رویکردی برای تقویت اقتصاد هنر

دیدارهایی که باید ادامه‌دار شود

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در یکسال گذشته در دیدارهای صمیمی خود با هنرمندان، مسائل و مشکلات مختلفی اعم از تقویت اقتصاد هنر، مشکل بیمه و اجاره خانه هنرمندان پیشکسوت، کم توجهی به هنرهای سنتی و موسیقی نواحی و سایر مسائل از این دست مورد بررسی قرار گرفت، آنچه حائز اهمیت است تداوم این دیدارهاست.

کد خبر: ۵۵۰۰۲۱

تاریخ: ۱۲ آذر ۱۴۰۱ - ۱۷:۲۷

به گزارش ایران اکونومیست، محمدمهدی اسماعیلی پس از کسب رأی اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی و نشستن بر صندلی وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی، در اولین دیدار خود با هنرمندان وعده داده بود از فرصت چهار ساله حضور در این وزارتخانه نهایت استفاده را برای گفت‌وگو با اصحاب فرهنگ و هنر و شنیدن دغدغه‌های آن‌ها به کار گیرد، با گذشت بیش از یک سال از ورودش به این وزارتخانه همچنان به دیدار با هنرمندان ادامه داده و درصدد رفع مشکلات آنها برمی‌آید. در این دیدارها مسائل و مشکلات مختلفی اعم از تقویت اقتصاد هنر، مشکل بیمه و اجاره خانه هنرمندان پیشکسوت، کم توجهی به هنرهای سنتی و موسیقی نواحی و سایر مسائل از این دست مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

وعده بازگشت حوزه فرهنگ و هنر به جایگاه اصلی

نخستین جلسه و دیدار دکتر اسماعیلی با هنرمندان، شهریورماه ۱۴۰۰ برگزار شد که وزیر فرهنگ در نشستی با حضور هنرمندان عرصه هنرهای تجسمی به سوءتفاهم هایی که پیش از ورودش به وزارتخانه به وجود آمده و موجب احساس نگرانی برخی از هنرمندان شده بود، اشاره کرد و وعده داد که تلاش می‌کند حوزه فرهنگ و هنر را به جایگاه اصلی خود بازگرداند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این جلسه مطرح کرد: «گفت‌وگو با اصحاب فرهنگ و هنر و شنیدن دغدغه‌های آن‌ها ادامه خواهد داشت. من چهار سال پیش رو را فرصتی برای کار کردن می‌دانم و تلاش می‌کنیم حوزه فرهنگ و هنر را به جایگاه اصلی خود بازگردانیم. یکی از اولویت‌های اصلی ما هم کار در حوزه اقتصاد فرهنگ و هنر است، در اصل وظیفه ما در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تقویت اقتصاد هنر است.» او در ادامه به همراه هیئت دولت به استان‌های مختلف کشور سفر کرد و مشکلات حوزه فرهنگ و هنر در استان‌ها را از نزدیک مشاهده و طی جلسات مختلف این مشکلات را مورد بررسی قرار داده و تمهیداتی را در جهت رفع آنها به کار گرفت.

اعطای درجه یک هنری به هنرمندان مناطق دور دست

در حاشیه این سفرها با برخی از پیشکسوتان حوزه فرهنگ و هنر در شهرهای مختلف کشور نیز دیدار و به تعدادی از آنان از جمله حسینعلی شبانپور، چوپان خوش صدای اهل شهرضا و پدر شهید شهرضایی، نشان درجه یک هنری را اعطا کرد و از ارائه خدمات مرتبط با صندوق اعتباری هنر با این هنرمند پیشکسوت خبر داد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین دیدارهای دیگری را به بهانه‌های گوناگون از جمله دهمین سالگرد تأسیس مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، چهاردهمین همایش سراسری هنرمندان پیشکسوت و همایش هنرمندان پیشکسوت در مشهد، بررسی مشکلات تهیه‌کنندگان و خوانندگان موسیقی پاپ و... با هنرمندان انجام داده و با برخی از هنرمندان از جمله محمد کاسبی (بازیگر سینما و تلویزیون)، حسین محجوبی (نقاش و طراح پارک ساعی تهران) و عبدالله انوار (پیشکسوت حوزه ترجمه و نسخه‌شناسی) نیز به طور ویژه در منزل این هنرمندان دیدار داشته و جویای وضعیت جسمی این چهره‌ها است.

