گونه جدید صدف‌های اویستر در خلیج فارس و دریای عمان شناسایی شد

نتایج مطالعه محققان پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی درمورد صدف‌های اویستر سواحل خلیج فارس و دریای عمان نشان داد نمونه‌های ایرانی یک زیرشاخه ‏جداگانه از نمونه‌های خلیج کالیفرنیا و پاناما را با فواصل ژنتیکی زیاد تشکیل می‌دهند و می‌توانند گونه جدید باشند.

کد خبر: ۵۴۳۶۳۸

تاریخ: ۰۱ آذر ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۳

به گزارش ایران اکونومیست، محققان پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی طی مطالعه‌ای چندی پیش حضور یک ‏گونه صدف «اویستر» کوچک در شمال خلیج فارس را گزارش کردند‎. به گفته آنها حضور این صدف غیربومی می‌تواند زیست‌بوم سایر موجودات آبزی این منطقه را تحت الشعاع قرار دهد.

گونه‌های غیربومی‎ و مهاجم‎ ‎دو مفهوم آشنا و مهم برای مطالعات پژوهشگران حوزه بوم‌شناسی و محیط‌زیست ‏هستند؛ شناخت دقیق و داشتن اطلاعات از آثار محیط‌زیستی این موجودات برای حفاظت از زیست‌بوم موجودات بومی ضروری ‏است‎.‎ در محیط زیست، چرخه‌ای از روابط بین گیاهان و جانوران با هم و با عناصر محیطی آن منطقه شکل گرفته و نوعی تعادل ‏را در ‏جمعیت گونه‌های مختلف گیاهی و جانوری برقرار کرده است.‎

صدف‌های اویستر جزو دوکفه‌ای‌های دریایی هستند که دومین رده بزرگ از نرم‌تنان دریایی محسوب می‌شوند. آبسنگ‌های آنها، زیستگاه بسیاری گونه‌های دریایی را فراهم می‌کند و تولید گونه‌های دریایی ‏تجاری را بهبود می‌بخشد، اگرچه صدف‌ها از اهمیت قابل‌توجهی برای محیط زیست ساحلی و اقتصاد ‏سراسر جهان برخوردار هستند اما طبقه‌بندی و مرزهای جغرافیایی آنها به‌خوبی شناخته نشده است. ‏

ریخت‌شناسی صدف‌های خلیج فارس و خلیج عمان

حمزه غفاری پژوهشگر پسادکتری پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی و همکاران وی در مطالعه‌ای که اخیرا در نشریه زیست‌شناسی انجمن لینه‌ای‌های لندن/ Biological Journal of the Linnean Society منتشر شد، تجزیه و تحلیل تبارشناختی از گونه‌های اویستر در سواحل شمالی خلیج فارس و ‏خلیج عمان ارائه دادند.

آنها در این مطالعه از روش‌های مورفولوژیک (ریخت‌شناسی) و مولکولی برای شناسایی ‏صدف‌های اویسترها تا پایین‌ترین سطوح طبقه‌بندی استفاده کردند.

این نشریه از نشریات قدیمی در زمینه زیست‌شناسی است که توسط دانشگاه آکسفورد و به نمایندگی از انجمن لینه‌ای‌ها (یک انجمن علمی زیست‌شناسی) منتشر می‌شود.

در این مطالعه از آنالیز توالی نوکلئوتیدی ژنِ ‏میتوکندریاییِ سیتوکروم ‏c‏ اکسیداز ‏‎(COI)‎‏ برای ارزیابی تبارشناختی استفاده شده است. بر اساس یافته‌های ‏محققان این مطالعه، نمونه‌های ایرانی در جنس صدف های ساکاستوریا‏Saccostrea ‎‏ و متعلق به رده‌های (کلادهای) ‏Saccostrea ‎mordax‏ و ‏Saccostrea palmula‏ بودند.

ریخت‌شناسی پوسته نمونه‌های مورد مطالعه مانند سایر گونه‌های اویسترِ صخره‌ای متغیر بود. بررسی ویژگی‌های ریخت‌شناختی با نتایج مولکولی مطابقت داشت، اما ‏به‌رغم برخی شباهت‌ها، تفاوت‌هایی نیز مشاهده شد. نتایج این پژوهش همچنین نشان داد دو رده یادشده از صدف‌های اویستر (‏S. ‎mordax‏ و ‏S. palmula)‏ به ترتیب به عنوان اویستر غالب در خلیج فارس و خلیج عمان فراوانی نسبی ‏قابل توجهی دارند.

تجزیه و تحلیل تبارشناختی نشان داد نمونه‌های ایرانیِ ‏S. palmula‏ یک زیرشاخه ‏جداگانه از نمونه‌های خلیج کالیفرنیا و پاناما را با فواصل ژنتیکی زیاد (۶-۷%) تشکیل دادند. نمونه‌های ایرانی ‏از نظر ریخت شناسی و ژنتیکی با هم تفاوت داشتند که نشان می‌دهد می‌توانند گونه جدیدی باشند. ‏تحقیقات بیشتری لازم است.‏
متن این مقاله را اینجا مشاهده کنید.