ایران؛ گورستان ماشین‌آلات چاپ اروپایی

صعنت چاپ به زبان فارسی توجه ویژه داشته باشد

در مراسم پایانی جشنواره ملی صنعت چاپ، از مشکلات این صنعت، نداشتن معافیت مالیاتی، گران بودن دستگاه‌های چاپ و نبود آموزش در حوزه چاپ گفته شد. وزیر فرهنگ و ارشاد هم با اعلام حمایت از این صنعت از فعالان این حوزه خواست نسبت به زبان فارسی توجه ویژه داشته باشند.

کد خبر: ۵۷۲۸۲۴

تاریخ: ۲۸ دی ۱۴۰۱ - ۰۱:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست، مراسم پایانی بیست و دومین جشنواره ملی صنعت چاپ عصر سه‌شنبه، ۲۷ دی‌ماه با حضور محمدمهدی اسماعیلی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، یاسر احمدوند - معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، علی‌اکبر ابراهیمی - مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از فعالان صنعت چاپ کشور در تالار وحدت برگزار شد.

همچنین در این مراسم تفاهمنامه تاسیس مرکز علمی، پژوهشی و فناوری (انستیتو چاپ) بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دانشگاه امیرکبیر منعقد و از رشته‌های مصوب مهارتی صنعت چاپ در مقطع متوسطه رونمایی شد.

علی‌اکبر ابراهیمی- مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این مراسم با اشاره به جلسات متعدد با اتحادیه‌های چاپ سراسر کشور به مسائل چاخانه‌داران که در این جسات مطرح شد، اشاره کرد و گفت: اصلاح آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های حوزه چاپ را در دستور کار داریم و مجمع‌های عمومی‌ در این زمینه شکل گرفته است.

او با اشاره به مشکلات چاپخانه‌داران در زمینه آموزش گفت: مذاکراتی با سازمان فنی و حرفه‌ای کشور داشتیم که منجر به ایجاد رشته‌هایی در این زمینه شد. بحث تأسیس دانشگاهی در زمینه چاپ مطرح بود اما باید رشته در سطح متوسطه داشته باشیم تا بتوانیم نیرو تربیت کنیم. همچنین جلساتی با دانشگاه امیرکبیر در این زمینه داشتیم که تفاهم‌نامه آن امضا می‌شود.

ایران گورستان ماشین‌آلات چاپ اروپایی

در ادامه مجید محبی - رئیس اتحادیه چاپ و نشر آذربایجان غربی، به نمایندگی از اتحادیه‌های چاپ و نشر به مشکلات این صنعت اشاره کرد.

او در سخنانی گفت: اهمیت صنعت چاپ بر کسی پوشیده نیست. بدون توجه به این صنعت راهبردی و استراتژیک نمی‌توانیم در ویترین جهانی صنایع خود را معرفی کنیم زیرا صنعت چاپ، صنعت تکمیل‌کننده است. با این وجود صنعت چاپ جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است. در قوانین صنعت چاپ به عنوان صنعت دیده نشده و نمی‌توانیم از تسهیلات تبصره ۱۶ و ۱۸ صنایع بهره‌مند شویم.

محبی خاطرنشان کرد: زندگی بدون چاپ امکان ندارد و صنایع دارویی و غذایی بدون چاپ امکان‌پذیر نیستند زیرا چاپ فقط شامل کتاب و نشر نمی‌شود بلکه پروتزهای دندان و فک، مدار الکترونیکی و.... را هم شامل می‌شود. چاپ یک بعد فرهنگی دارد و ما می‌توانیم از طریق آن فرهنگ خودمان را صادر کنیم به همین دلیل صنعت چاپ، صنعت تکمیل کننده است.

او در ادامه گفت: در دانشگاه رشته چاپ نداریم بلکه مدیریت چاپ را آموزش می‌دهیم. ما مدیران خوبی داریم  اما نیاز به اپراتور چاپ داریم.

رئیس اتحادیه چاپخانه‌دارن آذربایجان غربی با اشاره به گرانی دستگاه‌های چاپ و مشکلات واردات این دستگاه‌ها گفت: باید ماشین‌آلات چاپ از تعرفه‌های کمرگی معاف شوند. ما توان خرید دستگاه‌های نو را نداریم و به گورستان ماشین آلات اروپایی تبدیل شده‌ایم.