اسماعیلی همچنین پس از درگذشت امین تارخ، بازیگر صاحب‌نام سینما، تلویزیون و تئاتر، در منزل این هنرمند حاضر شد و با خانواده او دیدار و همدردی کرد. البته این روند مرسومی ست که ایشان برای دیگر درگذشتگان از اهالی فرهنگ و هنر بجا آورده و با حضور در منزل آنها ضمن ابراز همدردی با خانواده های درگذشتگان، غفران الهی را از خداوند متعال برای آن مسافران به دیار باقی مسئلت کرد. دیدار با هنرمندان در دوره‌ وزرای سابق فرهنگ و ارشاد نیز مرسوم بوده است اما عموم هنرمندان بر این باورند که دیدارها در گذشته چنین گسترده و متداوم نبوده است.

حسن ریاحی، از آهنگسازان مشهور و چهره ماندگار موسیقی ایران سفرهای وزیرفرهنگ و ارشاد اسلامی به شهرهای مختلف و دیدار او با هنرمندان گمنام را مثبت ارزیابی کرده و گفت: «چنین دیدارهایی بسیار خوب است و می‌تواند در روحیه هنرمندان پیشکسوت مؤثر باشد و نشاط آنها را بالا ببرد.»

ناصر مشایخی، آهنگساز و رهبر ارکستر نیز بیان کرده است: «در چنین دیدارهایی دغدغه هنرمندان مطرح می‌شود و پس از آن مسئولان بهتر می‌توانند به یک راه‌حل مناسب برای حل آن مشکل و دغدغه برسند.»

ارسلان طیبی، نوازنده موسیقی نیز در خصوص دیدار وزیر فرهنگ و ارشاد با هنرمندان عنوان کرد: «حرکت بسیار شایسته‌ای است و سابقه نداشته وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اینطور به هنرمندان در شهرهای مختلف سر بزند و پای حرف و درد دل آنها بنشیند.»

عزیز تنها، نوازنده دوتار خراسان نیز اعتقاد دارد: «این دیدارها واقعاً تأثیرگذار است. من از نزدیک شاهد بودم که در دوره قبل هم یک چنین حرکت‌هایی صورت می‌گرفت ولی تداوم نداشت. حالا با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیش از پیش شاهد چنین دیدارهای ارزشمند و تأثیرگذار هستیم. این کار از نظر من یک امر پسندیده است و باعث شناخت هنرمندان موسیقی نواحی می‌شود که تنها و مظلوم هستند.»

دیدارها عموماً صمیمانه و باعث دلگرمی اهالی فرهنگ و هنر است. هنرمندان در این دیدارها مشکلاتی که در حوزه فعالیت خود با آن دست و پنجه نرم می‌کنند را با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در میان می‌گذارند. در دیداری که روز ۲۱ شهریورماه سال جاری محمدمهدی اسماعیلی در جشن سالگرد تأسیس مؤسسه هنرمندان پیشکسوت با آنان داشت، هنرمند پیشکسوتی از مشکل مسکن و اجاره ۱۰ میلیونی و درآمد ۸ میلیونی خود سخن گفت که واکنش وزیر ارشاد را در پی داشت.

اسماعیلی در بخشی از سخنان خود در این دیدار عنوان کرد: «امروز خیلی روز خوبی بود. ان‌شاءالله این موسسه با حضور شما هزار ساله شود و با قوت کارش ادامه پیدا کند. ما برای خدمتگذاری به شما آمدیم و خدا را شکر وضع موسسه الان خیلی خوب است. من مدام دغدغه مواردی را دارم که رییس جمهور قولش را به شما دادند.»

