دمشق منتظر گام های عملی آنکارا

دمشق – ایرنا – در روزها و ماه های اخیر مقامات آنکارا چندین بار از تغییر رویکرد ترکیه درباره سوریه سخن گفته اند و حتی "رجب طیب اردوغان" رییس جمهور این کشور از احتمال دیدار با "بشار اسد" همتای سوری خود و رفع کدروت ها سخن به میان آورده، سخنی که تاکنون به مرحله عمل نرسیده است.

کد خبر: ۵۴۶۶۵۵

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۴۰۱ - ۰۸:۲۲

به گزارش ایران اکونومیست از دمشق، روز گذشته (شنبه) روزنامه لبنانی الاخبار با انتشار سخنان رییس جمهور سوریه در چندین زمینه به ویژه درباره گام های عملی ترکیه برای از سرگیری روابط یا دمشق خبر داد؛ سخنانی که در دیدار شماری از اصحاب رسانه و پژوهشگران سوری با بشار اسد بیان شد.
اسد در این دیدار درباره از سرگیری روابط میان ترکیه و سوریه تاکید کرد که دیدارها با آنکارا اکنون "فقط ماهیت اطلاعاتی" دارد، اما "بالا رفتن سطح دیدارها را به دنبال خواهد داشت".
وی در عین حال افزود که آنکارا آمادگی خود را برای برآورده کردن مطالبات دمشق ابراز داشته است و "دمشق انتظار گام های عملی از ترکیه دارد و نه فقط کلام صرف".
بشار اسد با بیان این که "چه بسا آنکارا در جهت گیری های خود صادق تر از برخی اعراب باشد"، تصریح کرد: اما نمی توان قضاوت کرد که موضع ترکیه جدی است و یا صرفا فقط یک مانور سیاسی می باشد.
به دنبال سخنان اسد، "بثینه شعبان" مشاور سیاسی و رسانه‌ای ریاست جمهوری سوریه اظهارات مقامات ترکیه درباره امکان آشتی بین دمشق و آنکارا و برگزاری دیداری بین "رجب طیب اردوغان" و "بشار اسد را "فریبکاری" دانست.
وی گفت که اظهارات اخیر رئیس جمهور ترکیه درباره نزدیکی روابط سیاسی بین دو طرف "رسانه‌ای است و ارتباطی با واقعیت موجود ندارد".
شعبان ادامه داد، "چند ماهی است که این اظهارات رسانه‌ای را می‌شنویم و چنین اظهاراتی به دلایل خاص بیان می‌شوند و این دلایل می‌تواند جلوه انتخاباتی داشته باشد و یا اهرمی برای فشار بر طرف‌های دیگر باشد".

