مکث، ژورنالیسم علمی است

فرد غیرکتابخوان شایستگی مدیریت ندارد

مدیرمسئول مؤسسه و روزنامه اطلاعات در مراسم رونمایی کتاب «مکث، درنگی در ۸۰ کتاب» گفت: کتابخوانی علاوه بر فضیلت اخلاقی یک ضرورت مدیریتی برای فردی است که در جایگاه مدیریت قرار دارد.

کد خبر: ۵۴۰۴۳۶

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۷:۱۷

به گزارش ایران اکونومیست از روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، آئین رونمایی کتاب مکث؛ درنگی در هشتاد کتاب تألیف حسین انتظامی، با حضور مؤلف، سیّدعباس صالحی مدیرمسئول مؤسسه اطلاعات، حجّت الله ایوبی، سیّد علی شجاعی نماینده انتشارات نیستان، علیرضا مختارپور رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، محمدرضا زائری رئیس اندیشگاه فرهنگی، غلامرضا امیرخانی مشاور رئیس و مدیران و کارشناسان سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران، روز چهارشنبه ۲۵ آبان در ایام سی امین دوره هفته کتاب کشور، در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملّی برگزار شد.

سیّدعباس صالحی در این مراسم گفت: کتابخوانی یک فضیلت اخلاقی بوده و یکی از اوصاف افراد اخلاقی کتابخوانی است، چراکه کتابخوانی اقرار به جهل است و افراد با کتابخوانی به دنبال آگاهی و دانش هستند. افرادی که کتاب نمی‌خوانند، به نوعی مدعی همه‌چیز دانی هستند و خود را غنی از کتابخوانی می‌انگارند که نشان از جهل دارد.

مدیرمسئول مؤسسه و روزنامه اطلاعات کتابخوانی را فضلیت اخلاقی دانست و در این خصوص گفت: کتابخوانی علاوه بر فضیلت اخلاقی یک ضرورت مدیریتی است، فردی که در جایگاه مدیریت است باید به دنبال آخرین اطلاعات و معلومات حوزه خود باشد، مدیریت نیاز به فرهیختگی دارد و فرهیختگی با کتابخوانی حاصل می‌شود، مدیری که فرهیخته نباشد، شایسته مدیریت نیست.

وی اظهار کرد: مدیرانی که کتاب نمی‌خوانند، دچار اشتباه می‌شوند و به این دلیل که یادگیری ندارند، اشتباهات آن‌ها زیاد می‌شود. دعوت به کتابخوانی مانند آنچه در کتاب مکث آمده، به نوعی تواصی به حق و امر به معروف است.

معرفی کننده کتاب، دیگران را به دنیای خود و افراد را به آگاهی بیشتر دعوت می‌کنندمدیرمسئول مؤسسه و روزنامه اطلاعات اشاره کرد: معرفی کننده کتاب، دیگران را به دنیای خود و افراد را به آگاهی بیشتر دعوت می‌کنند که دعوت به تمامی فضیلت‌های کتابخوانی است.

دکتر صالحی درباره ویژگی ادبیات بکار گرفته شده در کتاب خاطرنشان کرد: از دید رسانه‌ای، کتاب مکث نوعی ژورنالیسم علمی است و ایجاد تناسب بین نگاه عالمانه که مخاطب پسند نباشد یا تحلیلی خشک نشود و نگاه ژورنالیستی، نیازمند توانایی بالا است که در کتاب مکث رعایت شده است.

مدیرمسئول مؤسسه و روزنامه اطلاعات افزود: انتخاب تیترها و عناوین جذاب و نگاه دقیق و جزئی که متن را زنده و با احساس می‌کند، ناشی از ادبیات ژورنالیستی است که نشئت گرفته از سوابق و توانایی ژورنالیستی نویسنده است.

صالحی مطرح کرد: این کتاب، از زاویه نگاه کمک ژورنالیسم به نوشتن کتاب و جذاب کردن نوشتار قابل توجه است و باید توجه شود که گرفتار شدن در جزئیات و احساسات ژورنالیستی مانع از نگاه عالمانه نشود.

مشکل کتاب صرفاً کاغذ نیست/ ملاک انتخاب مسئولان، میزان کتابخوانی آن‌ها باشد

حجّت‌الله ایوبی انتخاب این کتاب برای رونمایی در هفته کتاب را نشان از حسن توجّه سازمان اسناد و کتابخانه ملّی دانست و گفت: انتخاب کتاب مکث برای معرفی در هفته کتابخوانی، نشان از حسن توجّه مجموعه کتابخانه ملّی و اندیشگاه فرهنگی دارد که خود این کتاب، سبب معرفی ۸۰ کتاب دیگر می‌شود.

اکنون ملاک و معیار سواد مسئولان، مدرک تحصیلی آن‌ها نیست؛ بلکه ملاک باید کتاب‌هایی باشد که مسئولی مطالعه می‌کندوی افزود: اکنون ملاک و معیار سواد مسئولان، مدرک تحصیلی آن‌ها نیست؛ بلکه ملاک باید کتاب‌هایی باشد که مسئولی مطالعه می‌کند. اقدام یک مسئول فرهنگی در خواندن حداقل ۸۰ کتاب و معرفی آن‌ها قابل تقدیر بوده و باید ملاک و شاخصی از مسئول تراز فرهنگی باشد.

