بررسی وقایع اخیر کشور در جلسه هم‌اندیشی دانشگاه شهید بهشتی

جلسه هم‌اندیشی بررسی وقایع اخیر کشور با حضور سرپرست دانشگاه و جمعی از نخبگان دانشگاه به همت دفتر هم‌اندیشی استادان و نخبگان دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.

کد خبر: ۵۷۷۶۸۴

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۷

به گزارش ایران اکونومیست، حجت‌الاسلام علیرضا رجالی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در ابتدای این نشست، ضمن تبریک به دکتر آقامیری سرپرست دانشگاه برای پذیرش مسئولیت جدید و تشکر از تلاش‌های رئیس سابق دانشگاه دکتر نصیری، به تبیین مسئله پرداخته و موضوعات مختلفی از جمله تحلیل عوامل خیزش‌های اعتراضی، ناهنجاری‌های موجود و ارائه ساختاری روشن برای مدل اعتراض را از جمله موضوعات نیازمند تامل و بازاندیشی دانست.

در ادامه آقامیری، ضمن تقدیر از تلاش‌های دفتر هم اندیشی دانشگاه گفت: جامعه‌ای دچار اختلال و بحران خواهد شد که «عقل» را از خود دور کند. باید بنا را بر ارائه تحلیلی عقلانی گذاشت و تحلیلی عقلانی و با نظر به واقعیت‌های موجود ارائه داد.

منصور میراحمدی، عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی با نگاهی آسیب شناسانه اظهار داشت: اگر سوال کنیم که چه اتفاقاتی صورت گرفت که اعتراضات به خشونت‌های رفتاری و گفتاری منجر شد؟، به نظر می‌رسد یکی از دلایل اصلی این پدیده این است که این نسل به «فقدان وابستگی ها و تعلقات» یا «کاهش وابستگی‌ها» مواجه شده‌اند از جمله وابستگی‌های سیاسی و اعتقادی است. کاهش این تعلقات یا فقدان این وابستگی‌ها معلول «بی‌اعتمادی» است. بی‌اعتمادی البته خود از سویی معلول عملکرد رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی که خارج از کشور هدایت می‌شوند و از سویی حاصل «سوء مدیریت‌ها» در ادوار مختلف است.

وی در جهت برونرفت از این وضعیت اعلام کرد: لازم است در عرصه سیاست خارجی، دستگاه دیپلماسی ما فعالانه عمل کند و از ظرفیت‌های بین‌المللی و محلی برای کاهش آثار دشمنی‌ها حداکثر استفاده را داشته باشد.

در ادامه علی اکبر افضلیان، معاون آموزش دانشگاه شهید بهشتی با نگاه به جامعه به مثابه یک «سیستم» گفت: برای اینکه سیستم بخواهد رفتار مطلوبی داشته باشد، باید از متغیرهای مهم خبر داشته باشیم و بدانیم چه متغیرهایی در بسترِ جامعه دارد تغییر می‌کند؛ تا جای ممکن از عوامل مختل کننده سیستم مطلع باشیم. به عنوان نمونه یکی از متغیرها «بیکاری» است. متغیر دیگر، «اخلاق مداری» است و باید هر یک از اینها را به دقت برسی کنیم.

رحیم نوبهار، عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی به شکاف موجود بین جامعه و دانشگاه اشاره کرده و افزود: باید مسئولان را متقاعد کرد که به تحلیل‌های حقوقدانان، جامعه شناسان، سیاستمداران توجه جدی کنند.

وی به رساله و پایان نامه‌های انجام شده در خصوص حکمرانی مطلوب اشاره کرده و بیان داشت: از این تحقیقات باید استفاده درست شود.

نوبهار همچنین به مسئولیت استادان در دانشگاه اشاره کرده و مسئولیت تمام استادان در قبال تربیت اخلاقی دانشجویان را مورد تاکید قرار دادند.

جواد اطاعت، عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی نیز با اشاره به اینکه متخصصان در دانشگاه همواره در بحران‌ها راهکار داده‌اند و این راهکارها مورد بی‌مهری قرار گرفته و عملی نشده، بیان داشت: باید دقت داشته باشیم که نظام چهار پایه اساسی مشروعیت مردمی، کارآمدی، توجیه و تبلیغات و نیروهای نظامی دارد. در خصوص مشروعیت مردمی واقعا مردم ما بد عمل نکرده‌اند و کاملا تابع نظام و پشتیبان نظام بودند. اگر چه نوع عملکرد مسئولان کشور موجب شده که مردم منتقد و یا احیانا معترض نظام شده‌اند.

وی در خصوص محور دوم یعنی کارآمدی اذعان داشت: برای بررسی کارآمدی شاخص‌هایی داریم که آمار و ارقام آنها به خوبی وضع ما را نشان می‌دهد. شاخص‌های اقتصادی از جمله نرخ تورم، رشد اقتصادی، شکاف طبقاتی و غیره و شاخص‌های اجتماعی نظیر آمارهایی از جمله قتل، سرقت، اعتیاد، طلاق، خودکشی، خودسوزی شاخص‌های فرهنگی و سیاسی باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد چرا که وضعیت ما را به خوبی نشان می‌دهد؛ باید کار به دانشگاه ها و نیروهای متخصص سپرده شود.