او همچنین با انتقاد از برگزاری نمایشگاه‌های چاپ در بازه زمانی اندک گفت: هدف از برگزای نمایشگاه چیست؟ چه سودی داشته است؟ ما باید آسیب‌های این صنعت را شناسایی کنیم تا نمایشگاه مرغوبی داشته باشیم. باید تمرکز گرایی را از تهران کم کنیم و برای شهرستان‌ها تسهیلاتی در نظر بگیریم تا بتوانند با صنایع تهران رقابت کنند.

او همچنین از مشکلات مالیات گفت و خواهان معافیت مالیاتی برای  این صنعت شد.

نیازمند آموزش در حوزه‌های فرهنگی هستیم

اسماعیلی - مدیر کل دفتر برنامه‌ریزی و توسعه وزارت ارشاد، هم در سخنانی بحث توسعه آموزش و آموزش فرهنگی را یکی از دغدغه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد و گفت: ما نیازمند توجه جدی به آموزش در همه حوزه‌های فرهنگی هستیم.

او در ادامه توضیحاتی درباره فعالیت‌های آموزشی در حوزه وزارت ارشاد ارائه کرد و گفت: پنج رشته مهارتی جدید در حوزه چاپ تعریف کرده‌ایم که در هنرستان‌های مربوط به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خواهیم داشت و همه کارگرانی که در چاپخانه‌ها فعالیت دارند و می‌خواهند دیپلم بگیرند می‌توانند به آن‌جا رجوع کنند که این موضوع تحول عظیمی را ایجاد خواهد کرد. همچنین رشته‌ای را در حوزه چاپ دیجیتال خواهیم داشت و در پی تدوین اساس‌نامه آن هستیم. ما نظام جامع آموزش‌های فرهنگی را در دست تدوین داریم.

مشکلات صنعت چاپ را در لایحه‌ای تدوین کنید

محمدمهدی اسماعیلی - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در این مراسم با بیان این‌که ما فعالان حوزه خصوصی و مردمی را به عنوان همکاران خودمان می‌دانیم، گفت: ما فرقی میان همکاران در داخل وزرات با خارج از وزارت نمی‌گذاریم. ما به صعنت چاپ و نشر کشورمان می‌بالیم و به واسطه انرژی‌ مثبتی که از آن‌ها می‌گیرم، حس قرابت و نزدیکی ویژه احساس می‌کنم و امیدواریم  این دوستان هم نسبت به ما در وزارتخانه همین احساس را داشته باشند.

او  با اشاره به سخنانی که درباره مشکلات صنعت نشر مطرح شد، بیان کرد: درباره مشکلاتی که به حوزه تقنین و مقررات مربوط است، حتما دوستان لایحه‌نوسازی را سریع‌تر آماده کنند تا در کمیسیون فرهنگی دولت مطرح کنیم. مسائل مالیاتی یا حمایت ویژه از تولید و دانش‌بنیان در این لایحه باید دیده شود.

وزیر ارشاد با بیان این‌که ملی کردن صنعت چاپ یکی از کلان برنامه‌های این وزارتخانه در این دوره است، گفت: سعی داریم در این دوره ملی کردن صنعت را دنبال کنیم؛ اگرچه ممکن است در ابعاد کامل فراهم نشود اما من درباره این موضوع حساسیت ویژه‌ای دارم و وقت می‌گذارم.

او درباره مشکلاتی که درباره ماشین‌آلات صنعت چاپ وجود دارد، گفت: به لحاظ  داشته‌های منابع انسانی‌، کشوری غنی‌ هستیم. دوستان صنعت نشر و چاپ در لایحه‌ای جامع همه اقتضائات را آماده کنند و من هم به عنوان خادم  دوستان در عرصه صنعت چاپ با افتخار  به تصویب دولت و مجلس خواهم رساند. سعی می‌کنیم در این دوره مدیریت این کار مهم را به سرانجام برسانیم و شما هم همکاری کنید که لایحه سریع‌تر آماده شود و در حوزه دانش‌بنیان  نیز سرمایه‌گذاری کنید. ما در حوزه آموزش، تحول بنیادینی انجام می‌دهیم.

