وقتی تبلیغات موثرتر از ترجمه باکیفیت است

به گفته یک مترجم ترجمه عالی از کتاب نمی‌تواند دلیل کافی برای فروش بالا باشد، کتاب‌هایی هستند که ترجمه متوسطی دارند و به دلیل سطح بالای تبلیغات توانستند بازار را در دست بگیرند.

کد خبر: ۵۵۹۵۶۸

تاریخ: ۳۰ آذر ۱۴۰۱ - ۰۹:۲۴

مترجم کتاب ملودی اصیل الفبای عبری با بیان اینکه تا آذر ۱۴۰۱ انتشارات نیستان ۳۶ جلد از مجموعه داستان‌های برگزیدگان جایزه اُهنری را منتشر کرده‌است، به خبرنگار ایران اکونومیست گفت: این دومین کتاب از مجموعه داستان‌های برگزیدگان جایزه اُهنری است که ترجمه می‌کنم. سال گذشته مجموعه‌ای با عنوان باغ رستگاری را که مجموعه داستان سال ۱۹۸۶ برگزیدگان جایزه اُهنری بود، ترجمه کردم.

زهره یاری با اشاره به سلیقه مخاطبان این سال‌ها که بیشتر تمایل به مطالعه داستان کوتاه دارند، افزود: در این دوران که موجزخوانی و خلاصه‌خوانی رونق بیشتری دارد، یعنی زندگی به سبکی پیش می‌رود که مردم علاقه بیشتری به خواندن داستان‌های کوتاه دارند. ترجمه و انتشار مجموعه داستان‌های برگزیدگان جایزه اُهنری کار جالب و نویی است. البته با اینکه نشر نیستان چند سال است که این کار را انجام می‌دهد اما این دست از اقدامات هنوز جا نیفتاده است.

به گفته این مترجم انتشار مجموعه داستان‌های برگزیدگان جایزه اُهنری اگر در سال‌های نخست مخاطب‌های زیادی پیدا نکند، کم‌کم جا می‌افتد و این مدل خواندن داستان کوتاه رواج بیشتری پیدا می‌کند. مجموعه داستان‌های اُهنری به شکلی است که از همه ژانرهای (گونه) متفاوت نمونه‌ای انتخاب کرده و به آن جایزه داده است. ترجمه و انتشار این کتاب‌ها باعث می‌شود مخاطبان داستان کوتاه توجه بیشتری به این حوزه داشته باشند.

یاری با تاکید بر تاثیر ترجمه بر معرفی سبک‌های مختلف ادبی به مخاطبان فارسی‌زبان، توضیح داد: ترجمه خیلی مهم است و کمک می‌کند که مخاطب‌ها با رشته‌ها و ژانرهای متفاوت آشنا شوند. در نتیجه این روند مردم می‌توانند آثار ادبی کشورهای مختلف را بخوانند و با فرهنگ کشورهای دیگر آشنا شوند. همچنین این روند می‌تواند موجب زمینه‌سازی شود تا مردم بیشتر به سمت خوانش آثار با کیفیت بروند.

تالیف و ترجمه باید با هم پیشرفت کنند

مترجم مجموعه داستان باغ رستگاری با تاکید بر اهمیت وجود کتاب‌های تالیفی در بازار نشر، گفت: تالیف از اهمیت بالایی برخوردار است اما ترجمه هم مهم است. بهتر است بتوانیم هر دو این‌ها (ترجمه و تالیف) را گام به گام هم پیش ببریم تا بتوانند مردم را به کتابخوانی جذب کند.

او با بیان تاثیرگذار بودن کپی‌برداری ناشران بر انگیزه ادامه فعالیت مترجمان، توضیح داد: به تازگی شروع به فعالیت در حوزه ترجمه کردم اما می‌دانم که قانون کپی‌رایت در ایران رعایت نمی‌شود و ناشران می‌توانند یک کتاب را با ترجمه‌های متفاوت چاپ کنند. اینکه برخی از ناشران کتاب ترجمه شده را با نام یک مترجم دیگر منتشر می‌کنند، در طولانی مدت می‌تواند موجب سرخوردگی مترجم شود. زیرا ترجمه به زمان زیادی نیاز دارد و مترجم باید چند ماه تا چند سال برای ترجمه یک کتاب زمان صرف کند. در حالی که ناشرهایی هستند که با کمی تغییرات و بدون زحمت این کتاب را مجددا چاپ می‌کنند. به ترجمه علاقه زیادی دارم و هنوز این مسائل بر من تاثیر زیادی نداشته است.

به گفته یاری هنوز مترجمان خوب متعددی در ایران فعال هستند، اما همچنان تعداد زیادی از ناشران از فعالیت آنان سوءاستفاده می‌کنند.

یاری با بیان اینکه وجود ترجمه‌های متعدد از یک کتاب نقاط منفی و مثبت توامان دارد، توضیح داد: شاید اقبال به کتاب و فروش کتابی که برای نخستین بار ترجمه شده‌است، بیشتر باشد. اما باید توجه داشت که در شرایطی هستیم که ترجمه عالی از کتاب نمی‌تواند دلیل کافی برای فروش بالا باشد، کتاب‌هایی هستند که ترجمه متوسطی دارند به دلیل سطح بالای تبلیغات توانستند بازار را در دست بگیرند. باید به اهمیت کیفیت ترجمه بیشتر از قبل توجه کرد.

جایزه اُ.هنری یکی از قدیمی‌ترین جوایز مهم ادبی برای داستان کوتاه در آمریکاست. این جایزه از سال ۱۹۱۹ (به استثنای سال ۲۰۲۰) هر ساله به بهترین آثار داستان‌کوتاه‌نویسان معاصر اهدا شده است. داستان‌های برگزیده در هر دوره از این جوایز، به صورت سالانه به همت انتشارات انکر بوکز (Anchor Books) در یک کتاب گردآوری و منتشر می‌شود.