بهره‌برداری از طرح انتقال آب از دریای عمان به شرق کشور تا ۱۴۰۵

طرح انتقال آب از دریای عمان به شرق کشور از جمله طرح‌های کلان تعریف شده برای تامین بخشی از کسری آب دالان شرقی کشور است که اجرای آن از آبان سال ۱۴۰۰ آغاز شده است. طبق تفاهم نامه‌های منعقد شده، آب انتقالی به استان‌های خراسان رضوی و جنوبی در بخش صنعت به مصرف خواهد رسید، اما این آب در سیستان و بلوچستان، برای تامین مصرف آشامیدنی نیز پیش بینی شده است و بر اساس برنامه زمان‌بندی شده، این طرح تا پایان سال ۱۴۰۴ و یا اوایل ۱۴۰۵ آماده بهره‌برداری می‌شود.

کد خبر: ۵۴۶۹۶۰

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۴۰۱ - ۱۳:۱۷

به‌گزارش ایران اکونومیست، اجرای طرح انتقال آب از دریای عمان به استان‌های شرقی کشور شامل سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی در دستور کار قرار دارد، شهریورماه سال ۱۳۹۸، تفاهمنامه انتقال آب دریای عمان به استان‌های خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان در مشهد امضا و سال ۱۴۰۰ عملیات اجرایی آن آغاز شد.

با اجرای این طرح ۲۸۰ میلیون مترمکعب آب به استان سیستان و بلوچستان منتقل می‌شود، ۱۰۰ میلیون متر مکعب از این آب در بخش آشامیدنی و ۱۸۰ میلیون متر مکعب نیز در بخش صنعت و خدمات مصرف خواهد شد. در واقع طرح انتقال آب دریای عمان با هدف رفع کمبود آب مناطق مختلف استان سیستان و بلوچستان و با اولویت شهرهای ساحلی و همچنین شمالی استان تعریف شده، اجرای این طرح تا کنون ۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی داشته اما پیشرفت طرح در خراسان رضوی بیشتر بوده و به ۲۵ درصد رسیده است.

پیشرفت این طرح در بخش مشهد به چابهار پررنگ تر از سایر بخش‌هاست و در مسیر مشهد تا تربت حیدریه حدود ۸۰ درصد از مسیر جاده سرویس(مسیری با عرض ۱۸۷ متر که برای عبور دستگاه‌های سنگین خاکبرداری و لوله گذاری ایجاد می‌شود) اجرا شده و خاکبرداری نیز به مراحل پایانی رسیده است.

عبداللهی، مجری مطالعات طرح انتقال آب از دریای عمان به شرق کشور در این رابطه اعلام کرد: برای انتخاب پیمانکار اجرای لوله گذاری در این مسیر، مناقصه در حال برگزاری است و ساخت لوله‌های مورد نیاز در کارخانه مربوطه آغاز شده و برای اجرای این طرح در مسیر تربت حیدریه به گناباد نیز پیمانکار در مرحله انتخاب است و در مسیر سنگان خواف به گناباد نیز جاده سرویس اجرا شده و پیمانکار لوله گذاری نیز انتخاب و عملیات لوله گذاری به طول ۱۳۰ کیلومتر در حال اجراست.

وی اضافه کرد: در چابهار نیز ساخت آبگیر با ۴۰ درصد پیشرفت در حال اجرا بوده و قراردادهای مربوط به سرمایه گذاری و خرید تاسیسات آب شیرین کن منعقد شده، زمین مورد نیاز برای ساخت تصفیه خانه، آب شیرین کن و آبگیر نیز در اختیار قرار گرفته و همه مجوزهای لازم اخذ شده است.

عبداللهی افزود: اعتبار پیش بینی شده برای اجرای طرح انتقال آب از دریای عمان به شرق کشور ١٠٠ هزار میلیارد تومان بود که با مهندسی ارزش و پیش بینی تونل‌های حفاری در مسیر انتقال، طول طرح از ۱۵۱۲ کیلومتر به ۱۳۵۰ کیلومتر تقلیل یافت که این موضوع منجر به کاهش هزینه‌ها تا سقف ۸۵ هزار میلیارد تومان شده است.

از سوی دیگر ششم شهریور ۱۴۰۱ و در اجرای تکلیف مقرر در ماده واحده قانون انتقال آب از دریای عمان به استان سیستان و بلوچستان مبنی بر فراهم کردن زمینه سرمایه گذاری داخلی یا خارجی برای برداشت آب، نمک زدایی، انتقال آب و استفاده از نمک و فلزات بازمانده از دریای عمان به استان سیستان و بلوچستان، هیأت وزیران آیین نامه اجرایی این ماده را به تصویب رساند.

به موجب این آیین نامه، علاوه بر همکاری همه دستگاه‌های اجرایی برای صدور مجوزهای مورد نیاز در چارچوب قوانین و مقررات و تسهیل فرآیند اجرای طرح، وزارت نیرو برای مناطقی از استان که از منابع آب انتقالی طرح برخوردار می‌شوند، از طریق فرآیند بازتخصیص آب، سهم آب سطحی و زیرزمینی تخصیص یافته به صنایع را با منابع آب انتقالی طرح جایگزین خواهد کرد.

وزارت نیرو همچنین حداکثر دو ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، نقاط مصرف اولویت‌دار را برای انتقال آب به منظور تأمین آب شرب و میزان نیاز آبی مربوط تعیین و به شرکت تأمین آب صنایع و معادن به عنوان شرکت سرمایه گذار و مجری طرح اعلام کند و با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، برای تأمین آب شرب از محل طرح، قرارداد خرید تضمینی آب شرب با شرکت مذکور منعقد می‌ شود.

با توجه به همین موضوع نیز عملیات اجرایی طرح ملی نمک‌زدایی و انتقال آب از دریای عمان به سیستان‌وبلوچستان در ۴ جبهه ایجاد آب‌گیر، تاسیسات شیرین‌سازی، خرید تجهیزات و سامانه خط انتقال در حال اجرا است. در این باره حسین مدرس خیابانی استاندار سیستان وبلوچستان با اشاره به اینکه به طرح هایی که برای تامین آب سیستان وبلوچستان در دستور کار است اعلام کرد: در راستای اجرای طرح انتقال آب دریای عمان تاکنون برای ۱۴۰ کلیومتر لوله تامین و عقد قرارداد با پیمانکاران انجام شده همچنین در حوزه انتقال آب دریای عمان گودبرداری به صورت کامل انجام شده و آماده بتن ریزی است.

به گفته وی با هدف تأمین آب زاهدان ده چاه حرمک به صورت کامل احداث و وارد مدار شده و  انتقال آب از چاه نیمه ها با هدف تأمین آب شهری و روستایی سیستان صد درصد انجام شده است.

با اجرای طرح های انتقال آب از دریای عمان، بازتخصیص آب و بازچرخانی آن، نیاز آبی در بخش صنعت به صورت پایدار تامین خواهد شد، همچنین به تامین آب بخشی از سیستان و بلوچستان نیز کمک می‌شود.