وی در ادامه سخنانی را مطرح کرد که باعث دلگرمی هنرمندان پیشکسوت شد. او گفت: «هر آنچه که مورد نیاز اینجاست، ما تأمین می‌کنیم، شما اصلا دغدغه بودجه نداشته باشید. مگر ما چند تا مثل شما داریم؟ باید در آسمان‌ها دنبال شما می‌بودیم که در زمین پیدایتان کردیم.»

گوش شنوا برای شنیدن مشکلات هنرمندان

همچنین در دیداری که وزیر فرهنگ در سالن سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با هنرمندان پیشکسوت داشت نیز بار دیگر سخنانی از سوی وی مطرح شد که مشخص است گوش‌هایی شنوا برای شنیدن مشکلات هنرمندان و عزمی جزم برای حل این مشکلات دارد. اسماعیلی در این دیدار که دوازدهم مهرماه برگزار شد به حضورش در جمع هنرمندان پیشکسوت مشهد اشاره کرد و گفت: «هنرمندان از اجحافی که در حق آنان شده و صدای آنان به جایی نرسیده گله داشتند.»

او در ادامه تأکید کرد که «آغوش دولت به روی همه هنرمندان باز است.» در دیدار با خوانندگان و تهیه‌کنندگان موسیقی پاپ نیز ابتدا دغدغه‌ها و پیشنهادات اهالی حوزه موسیقی بیان شد و سپس وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: «برگزاری این نشست را مثبت ارزیابی کرد و گفت: «مهمترین دستاورد این نشست شنیدن مسائل و مشکلات این قشر هنری بدون واسطه و به صورت مستقیم از زبان هنرمندان این بخش است.» سالار عقیلی، محمد علیزاده، بابک جهانبخش، اشوان، محسن ابراهیم‌زاده، مهدی دارابی، رضا بهرام، علی رهبری، آرین بهاری، گرشا رضایی، مهدی احمدوند و هادی زینتی، خوانندگان حاضر در این جلسه بودند.

این دیدارها از نقاط قوت وزارتخانه فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت سیزدهم بوده است اما ذکر دو نکته در این زمینه ضروری است؛ نخست اینکه جامعه آماری مطرح شده در این گزارش اعم از هنرمندان تجسمی، هنرمندان موسیقی پاپ، هنرمندان پیشکسوت و... تنها بخشی از جامعه بزرگ فرهنگ و هنر ایران است و دیدارها از نظر کمی کافی نیست و می‌بایست جلسات محمدمهدی اسماعیلی و معاونین و نمایندگان او با هنرمندان در سراسر کشور تداوم پیدا کند تا هیچ حوزه‌ای از فرهنگ و هنر ایران احساس نکند که مورد کم توجهی مسئولان فرهنگی کشور قرار گرفته‌اند.

تاکید بر ساماندهی و تجمیع حمایت های تحت پوشش وزارت فرهنگ از هنرمندان بر بستر هنرکارت

آنچه حائز اهمیت است اینکه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از ابتدای قبول مسئولیت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت سیزدهم همواره علاوه بر تاکید در برنامه های اعلامی خود به مجلس شورای اسلامی ، بر رفع دغدغه مسائل و مشکلات اهالی فرهنگ و هنر و رسانه اعم از مشکل مسکن اصحاب فرهنگ ، هنر و رسانه، مشکلات حقوقی و دستمزد، بیمه تامین اجتماعی و بیمه های تکمیلی و ... تاکید داشته و دارد.