موضع آنکارا درباره دمشق از چه زمانی جدی شد
دیدار یکشنبه گذشته (۲۹ آبان) "رجب طیب اردوغان" رئیس جمهوری ترکیه با "عبدالفتاح السیسی" و همتای مصری او که با میانجیگری شیخ "تمیم بن حمد آل ثانی" امیر قطر و در حاشیه افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۲ در دوحه و برای اولین بار در ۱۰ سال گذشته رخ داد، مقدمه ای شد برای دیدار اردوغان و اسد.
این دیدار در حالی انجام شد که اختلافات شدیدی بین دو کشور مصر و ترکیه به ویژه در موضوع لیبی و حمایت از گروه اخوان المسلمین توسط آنکارا وجود دارد، اما در هر صورت زمینه خوبی شد برای رفع تنش ها میان دو کشور اسلامی.
هرچند به اعتقاد کارشناسان مسایل منطقه حل و فصل مشکلات آنکارا – قاهره شاید زمان بر باشد، اما در اصل مقدمه خوبی است.
به دنبال دیدار اردوغان – السیسی، مقامات سیاسی ترکیه زمان و شرایط را مناسب دیده و موضوع دیدار اردوغان – اسد را مطرح کردند، هر چند طی ماههای گذشته در فضای رسانه ای و سیاسی ترکیه موضوع لزوم رابطه آنکارا - دمشق به طور جدی مطرح شده است.
پیش از این و بر این اساس گمانه زنی هایی، دیدار بشار اسد و رجب طیب اردوغان در حاشیه نشست سران شانگهای در سمرقند ازبکستان مطرح شده بود، اما این اتفاق رخ نداد؛ هر چند بعدها اردوغان گفت، دلم می خواست با بشار اسد در سمرقند دیدار کنم.
پس از آن بود که مقامات آنکارا اعلام کردند، با دمشق در سطح امنیتی دیدارهای منظمی برقرار است، اما هنوز به مرحله دیدار در سطح سیاسی نرسیده اند.
از روز سه شنبه (یکم آذر ماه) شرایط ویژه رسانه ای در ترکیه درخصوص سوریه حاکم شده و نشان داد که آنکارا در بعد سیاسی هم آماده می شود تا اختلافات خود را با دمشق کنار بگذارد و طی آن "بولنت کایا" معاون رهبر حزب سعادت ترکیه از دستور العمل حزب عدالت و توسعه به اعضایش برای پاک کردن مطالب علیه "بشار اسد" در صفحات مجازی خبر داد.
در این دستور العمل ذکر شده که با توجه به دیدار احتمالی رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه با بشار اسد که هر آن ممکن است رخ دهد، برای اینکه حزب و اعضای آن در شرایط سختی قرار نگیرند، در همه شبکه های اجتماعی بازنگری انجام شده و هر آنچه علیه بشار اسد است، پاک شود.
"عبدالقادر سلوی" تحلیلگر نزدیک به اردوغان نیز در این باره اعلام کرده که روسای جمهور سوریه و ترکیه احتمالاً در روسیه با میزبانی پوتین دیدار می‌کنند، موضوعی که از سوی روسیه (محل برگزاری آن) رد شد.
این تحلیل گر ترک طی مطلبی در نشریه حریت در خصوص روابط ترکیه و سوریه و دیدار روسای جمهور دو کشور نوشت: شواهد نشان می دهد که این دیدار پیش از انتخابات ۲۰۲۳ ترکیه انجام خواهد شد و ما در حال حاضر یک روند مفهومی موفق را مشاهده می کنیم که نام آن، دیپلماسی اطلاعاتی است که بر مبنای آن اول، مقامات سازمان های اطلاعاتی با هم دیدار و گفتگو می کنند و بعد ارتباط برقرار می شود.
هرچند در یکسال گذشته دولت آنکارا تلاش کرده تا مشکلات خود را با کشورهایی همچون عربستان و امارات و مصر حل کند که در دو مورد اول موفق شده و در موضوع مصر هم اولین دیدار روسای جمهور ترکیه و مصر با میانجیگری امیر قطر در دوحه انجام شده و مسیر مذاکرات دو طرف باز شده است، اما در قضیه سوریه موضوع مقداری فرق می کند، چرا که در بیش از ۱۱ سال گذشته، آنکارا به طور تمام قد در کنار آمریکا، رژیم صهیونیستی، فرانسه، انگلیس، عربستان قطر و رژیم صهیونیستی از تروریست های تکفیری برای براندازی حکومت سوریه حمایت کرده و از هیچ گونه کمکی به تروریست ها فروگذاری نکرده است.
در همین راستا دمشق نیز پیش شرط هایی برای عادی سازی روابط با ترکیه مطرح کرده که طی آن خواهان تعیین جدولی زمانی برای عقب نشینی نظامیان ترکیه از سوریه (استان ادلب و شمال حلب)، جمع شدن بساط ائتلاف موسوم به معارضان سوریه در ترکیه، احترام به حق حاکمیت دولت دمشق، توقف حمایت از گروهک جدایی ‌طلب و کنترل دگر باره سوریه بر گذرگاه مرزی "باب الهوی" واقع در مرز استان ادلب سوریه با ترکیه و نیز کنترل دوباره دمشق بر منطقه ادلبِ تحت کنترل گروه‌های تروریستی مورد حمایت آنکارا به همراه بازگشایی جاده مهم "ام ۴" شده است که دریای مدیترانه را به منطقه مرزی عراق مرتبط می‌کند.
درخصوص تلاش برقراری رابطه میان ترکیه و سوریه باید گفت که، از قرار معلوم ترک ها همان مسیری که با عربستان و امارات طی کردند، عزم خود را همانگونه برای برقراری رابطه میان آنکارا – دمشق جزم کرده اند که بتوانند از شرایط فعلی اقتصادی سوریه و بازسازی این کشور بهره مند شوند تا اردوغان بتواند از بازار سوریه برای سر و سامان دادن به بخشی از اقتصاد ترکیه بهرمند شود تا از این راه در انتخابات ۲۰۲۳ این کشور نیز پیروز شود.
حال باید منتظر بود و دید سران آنکارا چقدر به تغییر روش ۱۱ ساله خود در موضوع سوریه و برقراری روابط با دمشق جدی هستند، موضوعی که مقامات دمشق زیاد به آن خوش بین نیستند.