وی خاطرنشان کرد: صنعت چاپ و بسته‌بندی، ویترین اصلی حوزه پیشرفت کشور هستند. ما به حوزه صنعت چاپ نه به عنوان خدمات بلکه به عنوان حوزه مهم در صنایع فرهنگی نگاه می‌کنیم.  چرا ما ادعای همکاری  با شما را داریم؟ زیرا این کار را یک کار فرهنگی می‌دانیم. اساسا چاپ در حوزه صنعت است اما این حوزه از مصادیق  اصلی صنایع  فرهنگی است. چاپ صنعت است اما به ذات کار فرهنگی است و به همین دلیل از توسعه صادرات و اقتصاد این بخش حمایت می‌کنیم زیرا هر چه قدر قدرتمندتر شود منافع عمومی‌اش بیشتر خواهد شد.

اسماعیلی با تأکید بر این که باید در صنعت چاپ بر نمادهای فرهنگی ایران از جمله زبان فارسی توجه ویژه‌ای شود، اظهار کرد: چند روز پیش در شورای عالی انقلاب فرهنگی، یکی از اعضا بسته تنقلات را بلند کرد و به آقای رئیس جمهور و دیگران نشان داد که در بسته‌بندی محصول یک کلمه فارسی وجود ندارد. من به دوستان گفتم چرا بر این موضوع نظارت وجود ندارد؟ چرا بایستی در بسته‌بندی و عناوین از کلمات لاتین و غیرفارسی استفاده شود؟ زبان‌های ایرانی مورد احترام ما هستند اما استفاده از کلمات لاتین اتفاق بسیار ناشایستی است. زبان و ادبیات و فارسی جزو مقومات هویت ملی ماست و باید سعی کنیم آن را در همه جا نشان دهیم؛ در صحبت‌هایمان، در نوشته‌هایمان و در تولیداتمان که در حوزه فرهنگ تعریف می‌شود. افتخار جامعه ما این است که جامعه فرهنگی هستیم و حتی تحولات عمومی‌مان فرهنگ پایه است. در همه بخش‌ها و در طول قرون مختلف پرچمدار علم و فرهنگ بوده‌ایم.

او خاطرنشان کرد: مطمئن باشید در وزارت فرهنگ و ارشاد، معاون فرهنگی و دفتر امور چاپ و نشر خود را موظف به حمایت از شما می‌دانیم. معافیت مالیاتی، واردات ماشین آلات و... مشکلاتی هستند که در حوزه دولت قابل حل است و در این رابطه با وزیران مرتبط صحبت می‌کنیم. ما پشتیبان شما و در کنار شما هستیم.

اسماعیلی در پایان اظهار امیدواری کرد که این جشنواره بیش از  پیش رونق بگیرد زیرا قدرت فرهنگ ایران در کنار خلاقیت صاحب چاپ و نشر عواید و فواید بسیاری خواهد داشت.

وزارت ارشاد، خانه صنعت چاپ است

یاسر احمدوند - معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز در بخش دیگری از این مراسم، با بیان این‌که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خود را خادم صنعت چاپ می‌داند، گفت: امیدواریم و تلاش می‌کنیم مشکلات این صنعت کمتر شود و در زمینه اصطلاح قوانین، حمایت از تسهیلات، به سامان شدن فعالیت‌ها، کاهش مالیات و عوارض، آمورش و نوسازی ماشین آلات برنامه‌های  مختلفی را طراحی کنیم. وزارت ارشاد، خانه صنعت چاپ است.

تأکید بر آینده‌پژوهی در صنعت چاپ

سید احسان قدسی‌پور- رئیس دانشگاه امیر کبیر، نیز در این مراسم گفت: بیش از ۱۵ هزار دانشجو در مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مشغول تحصیل هستند و  این دانشگاه مشغول تربیت متخصصان کارآفرین و نوآور است. این دانشگاه ۲۰۰ واحد فناور و ۵۰ شرکت دانش‌بنیان دارد.

او سپس درباره اهمیت آینده‌پژوهی صحبت کرد و گفت: مدیران صنایع باید به موضوع آینده‌پژوهشی و دانش آینده‌پژوهی توجه داشته باشند و بدانند صنعت چاپ در ۱۰ سال آینده چه تحولاتی خواهد داشت و متناسب با آن برنامه‌ریزی کنند و بگویند انتظار داریم چنین چیزی اتفاق بیفتد.

