۱۰ هزار کیلومتر خط راه‌آهن، در انتظار دریافت اعتبار

مسئولان حوزه حمل‌ونقل و بالاترین مقام کشور به لزوم توسعه خطوط ریلی تاکید دارند و در این میان به گفته وزیر اقتصاد،  حدود ۱۰ هزار کیلومتر خطوط راه‌آهن دارای مجوز اجرا هستند و قانونا جزء طرح‌های اجرایی شناخته می‌شوند که برای اجرای آنها در مدت چهار سال با فرض اضافه نشدن طرح‌های جدید، تقریبا ۲۵ برابر میزان فعلی اعتبار لازم است.

کد خبر: ۵۴۶۲۰۸

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۴۰۱ - ۱۳:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست،  مقام معظم رهبری اخیرا با تاکید بر توسعه خطوط ریلی گفتند: «با وجود تأکیدهای مکرر در این زمینه، در دولت‌های مختلف به جز در مقطع بعد از رحلت امام بزرگوار که کارهایی انجام شد، کوتاهی شده است، البته در این دولت قصد دارند کارهایی انجام بدهند.  ما بایستی ان‌شاءالله در این زمینه‌ی رفت‌وآمدها و حمل‌ونقل بتوانیم جایگاه خودمان را پیدا کنیم.»

در این راستا احسان خاندوزی -سخنگوی اقتصادی دولت- اخیرا با اشاره به بیانات اخیر رهبری درباره توسعه خطوط ریلی و اعلام دولت مبنی‌بر وجود توان ساخت هزار کیلومتر ریل در سال، اظهار کرد: توسعه خطوط ریلی از سیاست‌های کلان و مستمر در استاد بالادستی با توجه به مزایای متعدد آن در افزایش ایمنی ترابری، کاهش مصرف سوخت و حمل ارزان‌تر بارهای معدنی، صنعتی و تجاری و امکان کسب درآمد ارزی از حمل بارهای ترانزیتی است.

امکان ساخت سالانه ۱۰۰۰ کیلومتر خطوط ریلی اغراق نیست

وی با بیان اینکه توان‌مندی احداث خطوط ریلی در داخل کشور چه از نظر دانش و فن‌آوری، چه از نظر امکان تولید مصالح و چه از نظر توان پیمانکاری در داخل کشور وجود دارد، افزود: امکان ساخت خطوط به میزان سالانه ۱۰۰۰ کیلومتر اغراق نیست. حمل‌ونقل ریلی معمولاً در سیاستگذاری‌ها دارای اولویت است ولی در عمل و اجرا به این سیاست نزدیک نشده‌ایم، یعنی رشد شبکه ترابری ریلی طی سال‌های گذشته کمتر از توسعه شبکه جاده‌ای بوده و روند سهم ترابری ریلی از ترابری کشور نزولی شده است.

سخنگوی اقتصادی دولت با اشاره به اینکه میزان ساخت خطوط ریلی به تناسب اعتبارات صورت می‌گیرد، گفت: اگر سالانه ۱۰۰۰ کیلومتر اجرای خطوط را در نظر داشته باشیم و با فرض هزینه تقریبی هر کیلومتر راه‌آهن حدود ۳۰۰ میلیارد ریال، نیازمند سالانه ۳۰۰ هزار میلیارد ریال هستیم در حالی که اعتبار مصوب سال جاری ما در قانون بودجه سال جاری ۳۳ هزار میلیارد ریال است.  البته هدف اجرای سالانه ۱۰۰۰ کیلومتر هنوز مورد توافق و رسمی نیست و به تناسب اعتبارات، مقدار تکمیل خطوط میزان ساخت خطوط ریلی به تناسب اعتبارات صورت می‌گیرد.

خاندوزی گفت: از نظر دستگاه اجرایی اعتبار مورد نیاز یعنی اعتبار مناسب که بتوان طرح اجرایی را در مدت معقول اجرا کرد که البته این مدت بستگی به شرایط طرح تفاوت دارد. برای مثال اگر یک طرح معین مثل راه‌آهن چابهار-زاهدان را در نظر بگیریم، در صورت وجود اعتبار کافی در مدت پنج سال قابل اجراست و به‌طور میانگین سالانه برای اجرای ۲۰درصد حجم عملیات اعتبار لازم دارد تا در مدت پنج سال پایان یابد.

میانگین پیشرفت هر طرح ریلی ۴ سال است

وزیر اقتصاد خاطرنشان کرد: البته برخی از طرح‌های ساخت راه‌آهن ساده‌تر هستند و اجرای آنها در صورت وجود منابع کافی در مدت دو یا سه سال هم مقدور است، بنابراین بطور میانگین می‌توان زمان مناسب برای پیشرفت هر طرح را چهار سال در نظر گرفت.

