مهاجرت نخبگان بومی موجب کاهش تراکم نخبگانی در استان‌ها شده است

قائم مقام بنیاد ملی نخبگان گفت: مهاجرت نخبگان بومی استان‌ها به کلان شهرها سبب شده تراکم نخبگانی در استان‌ها کم شود؛ اما مسایل استان‌ها باید توسط نخبگان بومی همان استان حل شود.

کد خبر: ۵۵۹۸۶۱

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۴۰۱ - ۱۴:۳۰

به گزارش روز چهارشنبه گروه علم و آموزش ایران اکونومیست از بنیاد ملی نخبگان، در ادامه برگزاری برنامه‌های نخبگانی و با هدف برقراری ارتباط هدفمند میان جامعه نخبگانی با مسوولان استانی، نشست هم‌اندیشی نخبگان و مستعدان برتر زنجانی مقیم تهران با استاندار زنجان و قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان برگزار شد.

ناصر باقری مقدم در این نشست اظهار داشت: بنیاد ملی نخبگان در دور جدید فعالیت‌های خود در کنار رویکردهای قبلی مانند توانمندسازی و حمایت از مستعدان برای رشد و شکوفایی، به موضوع نقش‌آفرینی جامعه نخبگانی در حل مسئله نیز تأکید دارد.

وی افزود: واقعیت این است که بسیاری نخبگان بومی استان‌ها به کلان شهرها مهاجرت کردند که البته این موضوع دلایل مختلفی دارد. این مهاجرت سبب شده تراکم نخبگانی در استان‌ها کم شود؛ اما مسایل استان‌ها باید توسط نخبگان بومی همان استان حل شود. در این نشست‌ها مسئولان استانی با ظرفیت‌های منحصربه‌فرد نخبگان استان خود آشنا می‌شوند؛ از طرف دیگر جامعه نخبگانی نیز برای حل مسائل بومی ترغیب و تشویق می‌شود.

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان تصریح کرد: مهاجرت به کلان شهرها نوعی از مهاجرت نخبگانی است که سبب می‌شود بخش زیادی از مشکلات استان‌ها و شهرهای دیگر به دلیل حضور نداشتن فعال و نخبگان حل‌نشده باقی بماند. برگزاری این نشست‌ها سبب می‌شود ارتباطات خوبی میان نخبگان مقیم تهران با مسئولان استان‌ها به خصوص استانداری‌ها ایجاد و این ارتباط جریان نخبگی و علمی در استان‌ها را احیا کند.

باقری مقدم با بیان اینکه برگزاری نشست‌های نخبگانی یک رویداد نیست؛ بلکه باید به آغازی برای یک جریان‌سازی تبدیل شود، تأکید کرد: ارتباط مداوم نخبگان بومی و مسئولان استانی باید با محوریت بنیاد نخبگان استان شکل بگیرد.

زیست‌بوم ایران در حال تغییر است

استاندار زنجان تسهیل روند به کارگیری نخبگان را ضروری دانست و گفت: باید از ظرفیت بخش خصوصی در دو حوزه اشتغال و حل مساله استفاده شود که البته این مهم نیازمند تعامل و همکاری پارک علم و فناوری با بنیاد نخبگان استان است. برای نیل به این هدف استانداری نیز حمایت کامل خود را اعلام می‌کند.

محسن افشارچی با یادآوری اینکه فرصت‌های شغلی و نیازهای موجود در صنعت باید به جامعۀ نخبگانی ارائه شود، افزود: کشور در حال پوست‌اندازی است و در این مسیر باید جایگاه نخبگان به خوبی تبیین شود.