به عنوان مثال در این راستا وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در خصوص ساماندهی و تجمیع حمایت های تمامی حوزه های تحت پوشش این وزارتخانه بر بستر هنرکارت به سید مجید پوراحمدی مشاور وزیر و مدیر عامل صندوق اعتباری هنر تاکید داشته و اعلام کرده است تا برنامه ریزی های لازم در این خصوص در صندوق اعتباری هنر انجام و زیرساخت های هنرکارت که تاکنون برای بیش از ۸۳ هزار اصحاب فرهنگ،هنر، رسانه و فعالان قرآنی صادر شده است، تقویت شود.

صندوق اعتباری هنر مصمم به رفع مشکلات اصحاب فرهنگ و هنر

وی با اشاره به روحیه توسعه گرای پوراحمدی مدیرعامل این صندوق ، تصریح کرد: نگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به صندوق هنر توسعه ای است لذا همواره تاکید شده که این صندوق با ارایه خدمات بهینه و مطلوب به اهالی فرهنگ، هنر و رسانه باید بتواند باری از روی دوش این اقشار فرهیخته برداشته و نسبت به رفع مشکلات آنها کوشا باشد.

به گفته اسماعیلی کسانیکه به صندوق آمده و عضو شده اند با امیدی آمده و انتظار دریافت خدمات دارند؛ آنها جایی را برای مراجعه نداشته اند که به صندوق آمده اند از این رو وظیفه ما است به عنوان متولی اصلی فرهنگ و هنر کشور در خدمت این قشر فرهیخته باشیم و تا جای ممکن از هیچ تلاشی برای کمک و حمایت از آنها دریغ نکنیم از این رو صندوق هنر هرچه تولید و بعضاً سرمایه گذاری می کند باید درآمد آن به سفره اهالی فرهنگ، هنر و رسانه برود.

عضو کابینه دولت سیزدهم درعین حال تصریح کرد که هر طرحی که در جهت کمک و حمایت از اهالی فرهنگ، هنر و رسانه ارایه شود بدون تردید ما نیز کمک خواهیم کرد تا به نتیجه برسد چراکه صندوق آمده باری را از دوش هنرمندان بردارد بنابراین توقع داریم تلاشها و زحمات انجام گرفته باعث حل و رفع مشکلات، بیمه تامین اجتماعی و تکمیلی، مسکن و... اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه شود.

اسماعیلی همچنین به ارایه تسهیلات ویژه دریافتی سال گذشته از رییس جمهور اشاره کرد و گفت: با مساعدت آیت‌الله سیدابراهیم رییسی تسهیلات ویژه و بسته‌های حمایتی به اهالی فرهنگ،هنر و رسانه توانستیم بخش کوچکی ازمشکلات این قشر فرهیخته را حل کنیم.

ارائه تسهیلات حمایتی به اصحاب فرهنگ، هنر و رسانه

براساس اعلام سید مجید پوراحمدی مشاور وزیر فرهنگ و مدیر عامل صندوق اعتباری هنر در مجموع خدمات حمایتی ارائه شده صندوق اعتباری هنر در قالب یارانه تأمین اجتماعی، یارانه بیمه تکمیلی، پرداخت مقرری ماهیانه طرح تکریم و مستمری، پرداخت های ضروری درمان و زندگی، بسته حمایتی معیشتی و پرداخت تسهیلات بدون بهره با کارمزد ۲ درصد به هنرمندان کشور در سال ۱۴۰۰ بیش از ۶ هزار میلیارد ریال عنوان شده است.

موضوع دیگر اینکه وزارتخانه باید گزارش‌هایی در خصوص اقدامات صورت گرفته پس از برگزاری این نشست‌ها ارائه نماید تا هنرمندان و مخاطبان هنر در جریان اقدامات عملی انجام گرفته قرار گیرند. خصوصا در این روزها که معاندین در حال دمیدن بر این بازی هستند که جامعه هنری نسبت به دولت دلسرد است این دیدارها بیش از گذشته می تواند موثر باشد خصوصا آنکه آنچه بیش از هر چیز وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از ابتدای ورودش به وزارتخانه بر آن تاکید داشته است: گفتگو و یافتن راه حل برای حل بحران ها بوده است.