خاندوزی با بیان اینکه به طور کلی اعتبارات ساخت راه‌آهن در مقایسه با میزان اعتبار لازم به مراتب کمتر است، افزود: در شرایط کنونی حدود ۱۰هزار کیلومتر خطوط راه‌آهن دارای مجوز اجرا هستند و قانونا جزء طرح‌های اجرایی شناخته می‌شوند و برای اجرای آنها در مدت چهار سال با فرض اضافه نشدن طرح‌های جدید، تقریبا ۲۵ برابر میزان فعلی اعتبار لازم داریم.

وی کمبود اعتبار را عامل تعویق عملیات یا طولانی شدن دوره اجرا دانست و گفت: این وضعیت از نظر مهندسی و اقتصادی مطلوب نیست و منجر به استهلاک زودرس پروژه و کاهش بهره‌وری مالی می‌شود ولی ما یک دستگاه اجرایی هستیم که نقشی در شروع به اجرای طرح جدید یا میزان بودجه نداریم و ناچار هستیم به تناسب اعتبارات تخصیص یافته طرح‌های در دست اقدام را به پیش ببریم. برای استفاده بهتر از منابع در همین شرایط، هنگام بودجه‌ریزی پیشنهاد تمرکز منابع مالی روی طرح‌های رو به خاتمه را داریم و در هر طرح جدید هم به جای شروع عملیات در تمام طول مسیر سعی می‌شود از یک بخش معین کار را شروع کنیم که همان بخش بتواند کارآیی داشته باشد.

روش‌های تامین اعتبار فرا بودجه‌ای برای پروژه‌های ریلی اولویت دار

خاندوزی درباره تامین اعتبارات طرح‌های ریلی توضیح داد: استفاده از سایر منابع مالی نیز دنبال می‌شود، برای مثال در طرح راه‌آهن چابهار-زاهدان با موافقت مقام معظم رهبری (دام ظله) از تسهیلات صندوق توسعه ملی استفاده کرده‌ایم و بخش زاهدان-خاش به طول ۱۵۰ کیلومتر را اخیرا به بهره‌برداری رسانده‌ایم.  چنانچه منابع مالی کافی فراهم شود، امسال حدود ۴۰۰ کیلومتر طرح دیگر را در آستانه تکمیل داریم. همچنین در طرح راه‌آهن میانه-اردبیل توانسته‌ایم تسهیلات مالی از بانک‌ها جذب کنیم که باعث سرعت گرفتن اجرای طرح شده است.

سخنگوی اقتصادی دولت به استفاده از منابع مالی تهاتر نفتی برای اجرای فوری برخی از پروژه‌های مهم ریلی اشاره کرد و گفت: استقاده از روش تهاتر نفتی برای ۲۶۰۰ کیلومتر مدنظر دولت قرار گرفته است که امیدواریم با عملیاتی شدن آن تحول قابل توجهی در روند ساخت راه‌آهن کشور محقق شود. رویکرد به سرمایه‌گذاری غیردولتی نیز برای رفع مشکل فوق ضرورت دارد که هنوز استفاده از این نوع اعتبارات برای ما که مجری طرح هستیم، فراهم نشده است و نیازمند تغییراتی در قوانین و مقررات برای مشوق‌ها و جذاب کردن سرمایه‌گذاری است.

هدف‌گذاری ترانزیت ۱۲ میلیون تن بار روسیه از مسیر ایران

به گزارش ایران اکونومیست، بخش ریلی چه در زمینه زیرساخت و چه در حوزه خرید ناوگان نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین است و نگهداری خطوط ریلی در بخش توسعه و زیرساخت حائز اهمیت است؛ البته فقط تکمیل خط ریلی مهم نیست، بلکه مسئولان باید چشمه‌های بار را برای ترانزیت پیدا کنند، اگرنه راه‌اندازی خط ریلی برای سرمایه‌گذار صرفه ندارد.

درصورت تامین منابع مالی، باید به راه‌آهن با یک اولویت ویژه پرداخته شده و سه میلیارد یورو در بهسازی و نوسازی ناوگان و ایجاد خطوط جدید و دو خطه کردن خطوط هزینه شود، اینها همه از عواملی است که می‌تواند در ایجاد اشتیاق برای بخش خصوصی تاثیرگذار باشد که در حوزه حمل و نقل ریلی چه مسافری و چه باری حضور فعال داشته باشند.

در این راستا سید میعاد صالحی، مدیرعامل راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران نیز هفته گذشته و در پایان سفر دو روزه خود به مسکو و پس از دیدار با مدیرعامل راه آهن روسیه، در صفحه توییتر خود نوشت: در اجلاس ریلی CCTT در مسکو، در خصوص توانمندیها و عزم ایران برای جهش ترانزیت ریلی در کریدور شمال-جنوب سخنرانی کردم. با هدف‌گذاری ۱۲ میلیون تنی در در تفاهمات با آقای بلازروف، مدیرعامل راه‌آهن روسیه، صفحه جدیدی در روابط ریلی بین‌المللی ایران گشوده می‌شود.