سوپر گروه یا شاخه‌های زندگی چه هستند؟

محققان با بهره‌گیری از نمونه‌های آب از زیستگاه‌های دریایی سراسر دنیا، شامل صخره‌های مرجانی در دریای کارائیب، رسوبات دریای سیاه و دریای سرخ و آبهای اقیانوس آرام و قطب شمال، به میکروب‌های جدیدی دست یافته‌اند

کد خبر: ۵۷۴۱۹۰

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۹:۳۷

درخت زندگی استعاره‌ای است که برای توصیف روابط تکاملی بین تمام موجودات زنده به کار می‌رود و در واقع یک نمودار انشعابی با شاخه‌های متعدد است که گروه‌های مختلفی از موجودات را نشان می‌دهد که یک جد مشترک دارند.

حالا شاخه جدیدی در این درخت زندگی کشف شده که متشکل از شکارچیانی است که طعمه‌های خودشان را تا حد مرگ نیش می‌زنند.

این شکارچیان میکروبی به دو دسته تقسیم می‌شوند؛ یک دسته شکارچیانی هستند که با بهره‌گیری از ساختارهای دندان مانندشان، تکه‌های طعمه‌ها را گاز می‌گیرند و اصطلاحا "نیبلرید" نامیده می‌شوند. دسته دوم"نبولیدها" هستند که طعمه‌شان را به‌طور کامل مصرف می‌کنند. طبق گزارش منتشره در مجله نیچر، هردوی این گروه‌ها یک شاخه باستانی مجزا به نام "پروورا" را تشکیل می‌دهند.

میکروب‌هایی در جایگاه شیر

دکتر پاتریک کلینگ، استاد دپارتمان گیاه‌شناسی دانشگاه بریتیش کلمبیا معتقد است که این میکروب‌ها هم مثل شیرها، یوزپلنگ‌ها و دیگر شکارچیان آشنا، از نظر تعدادی کمیاب هستند ولی برای اکوسیستم اهمیت زیادی دارند. او دراین باره گفته:« تصور کنید که شما یک موجود فرازمینی هستید و در پارک ملی سرنگتی تانزانیا مشغول نمونه‌برداری باشید: قطعا گیاهان زیادی و حتی شاید چند غزال به دست بیاورید ولی شیر نه؛ اما شیرها هرچقدر هم کمیاب باشند، اهمیت به مراتب بیشتری دارند و مورد توجه هستند. این میکروب‌ها هم حکم همین شیرها را در دنیای میکروب‌ها دارند.»

محققان با بهره‌گیری از نمونه‌های آب از زیستگاه‌های دریایی سراسر دنیا، شامل صخره‌های مرجانی کوراسائو (جزیره‌ای در دریای کارائیب)، رسوبات دریای سیاه و دریای سرخ و آب‌های شمال شرقی اقیانوس آرام و قطب شمال، به میکروب‌های جدیدی دست یافته‌اند. دکتر دنیس تیخوننکوف، محقق اصلی انستیتو بیولوژی آب‌های اینلند در آکادمی علوم روسیه در این باره گفته:« من متوجه شدم که در برخی از نمونه‌های آب، ارگانیزم‌های خیلی کوچکی با دو تاژک یا دم هستند که به‌صورت تشنجی در جای خود می‌چرخند یا خیلی سریع شنا می‌کنند. از همین رو کارم را برای شکار این میکروب‌ها آغاز کردم.»

دکتر تیخوننکوف، یکی از همکاران قدیمی و از نویسندگان UBC، به این نکته توجه کرد که در نمونه‌هایی که این میکروب‌ها وجود داشتند، تقریبا همه میکروب‌های دیگر بعد از یکی دو روز ناپدید شدند. دکتر تیخوننکوف، شکارچیان حریص را با تک‌یاخته‌هایی که از قبل از آن به منظور مطالعه DNA شان، پرورش داده بودند، تغذیه کرد.

اودراین رابطه گفت:« در طبقه‌بندی موجودات زنده، ما معمولا از ژن 18S rRNA برای توصیف تفاوت‌های ژنتیکی استفاده می‌کنیم. به عنوان مثال، تفاوت انسان با خوکچه هندی در این ژن، تنها در شش نوکلئوتید است. ما بعد از درک اینکه این میکروب‌های شکارچی در 170 تا 180 نوکلئوتید در ژن 18s rRNA با دیگر موجودات زنده در کره زمین متفاوتند، حیرت‌زده شدیم. کاملا مشخص شد که ما چیزی کاملا تازه و حیرت‌آور را کشف کرده‌ایم.»

شاخه جدیدی از زندگی

پادشاهی حیوانات دردرخت زندگی، زیرشاخه‌ای است که از شاخه‌ اصلی "دامنه" که در بالاترین رده دسته‌بندی حیات قرار دارد، منشعب می‌شود. شاخه‌هایی از موجودات که زیست‌شناسان آنها را "سوپرگروه" می‌نامند، پائین‌تر از شاخه "دامنه" و بالاتر از پادشاهی‌ها قرار دارند. تا به امروز پنج تا هفت سوپرگروه شناسایی شده که اکثر آنها از سال 2018 به بعد بوده است.

درک بیشتر درباره این شاخه‌های بالقوه ناشناخته در زندگی به ما کمک می‌کند تا بتوانیم پایه‌های جهان زنده و نحوه عملکرد تکامل را بهتر درک کنیم. دکتر کلینگ دراین باره گفته:« نادیده گرفتن اکوسیستم‌های میکروبی، همان کاری که ما اغلب انجام می‌دهیم، مثل این است که خانه‌ای داشته باشیم که نیاز به تعمیر داشته باشد و ما فقط آشپزخانه را تغییر دکوراسیون بدهیم؛ ولی تعمیرات سقف یا فونداسیون خانه را نادیده بگیریم. این شاخه‌ای باستانی از درخت زندگی است که تقریبا به اندازه ترکیب پادشاهی حیوانات و قارچ‌ها متنوع است و تا به امروز کسی از وجود این شاخه اطلاعی نداشت.»

محققان درنظر دارند تا ژنوم کامل این موجودات را توالی‌یابی کرده و بازسازی‌های سه بعدی برای سلولها انجام دهند تا بتوانند درمورد سازماندهی مولکولی، ساختار و عادت‌های غذایی آنها نکاتی را یاد بگیرند.