مسعود خیام از نظامی برای جوان‌ترها می‌گوید

مسعود خیام، نظامی را یکی از شاعران مهم ایران معرفی می‌کند که با ترکیب شعر و داستان، معجزه کرده است.

کد خبر: ۵۶۸۵۲۵

تاریخ: ۲۰ دی ۱۴۰۱ - ۰۸:۰۲

این نویسنده و پژوهشگر درباره فعالیت‌ها و کتاب‌های جدید خود به ایران اکونومیست گفت: کتاب «مقدمات فلسفه‌ علم» را که بیان فلسفه به زبان ساده است، در دست ناشر دارم. کتاب دیگری هم با محتوای بررسی نظری و نگاهی بر شاعران نوپرداز به ناشر سپرده‌ام. همچنین قرار است سه کتاب از کارهای کلاسیکم هم تجدید چاپ شوند.

او «یونان سقراط» را که رهاورد سفرش به یونان است، دیگر کتاب آماده خود معرفی کرد و افزود: این سفرنامه، هنوز ناشری ندارد و ممکن است ناشری این کتاب را قبول کند یا قبول نکند.

خیام یادآور شد: یک رمان تاریخی هم نوشته‌ام که فعلا قادر به گرفتن مجوز نشر نشده است و ظاهرا فعلا باید بماند. این رمان، یک رمان تاریخی است و ماجراهای کتاب از اواخر دوره قاجار و آغاز سلطنت رضا پهلوی آغاز شده، تا ۱۴۰۱ ادامه دارد؛ این رمان در واقع داستان زندگی یک فرد است که در مقاطع مختلف تاریخ معاصر (از آغاز سلطنت پهلوی تا ۱۳۲۰، ۱۳۲۰ تا کودتای ۲۸ مرداد  ۱۳۳۲، از کودتا تا ۱۳۴۲  تا ماجرای ۱۵ خرداد، از ۱۵ خرداد تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و همین‌طور جلو می‌آید) حضور داشته  و کمی با بی‌رو دربایستی حرف زده است.

این نویسنده همچنین درباره کتاب «نظامی برای جوان‌ترها» که به تازگی منتشر شده است، توضیح داد: شعر داشتن یک ملت نمایانگر شعور آن ملت است. مثلا یونانی‌ها که کارهای بزرگی انجام داده‌اند، نوشته‌هایشان به صورت شعر است. ما هم شاعران و شعرهای مهمی داریم اما ۶ نفر از این شاعران برجسته و بزرگ هستند و نمی‌شود آن‌ها را نادیده گرفت. این شاعران بر تارک ادبیات ما می‌درخشند؛ فردوسی، خیام، نظامی، سعدی، مولوی و حافظ. درباره همه این شاعران کار شده و چاپ شده‌اند.

او با بیان این‌که «نظامی برای جوان‌ترها» در نشر نشانه منتشر شده است، ادامه داد: می‌توان گفت نظامی عملا جزو داستان‌نویسان است، حتی نامش حکیم نظامی گفته می‌شود، حکیم به معنای داشتن حکمت نه طبیب. بسیاری از حرف‌های او به ضرب‌المثل تبدیل شده‌ است. او به نوعی رمان‌نویس است، مثلا «خسرو و شیرین»، «لیلی و مجنون»، «هفت‌ پیکر» که از دو کتاب «اسکندرنامه» و «اقبال‌نامه» ترکیب شده است.

خیام در ادامه بیان کرد: نظامی از صنایع بسیاری در شعرهایش بهره برده است. یکی از صنایع که باعث جذابیت آثار او می‌شود، استعاره‌ است. او از استعاره‌هایی استفاده می‌کند که آدم از خواندن آن‌ها لذت می‌برد که چطور یک فرد حرفش را به صورت فشرده و گویا مطرح کرده است. البته برای این‌که شعرهای او گویا باشد، گوش باید ورزیده شود وگرنه حرف منتقل نمی‌شود.

این نویسنده  با تأکید بر این‌که نظامی جزو بزرگان ادب فارسی است، خاطرنشان کرد: تا مدت‌ها جرأت نمی‌کردم به سراغ نظامی بروم، انگار نظامی تابلوی ورود ممنوع برایم نصب کرده بود. او شعر و رمان را با هم ترکیب کرده، من می‌گفتم چطور می‌شود این کار را انجام داد. زمانی که با این‌گونه در ادبیات یونان آشنا شد، متوجه شدم نظامی از پس این موضوع برآمده است. نظامی در این زمینه معجره کرده است. اول با احتیاط وارد شدم و کار را انجام دادم تا رهاوردی برای جوان‌ها باشد. البته بازخوردهایی که از زمان انتشار کتاب گرفتم، این‌گونه بوده که از خواندن آن لذت برده‌اند.

خیام درباره بازنویسی آثار کهن به‌ویژه نظامی برای جوان‌ترها و آیا معتقد است جوان‌ترها با ادبیات کهن‌مان کمتر آشنایی دارند، گفت: الان همه جوان‌ها یک موبایل دستشان است و در  اینستاگرام و واتس‌آپ و فضای مجازی مشغول هستند یا فیلم می‌بینند، کمتر و به سختی کتاب می‌خوانند، زیرا برایشان جاذبه ندارد. فقط مسئله نظامی نیست، جوان‌ترها کتابی دست نمی‌گیرند که ورق بزنند و بخوانند. اما چیزهایی است که در قوطی هر عطاری پیدا نمی‌شود. برخی از شاعران واقعا شاهکار کرده‌اند. اگر کسی سراغ آن‌ها نرود و آن‌ها را نخواند، به خودش کم‌لطفی کرده است.

مسعود خیام در پایان گفت: تیراژ کتاب‌ها را نگاه کنید، ۳۰۰ نسخه آن‌هم در قلمرو زبان فارسی شوخی است. الان کتاب‌ها با ۳۰۰ نسخه و نهایت ۵۰۰ نسخه منتشر می‌شوند. فقط موضوع اقتصادی نیست، مجموعه عوامل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی دست به دست هم داده‌اند و وضعیت کتاب این‌چنین است.