قدسی‌پور با تأکید بر این‌که همه شئون زندگی انسان نیازمند مطالعه و تحقیق است، گفت: من بر آینده‌پژوهی و سیاست‌گذاری چاپ و نشر تأکید دارم و این موضوع را توصیه می‌کنم زیرا سیاست‌گذاری و تحقیق نسبت به ۱۵ سال‌آینده ما را برای تغییرات آماده می‌کند. بررسی و تحقیق باعث می‌شود آینده را با فکر و مطالعه رقم بزنیم. اتفاقات اخیر در جامعه نشان داد ما درباره رفتار جوانان و نسل‌ها بعد اطلاعی نداریم و آن‌قدر که باید توجه لازم را نداشتیم. ما در دانشکاه آمادگی تربیت کادر فنی و متخصص را داریم.

گزارشی از جشنواره چاپ

محسن‌ یگانه‌کاری - دبیر اجرایی جشنواره ملی چاپ، به ارائه گزارشی از برگزاری این دوره از جشنواره پرداخت و گفت: مقدمات برگزاری جشنواره از اواسط اردیبهشت‌ماه امسال، هم‌زمان با بازنگری آیین‌نامه برگزاری جشنواره صنعت چاپ و نشر شروع شد. به موازات آن، تعیین ارکان جشنواره یعنی شورای راهبری، ریاست و ستاد اجرایی در برنامه کار قرار گرفت. این دو فرایند تا اواخر مردادماه به پایان رسید و در ۳۱ مرداد شورای راهبری برای تعیین سیاست‌های کلی این جشنواره تشکیل جلسه داد.

وی درباره جشنواره و بخش‌های مختلف آن توضیحاتی ارائه کرد و گفت: دو بخش اصلی در جشنواره تعریف شد؛ بخش اول، فردمحور و برای انتخاب فعالان برتر و بخش دوم، محصول‌محور و برای انتخاب آثار چاپی برتر است. در بخش اول فعالان حوزه چاپ، با عناوین پیشکسوت، چهره علمی‌_آموزشی، کارآفرین، صادرکننده، سازنده ماشین‌آلات و تجهیزات وابسته چاپ و تولیدکننده مواد اولیه، مورد ارزیابی قرار می‌گیرند.

دبیر اجرایی بیست‌ودومین جشنواره ملی صنعت چاپ و نشر ضمن اشاره به اینکه در هر دوره متناسب با شرایط موجود، امکان افزایش عناوین جدید به عناوین فوق وجود دارد، تصریح کرد: در بیست‌ودومین جشنواره صنعت چاپ انتخاب «بانوی فعال» و «توجه ویژه به خانواده گرامی شهدا» در دستور کار این بخش قرار گرفت. دبیر این بخش از جشنواره، رضا بشردوست - معاون دفتر امور چاپ، بود که به همراه ۴۵ داور متخصص این حوزه، ۱۲۷ پرونده را از سراسر کشور در ۹ عنوان مذکور و بر اساس معیارهای تعیین شده، بررسی کردند.

یگانه‌کاری در بخش دیگر صحبت‌های خود با بیان اینکه بخش دوم جشنواره که محصول‌محور، تخصصی و رقابتی است، اضافه کرد: این بخش شامل چهار قسمت با عناوین «مصحف شریف» مربوط به چاپ و کتاب‌آرایی قرآن کریم، «نشان شیرازه» مربوط به هنر طراحی و چاپ کتاب، چاپ بسته‌بندی و چاپ تبلیغاتی است. بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام شده، قرار است در هر دوره از جشنواره به دو عنوان از چهار عنوان فوق پرداخته شود که به این ترتیب همه عناوین به صورت دوسالانه برگزار خواهد شد.

او با بیان این‌که در بیست‌ودومین جشنواره صنعت چاپ و نشر، دو برنامه «مصحف شریف» و «نشان شیرازه» در دستور کار قرار گرفت افزود: در پنجمین دوره نشان شیرازه که با دبیری دکتر علی ثابت برگزار شد، ۲۲۵۰۰ عنوان کتاب منتشر شده در سال‌های ۱۴۰۰و ۱۴۰۱ موجود در بایگانی موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران را سه داور متخصص بررسی کردند که جا دارد از همکاری کارکنان محترم آن موسسه تشکر ویژه شود.