وی ادامه داد: در سالیان متمادی کشور از اقتصاد نفت‌محور برخوردار بوده و همواره هزینه‌های دولت چاق خود را با بیش از ۳.۵ میلیون کارمند، از منابع نفتی تأمین می‌کرده است. با این حال، زیست‌بوم ایران در حال تغییر و اقتصاد نفتی در حال رنگ باختن است. در این روند، تفکر وارداتی برای رفع نیازهای بازار داخل نیز از بین رفته است و امروز اگر محصول یا کالای با کیفیتی در کشور تولید شود، قطعاً واردات نمونه خارجی با محدودیت مواجه خواهد شد.

استاندار زنجان تصریح کرد: پیشتر دولت با اقتصاد نفتی و با استفاده از درآمد نفتی، هزینه‌های خود را تأمین می‌کرد و عملاً نیازی به زیست‌بوم دانش‌بنیان احساس نمی‌شد. اما درآمدهای نفتی کشور در سال‌های اخیر کاهش پیدا یافته، به همین دلیل نگاه اقتصاد تغییر کرده است.

افشارچی با تأکید بر اینکه صنعت در زنجان همچنان بر اساس مفهوم سنتی اداره می شود، گفت: با نگاه واردات‌محور نمی‌توان تولید ثروت کرد. این نگاه باید تغییر کند.

دولت باید فضای لازم برای فعالیت نخبگانی را فراهم کند

وی اظهار داشت: رابطه نخبه و جامعه یک رابطه دو سویه است؛ دولت باید فضای لازم برای فعالیت نخبگانی را فراهم کند. این دولت قطعاً تفکر نفتی ندارد و با غرور با نخبه مواجه نخواهد شد. در این دولت، پشتیبانی از نخبگان برای حل مشکلات و چالش‌های کشور انجام و از طرف دیگر نیز زیرساخت اقتصاد دانش‌بنیان فراهم می‌شود تا فرد نخبه بتواند به مرحله اثرگذاری بهینه برسد.

استاندار زنجان تصریح کرد: خوشبختانه در بخش دانش‌بنیان حمایت‌های متنوعی طراحی و زیرساخت‌های حمایتی خوبی فراهم شده است تا فرد نخبه به تولیدکننده ثروت از دانش تبدیل شود. علاوه بر آن نخبگان ایرانی باید در مرز دانش نیز فعال شوند تا در آینده شرکت فناوری روز به صورت بومی دست یابد.

افشارچی اظهار داشت: نخبه باید در حوزه ایده، ریسک‌پذیر باشد؛ برای این مهم باید از ظرفیت‌های موجود در مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری بهره برد. گرچه دولت وظیفه فراهم کردن اشتغال تخصصی برای نخبگان را برعهده دارد و به همین منظور آیین‌نامه جذب در دستگاه‌های اجرایی را نیز به تصویب رسانده اما مهمترین نقطه برای اثرگذاری نخبگان، بخش دانش‌بنیان است. نکته مهم اینکه باید اطلاع‌رسانی دقیقی درباره زیرساخت‌های حمایتی از شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالیت در حوزه استارت‌آپ‌ها نوآوری و فناوری به صورت فراگیر و گسترده انجام شود. این امر نقش بسزایی در هدایت جامعه نخبگانی به سمت اهداف از پیش تعیین شده دارد.

وی همچنین اظهار داشت: مسیر حرکت در حوزه دانش‌بنیان یک مسیر یکنواخت نیست بلکه دشواری ها و مشکلات متعددی دارد که تنها کسانی می‌توانند بر آنها فائق شوند که نسبت به جامعه مسوولیت دارند. باید علاوه بر مشکلات و چالش‌های امروز با رویکرد آینده‌پژوهی مسائل آینده کشور را نیز پیش‌بینی و راه‌های برون‌رفت از آنها را طراحی کند. علاوه بر آن نخبه به جای اشتغال، باید به دنبال اشتغال‌آفرینی باشد. به بیان ساده، کارآفرینی در حوزه دانش‌بنیان یکی از شاخص‌های اصلی نخبگی است و این همان انتظاری‌ست که مجموعه کشور از جامعه نخبگانی دارد.

