمن ماه به‌عنوان سخنران ویژه حضور داشت، با بیان اینکه این نخستین باری است که نشست هم‌اندیشی بین‌المللی اتحادیه تئاتر جهان اسلام برگزار می‌شود، گفت: «در مورد مفهوم‌شناسی نشست اتحادیه تئاتر جهان اسلام باید گفت‌وگو انجام شود زیرا اولین باری است که ما دور هم جمع شده‌ایم. تا زمانی که دانشکده‌های تئاتر و سینما در سراسر جهان اسلام کاری جز ترجمه ندارند و آثاری که ترجمه می‌شوند، بدون منبع هستند، چیزی به نام تئاتر جهان اسلام نداریم.»

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران توضیح داد: «هستی‌شناسی، انسان‌شناسی، فلسفه اخلاق و فلسفه حقوق همه این‌ها در ساختن محتوا و هنری که عرضه می‌شود، تأثیرگذار است.»

رحیم‌پور ادامه داد: «سناریوی تئاتری یا سینمایی نوشته می‌‎شود و خروجی آن یک اظهارنظر در مورد جبر و اختیار است، درحالی‌که نمی‌دانیم بر اساس کدام نظریه اخلاقی نوشته شده است. آثاری نوشته می‌شود که دو، سوم آن کپی‌برداری از آثار خارجی است و تنها اسم قهرمانان آن عوض می‌شود. در ایران آن‌ها را با قهرمانان ایرانی و در زبان عرب با قهرمانان عربی می‌شناسند.»

او افزود: «در ایران بعد از انقلاب اسلامی به ساختن مجدد تمدن اسلامی و بازسازی امت اسلامی می‌اندیشیم. این انقلاب از ایران در بستر تفکر شیعه اسلامی آغاز شده اما تنها ایرانی و شیعی نیست. امام خمینی (ره) به بازسازی امت اسلام در سراسر جهان می‌اندیشید.»

رحیم پور ادامه داد: «به ما گفته شده هنر ربطی به تعهد و ایدئولوژی ندارد اما امروز هیچ اثر هنری در سینما و تئاتر در جهان نمی‌بینید که ایدئولوژیک نباشد. می‌گوییم هنر به اخلاق ربطی ندارد اما در جامعه امروز شاهد هنر ضداخلاقی هستیم.»

این کارشناس بیان کرد: «در حوزه زیبایی‌شناسی، زیبایی محسوس را از زیبایی معقول تفکیک کرده‌اند. درصورتی‌که فرم و محتوا هر دو باید زیبا باشند. نمی‌توان یک محتوای زشت و پلید را در قالب یک فرم هنری آورد. این کار خیانت به زیبایی است. باید عقاید، جهان‌بینی و انسان‌شناسی خودمان و نیز اخلاق اسلامی، فلسفه اخلاق را با نواندیشی به ‌دور از انحراف به سمت غرب یا شرق زدگی بازتولید کنیم. وگرنه نمی‌توان بدون تئاتر یا سینمای جدید تمدن ساخت.»

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران توضیح داد: «مسلمانان تئاتر و سینمای اسلامی ندارند، چون ما تولیدکننده نیستیم و مصرف‌کننده‌ایم. اساطیر امروز سینما و تئاتر سرمایه‌داری سطح نازل‌تری از اساطیر ایران و عرب قبل از اسلام دارند که آمیخته با بت‌پرستی و خرافات بود.»

این کارشناس توضیح داد: «زیبایی فرم لازم است اما کافی نیست. هنر اسلامی در پی این است که فرم زیبا، ظرفی برای محتوای درست باشد.»

او ادامه داد: «طنز و کمدی هنرمند اسلامی باید هنرمندانه رذیلت‌ها را مسخره کند. تراژدی هم باید همین باشد. هنرمند باید بداند چه نوع تخیلاتی را در ذهن مخاطب شکل بدهد.»

رحیم پور ازغدی گفت: «نگاه هنرمند به هنرش تابع نوع عقاید و اخلاقیاتش است. هنرمند در حال تکثیر خودش است. باید به درست و نادرست مفاهیمی که منتشر می‌کند، فکر کند.»

او ادامه داد: «هنر بی‌تعهد وجود ندارد. هیچ سینمای غیرایدئولوژیک وجود ندارد منتها هدف را پشت‌صحنه پنهان می‌کنند.»

رحیم‌پور با بیان اینکه هر چیز از آیات و نشانه‌های خداوند است، گفت: «در تئاتر و سینما و دانشگاه‌های‌مان باید این موضوع را بفهمانیم که اگر نمی‌توانید فرق بین زشتی و زیبایی، شجاعت و بزدلی، ایثار و فداکاری و خیانت زشتی و زیبایی را تشخیص دهید هر چقدر هم ظرف هنری زیبایی داشته باشید، مظروف‌تان کثیف است.»

او ادامه داد: «امام خمینی (ره) می‌گفت ما وقتی موحد هستیم که هر کاری می‌کنیم در زندگی شخصی و اجتماعی تنها هدف‌مان برای خدا باشد. ما مامور به تکلیفی هستیم نه نتیجه! برای مؤمن شهرت و گمنامی مساوی است. در هر شکل وظیفه من خدمت به مردم است.»

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی جمهوری اسلامی ایران توضیح داد: «اگر توانستیم هنرمندانی تربیت کنیم که حقیقت را بشناسند ما در عرصه تئاتر و سینمای آینده قطعاً می‌توانیم به جاهای خوبی برسیم. نشست هم‌اندیشی فعلاً در حد لفظ است، این سلسله جلسات باید توسعه و تداوم پیدا کند تا هم‌اندیشی توسعه پیدا کند و چیزی به نام تئاتر جهان اسلام و اتحادیه کشورهای اسلامی داشته باشیم.»

همچنین در این برنامه جمال الگرمی، کارگردان تئاتر و رئیس بخش هنری تئاتر ملی الجزایر به ارائه مقاله «امکانات تئاتر در جهان اسلام (نقاط قوت و ضعف)»، علی‌اصغر فهیمی فر، دانشیار و عضو هیئت‌علمی دانشگاه تربیت مدرس ایران به ارائه مقاله «فلسفه تئاتر»، عزالدین عباسی، رئیس دانشکده هنرهای زیبای تونس دانشگاه جندوبه با مقاله «ویژگی‌های زیبایی‌شناختی تئاتر آرمانی جهان اسلام»، ریاض زمال استاد دانشکده عالی موسیقی و تئاتر تونس با ارائه مقاله «توانمندی‌های موجود در تئاتر جهان اسلام( نقاط قوت و ضعف)»، عبدالکریم عبود رئیس دانشکده زیبای هنرهای بصره با ارائه مقاله «درهم تنیدگی فرهنگ‌های تئاتری در تئاتر اسلامی (عبور از ریشه‌یابی به ابداع)» و محمود کحیله رئیس اداره آموزشی هنرهای نمایشی مصر با ارائه مقاله «ویژگی‌های اندیشه اسلامی در شکل‌گیری تئاتر اصیل در جهان اسلام» پرداختند.

در این زمینه بخوانید:

همایش اتحادیه تئاتر جهان اسلام افتتاح شد.