یگانه‌کاری در ادامه با اشاره به اینکه مقارن با برنامه‌ریزی سایر بخش‌های بیست‌ودومین جشنواره ملی صنعت چاپ، کمیته علمی و فرهنگی با دبیری ایرج قره‌داغی شروع به کار کرد، افزود: این کمیته سه میزگرد تخصصی با عناوین «زبان فارسی و هویت ملی؛ پاسداشت و بایسته‌ها»، «چاپ و بسته‌بندی محصولات فرهنگی؛ الگوها و فرهنگ ایرانی» و «فناوری چاپ در جهان و ایران» طراحی و برنامه‌ریزی کرد و در ماه‌های آبان و آذر سال جاری با ریاست آقای احمدوند و ۴۰ نفر از استادان سرشناس و صاحب‌نظر علمی در حوزه‌های تخصصی اجرا شد. این بخش به آسیب‌شناسی و ارائه راهکارهای علمی و اجرایی در سه حوزه یادشده تخصیص یافت.

یگانه‌کاری اضافه کرد: همچنین به منظور تمرکززدایی از برنامه‌های جشنواره چاپ، آیین‌های استانی بزرگداشت فعالان صنعت چاپ در هر استان با محوریت ادارات‌کل استان و همکاری اتحادیه‌های استانی و تشکل‌های صنفی و با حمایت و نظارت دفتر امور چاپ و نشر برگزار شد که در این بخش ۲۵ استان موفق به برگزاری آیین‌های استانی شدند و از فعالان چاپ در آن استان‌ها تقدیر شد. از اردیبهشت‌ماه سال جاری که اولین گام‌های برگزاری جشنواره برداشته شد تا به امروز، سیاست توزیع فعالیت‌های جشنواره از یک مقطع زمانی کوتاه، به یک بازه زمانی بلند اجرا شد.

به گزارش ایران اکونومیست، برگزیدگان پنجمین دوسالانه هنر چاپ و طراحی کتاب «نشان شیرازه» به این شرح معرفی شدند:

بخش مسابقه «پیکره کتاب»

برترین طراحی «کتاب مصور، تصویری و علمی و آموزشی» سلمان رئیس عبداللهی، مدیر هنری کتاب ایران در عصر امامان از نشر سایان

برترین طراحی «کتاب مصور، تصویری و علمی- آموزشی»، حسن روح الامین، تصویرگر کتاب ایران در عصر امامان از نشر سایان

برترین طراحی کتاب «غیرتصویری»، مجید زارع، مدیر هنری کتاب کارخانه اسلحه‌سازی داوود داله از نشر شهرستان ادب

برترین طراحی کتاب «غیر تصویری»، محمدرضا دوست محمدی طراح جلد کتاب کارخانه اسلحه‌سازی داوود داله از نشر شهرستان ادب

برترین طراحی کتاب با موضوع ویژه «دفاع مقدس»، جواد آذردخت کتاب‌آرایی کتاب راهی به مجنون از نشر ایران

بخش مسابقه «اجزای کتاب»

برترین طراحی گرافیک «جلد کتاب» با تصویر، مهدی بادیه پیما، تصویرگر جلد کتاب من و آقای همسایه از نشر به‌نشر

طراحی گرافیک «جلد کتاب» با نوشتار،   احسان جعفرپیشه، طراح جلد و عنوان کتاب رومی روماز، نشر شرکت چاپ و نشر بین الملل

برترین در طراحی گرافیک «متن» در صفحه‌آرایی کتاب، پیمان فرگاهی، طراح  صفحات متن کتاب اندیشه‌های شاخص در تاریخ تفکر اجتماعی، از نشر زندگی روزانه

دراین جشنواره همچنین از  پیشکسوتان نشر و دیگر فعالان تجلیل شد.

پیشکسوت برگزیده:  محمود احمدی،  علی اکبر امینی، کیوان کاشفی، شیرین متین رضا و  حسین محمدی

تکریم از خانواده شهید جواد پژیانی

چهره علمی_ آموزشی: محمد حسین افشار

بانوی فعال: مریم امین

صادر کننده برتر: امیرحسین گیوه‌چی

کارآفرین نمونه: هومن محمدی

نوآوردی دانش بنیان: محمد دلیری

تولید کننده مواد اولیه و ماشین‌آلات: علی کاویانی

کارشناس برتر استانی: میرزا علی قزل

در بخش چاپ و صحافی اثر برگزیده‌ای اعلام نشد.