نشست‌های هم‌اندیشی زمینه شبکه‌سازی نخبگان را فراهم می‌کند

رئیس بنیاد ملی نخبگان استان زنجان هم با اشاره به غنای بالای جامعه نخبگانی در استان زنجان، گفت: این جامعه می‌تواند اثرگذاری بسیار مطلوبی در مسیر توسعه کشور و استان داشته باشد و مسائل استان را با استفاده بهینه از مزیت‌ها و فرصت‌های موجود در استان را حل کنند.

سیف‌الله رسولی بر لزوم حل مسایل نخبگان تاکید کرد و افزود: برای بهبود وضعیت نخبگان می‌توان و باید از ظرفیت‌های مختلف حتی در حوزه قانون‌گذاری نیز بهره برد.

وی برگزاری این قبیل برنامه‌ها را زمینه‌ساز افزایش تعامل دوسویه بین نخبگان و سیستم مدیریتی استان دانست و ادامه داد: نقش‌آفرینی نخبگان غیرمقیم استان زنجان خاصه آن دسته از نخبگانی که در تهران ساکن هستند، در چرخه خدمت‌رسانی به استان بسیار ویژه است.

رئیس بنیاد ملی نخبگان استان زنجان اضافه کرد: ایجاد ارتباط هدفمند میان جامعه نخبگانی و مسوولین استان می‌تواند ارتباط بینابینی جامعه نخبگان نیز باشد چراکه در چنین نشست‌های زمینه برای شبکه‌سازی نخبگان نیز فراهم می‌شود. در این جلسات می‌توان ظرفیت ها، مزیت‌ها و مشکلات و چالش‌ها استان را از سمت مسئولین به نخبگان منتقل کرد تا این افراد نیز شبکۀ اولیه نخبگانی را برای رفع این مشکلات ایجاد کرده و تشکیل دهند. علاوه بر آن، در این نشست‌ها توان و قابلیت‌های جامعه نخبگانی به مسئولان و استان معرفی می‌شود.

رسولی اضافه کرد: این نشست آغازی برای تشکیل کارگروه‌های تخصصی حل مسائل استان است که البته این کارگروه‌ها برای اثرگذاری اثربخشی بهینه نیازمند تعامل و همکاری تنگاتنگ با مجموعه استانداری و مسئولان استان هستند. زنجان در بخش منابع طبیعی و معادن، منطقه‌ای غنی محسوب می‌شود؛ علاوه بر آن در صنایع برق به ویژه الکترونیک قدرت، تولیدات بسیار ارزشمندی دارد و در بخش کشاورزی نیز محصولات استراتژیکی در استان تولید می‌شوند که البته این محصولات برای اثرگذاری ملموس در اقتصاد و کسب ارزش‌افزوده، باید فرآوری شوند.

وی همچنین گفت: این مهم علاوه بر همکاری مسئولان استانی نیازمند ایده و خلاقیت جامعه نخبگانی است. در صنایع دیگر مانند تایر و کارتون نیز استان زنجان مزیت رقابتی دارد. در کنار این مزیت‌ها، چالش‌های متعددی نیز به خصوص در بخش آب در استان وجود دارد. علاوه بر آن، استان با چالش‌هایی در حوزه محیط زیست نیز دست‌وپنجه نرم می‌کند. بهره‌گیری از مزیت‌ها و رفع چالش‌ها، هر دو در زمره فعالیت‌های نخبگانی قرار دارند.

در این نشست که با حضور مسوولان بنیاد ملی نخبگان و مدیران ارشد استان زنجان برگزار شد، نخبگان و مستعدان‌ برتر زنجانی مقیم تهران به بحث و تبادل نظر پرداختند و نکاتی را در زمینه مسایل نخبگانی، لزوم برنامه‌ریزی برای استفاده بیش از پیش از ظرفیت‌های موجود در راستای حل موارد مطرح شده و رفع مشکلات استان و کشور بیان کردند.