فشار تقاضای درهم چگونه رفع شد؟

اقدام مهم بانک مرکزی برای کنترل قیمت ارز

سیاست های جدید بانک مرکزی تحت عنوان سیاست تثبیت با رویکرد مدیریت ارزهای با کیفیت می تواند ترمز رشد نرخ ارز در بازار را بکشد و ثبات نسبی به بازار را برگرداند.

کد خبر: ۵۷۸۵۶۹

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۰:۰۰

به گزارش خبرنگار اقتصادی ایران اکونومیست، در پی رشد اخیر بازار ارز، تیم اقتصادی دولت تصمیم به تغییر در مدیریت بانک مرکزی به عنوان سکان دار مدیریت بازار ارز، گرفت.در همین راستا از اواخر دی ماه شاهد تغییر برخی از سیاست های کلان بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز تغییر کرد.

دلیل اینکه دلار از آذر ماه وارد رالی صعودی شد و گام های صعودی بلندی از کانال 30 هزار تومان به کانال 40 هزار تومان برداشت مشخصا به دلیل اتخاذ سیاست جدید بانک مرکزی در زمان مدیریت قبل بود.

گفتنی است بانک مرکزی در آن برهه با هدف کنترل نرخ ارز در بازار آزاد، اقدام به تشکیل بازار توافقی کرد که منجر به عرضه ی ارز های باکیفیت در قالب اسکناس دلار  در این بازارشد. اتخاذ تکنیک جدیدی که بعد از گذشت چند هفته می توان به غلط بودن آن اذعان کرد چرا که سبب سرکشی نرخ ارز به کانال بالاتر بود.

به بیان دیگر بانک مرکزی در دوره‌ی مدیریت قبلی در راستای تک نرخی (نزدیک شدن قیمت ارز صادراتی به قیمت ارز در بازار آزاد) شدن نرخ ارز، به صادرکننده ها اجازه ی عرضه ارز (اسکناس) خود از سامانه نیما به بازار توافقی را داد و باعث کمبود ارز با کیفیت در سامانه نیما و در نتیجه جهش نرخ ارز در بازار آزاد شد. فرزین پس از روی کار آمدن، در همان روزهای ابتدایی سیاست هایی را ابلاغ را کرد که لااقل تا امروز ترمز رشد نرخ ارز را کشیده و توانسته آن را در محدوده 42 هزار تومان تثبیت کند.

شاید ابهام بزرگی در اینجا به وجود بیاید که وقتی دلار از 30 هزار تومان رشد خود را شروع کرد، طبیعتا در چنین محدوده هایی تثبیت می شد و سیاست های بانک مرکزی علت اصلی عدم رشد بیشتر نرخ ارز نیست. اما نکته ای که لازم است در اینجا به آن اشاره شود عوامل جدیدی بودند که ظهور و بروز آن ها می توانست نرخ ارز را مجددا به مدار صعود برگرداند که به نظر می رسد که این بار هوشمندی بانک مرکزی و ابلاغ سیاست های جدید توانست از رشد مجدد نرخ ارز جلوگیری کند.

از جمله ی این عوامل می توان به محدود شدن یکی از راه های تنفس ارزی کشور از مسیر عراق به واسطه‌ی ادامه یافتن سیاست خصمانه ی فشار حداکثری، نمایش های رسانه ای پارلمان اروپا با تروریستی خواندن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همچنین سایر تغییر و تحولاتی که مستقیما به واسطه ی بالابردن انتظارات تورمی می توانستند مجددا باعث رشد مجدد نرخ ارز شوند.

بانک مرکزی چگونه ترمز رشد نرخ ارز را کشید؟ در چنین شرایطی بانک مرکزی با رویکرد جدیدی که تحت عنوان سیاست 'احیای ثبات' اتخاذ کرد، سه اقدام مهم در راستای ثبات بخشی به بازار ارز را در دستور کار خود قرار داد. اولین اقدامی که بانک مرکزی با درس گرفتن از سیاست قبلی، با ابلاغ سیاستی جدید دست به اصلاح آن زد، مدیریت ارزهای با کیفیت بود. بانک مرکزی برای مدیریت این ارز ها چند راهبرد  را به شکل همزمان به شرح زیر اعمال کرد.

صدور تاییدیه تخصیص 'یوان' ظرف 24 ساعت

1- بانک مرکزی روز سوم بهمن ماه نیز اعلام کرده بود، با توجه به گشایش های ارزی انجام شده و تمهیدات صورت گرفته اخیر در تعامل با کشور چین،  تمامی بازرگانانی که قصد پرداخت ارز به ذینفعان طرف تجاری خود در کشور چین را دارند، به محض ثبت درخواست تخصیص ارز یوان در سامانه جامع ارزی، می توانند  طی 24 ساعت تاییدیه تخصیص ارز را از سامانه دریافت و نسبت به تدارک انتقال ارز اقدام کنند.

امکان تغییر ارز درخواستی از درهم امارات به سایر ارزها برای تجار

2-  در بخش درخواست خرید ارز چنانچه نوع ارز تخصیص یافته، درهم امارات باشد امکان ثبت درخواست خرید ارز با هر نوع ارزی مقدور است و چنانچه نوع ارز تخصیص درهم امارات نباشد، امکان ثبت درخواست به هر ارزی به غیر از درهم امارات وجود دارد.