دکتر مرتضی مهدوی سمنون، عضو هیئت علمی دانشکده الهیات و ادیان نیز ضمن ابراز خرسندی از برگزاری این نشست هم‌اندیشی گفت: از جمله مسائل اساسی این است که ما اجماع نخبگانی در مورد مسائل نداریم. ناکارآمدی تقریبا مورد تایید ما هم هست اما اینکه میزان ناکارآمدی چقدر است، مسئله مهمی است؛ میزان این خطا باید ببینیم چقدر است؟ نابرابری اجتماعی در این ده سال اخیر جزو همین ناکارآمدی‌هاست.

وی در رابطه با حوادث اخیر بیان داشت: باید ابتدا دقیق تبیین کنیم ببینیم چه اتفاقی افتاده و چه متغیرهایی درست مورد توجه قرار نگرفته و آگاهی کامل از جامعه حاصل شود تا بعد بتوانیم راهکار درست و دقیق ارائه دهیم. ما اگر تمام جنبش‌ها و انقلاب‌ها را مشاهده کنیم، می‌بینیم که بر بستر فشار، بی‌اعتمادی، تحقیر، احساس تبعیض، و اهانت بنا شده‌ند. اتفاقی که الان افتاده نوعی جنبش مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی است که افرادی چون مانوئل کاستلز بیان می‌کنند. باور من این است که ریشه‌های شبکه تولید معنا در بیرون از مرزهاست و این باید به دقت دیده شود تا بتوانیم نسخه برون‌فت را ارائه دهیم.

حسین صمصامی، عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی از دیگر شرکت کنندگان در این اظهار داشت: بهتر است موضوع را روی ابزارهایی که در اختیار ما دانشگاهیان است متمرکز کنیم. ما باید روی تعلیم و تربیت تمرکز کنیم و نتیجه آن را چند سال آینده و به صورت بلند مدت ببینیم. دانشگاه تحت حکمرانی نسبی ماست و استادان نباید در امر آموزش تصمیم‌ها و ارفاق‌های غیرمعمول انجام دهند.

وی ضمن بیان راهکارهایی در خصوص مسائه حجاب بر کرسی‌های آزاد اندیشی و تریبون آزاد است در چارچوب اخلاق تاکید داشت.

دکتر داوود پرچمی، عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات نیز در این نشست بیان داشت: پدیده فعلی نوعی شورش اجتماعی است؛ شورشی که پتانسیل تبدیل شدن به جنبش اجتماعی را دارد. سیالیتی که خواسته‌های افراد این جریان دارد از تعطیلی گشت ارشاد گرفته تا تغییر نظام، عدم برخورداری از رهبری مشخص، نداشتن سازمان دهی درونی و اینکه ظهور و بروز مجازی این شورش بیش از ظهور و بروز عینی آن است، ویژگی‌هایی است که نشان می دهد نوعی شورش اجتماعی است. لذا ما با یک شورش اجتماعی مواجه ایم و راهکارهای متناسب با آن را خواهیم داشت.

وی ادامه داد: این پدیده، برآمد ناکارمدی حاصل از عدم پایبندی به اصول انقلاب اسلامی است. ما در طول این چهل سال به مرور از اصول انقلاب فاصله گرفته ایم. ما باید به اصول انقلاب بازگشت کنیم. اگر مردم امید داشته باشند به اینکه در آینده وضعشان بهتر می شود، قطعا همراهی نشان خواهند داد. ناکارامدی این معنا را در ذهن مردم ایجاد کرد که ما نمی‌توانیم به مطالبات خود برسیم.

دکتر محمدعلی مظاهری، رئیس دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی نیز در این نشست لزوم توجه به علوم انسانی در کشور را یادآور شد و گفت: ما بدنه بزرگ علوم انسانی از اقتصاد تا علوم سیاسی و جامعه شناسی و غیره را در کشور ساخته ایم اما از آن استفاده نمی‌کنیم. علوم انسانی ما قرار است راجع به آینده حرف بزند و آینده ساز باشد. متخصص علوم انسانی مثل یک پزشک اگر دردی از جامعه تشخیص می‌دهد باید جدی گرفته شود و درمان شود و الا این بیماری کل جامعه را فرا خواهد گرفت. اهمیت بازخوردگیری نکته دیگری بود که دکتر مظاهری بر آن تاکید داشتند.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه شهید بهشتی، در پایان مقرر شد نشست دوم و ادامه گفتگوها از سوی دفتر هم‌اندیشی دانشگاه ادامه یابد تا ایده‌های نخبگانی در قالب مجموعه نظرات کاربردی به بخش‌های اجرایی دانشگاه و کشور پیشنهاد شود.