ایوبی اظهار کرد: نسل امروز از کتاب فاصله گرفته است و مشکل اساسی کتاب، کاغذ نیست؛ بلکه کتابخوانی نسل‌ها است. مشکل کاغذ با گشایش اقتصادی می‌تواند مرتفع شود، اما فاصله گرفتن نسل‌ها از کتابخوانی به سادگی قابل رفع نیست.

این نویسنده و منتقد ادبی عنوان کرد: ما با نسلی مواجه هستیم که اهل پیام کوتاه هستند، حوصله مطالعه کتاب و متن بلند را ندارند، تحلیل‌های خود را از فضای مجازی می‌گیرند و نهایتاً تلویزیون و رسانه، مرجع تحلیل آن‌هاست؛ در حالی که از نظر پیر گوردیو اندیشمند فرانسوی تلویزیون نمی تواند مرجع تحلیل و محل بحث و نظر علمی باشد، بلکه فضای تلویزیون فضای سرگرمی است که فرصت تحلیل عالمانه در آن وجود ندارد.

ایوبی اشاره کرد: تهدید کتابخوانی در سراسر جهان مطرح بوده و محدود به کشور ما نیست، ولی در ایران کاهش کتابخوانی شدیدتر است.

این استاد دانشگاه و مدیر فرهنگی درباره ویژگی کتاب‌های معرفی شده در کتاب مکث گفت: در معرفی کتاب‌هایی که در مکث اشاره شده است، جانبداری ازسوی نویسنده و معرفی کننده مشاهده نمی‌شود و از شیوه پرسشگرانه استفاده شده است. کتاب‌های معرفی شده در مکث برای مدیران فرهنگی، رسانه‌ای و سیاسی کشور لازم و ضروری است و باید مدیران علاوه بر خواندن کتاب مکث از کتاب‌های معرفی شده در این کتاب نیز استفاده کنند.

کتابخوانی، حاصل کار صحیح نهاد خانواده، آموزش و گروه‌های اجتماعی است

دیگر سخنران آئین رونمایی کتاب مکث، درنگی در ۸۰ کتاب، سیّدمحمدرضا دربندی بود که ضمن اشاره به تفاوت نسل‌ها از منظر جامعه‌شناسان، درباره تفاوت علاقه به مطالعه در نسل‌های مختلف گفت: نظریه‌شناسان اجتماعی با نگاهی جامعه شناختی، نسل‌های جامعه را به سه بخش تقسیم کرده و برای هرکدام ویژگی‌هایی برشمرده اند؛ نسل اول یا نسل x که به جهت زمانی در کشور ما به متولدین سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۸ اشاره دارد که در فضای به دور از تکنولوژی جدید تربیت یافته و در مواجهه با فنّاوری سرعت پایین یادگیری داشته، همچنین علاقه‌مند به خواندن کتاب به صورت مکتوب و سنتی هستند. نسل دوم یا y نسلی است که به متولدین سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۷۸ اشاره داشته و ویژگی این نسل، تربیت یافتن در بستر فنّاوری‌های ارتباطی، سرعت بالا در یادگیری تکنولوژی، کم‌حوصلگی و استفاده از منابع الکترونیکی یا کتاب‌های الکترونیک می‌باشد. این نسل تا در موضوعی به قطعیت نرسد، کاری را انجام نمی‌دهد.

۷۸ درصد افراد زیر ۴۰ سال در کشور، یا کتاب نمی‌خوانند یا در صورت کتابخوانی از منابع غیرفیزیکی استفاده می‌کنندوی به نقش پر رنگ اینترنت در نسل اخیر پرداخت و اظهار کرد: نسل سوم یا نسل z ، در بستر فنّاوری به دنیا آمده‌اند. این نسل کمتر اهل کتاب هستند و اطلاعات مورد نیاز خود را از جستجو در فضای اینترنت به دست می‌آورند؛ بر اساس یک نظرسنجی که ۳ سال پیش توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام شده بود، ۷۸ درصد افراد زیر ۴۰ سال در کشور، یا کتاب نمی‌خوانند یا در صورت کتابخوانی از منابع غیرفیزیکی استفاده می‌کنند.

دربندی اشاره کرد: افرادی که خارج از کشور کتابخوان هستند و بعضاً در فضای مجازی تصاویری از آن‌ها منتشر می‌شود، حاصل تربیت و کار ۳ نهاد خانواده، مدرسه و گروه‌های اجتماعی هستند.

این نویسنده و استاد دانشگاه معرفی کتاب را یکی از مفیدترین شیوه‌های ترویج کتابخوانی دانست و عنوان کرد: مؤثرترین روش ترویج کتابخوانی، معرفی کتاب‌های خوب در گروه‌های خانوادگی، دوستانه و اجتماعی است. این اقدام معمولاً به مرور زمان در بین مردم تأثیرگذار است.

دربندی تأکید کرد: شیوه‌های معرفی کتاب و ترویج کتابخوانی نیز متنوع و متعدد است. یکی از روش‌های تضمین شده، معرفی کتاب توسط افراد مرجع است. مکث یکی از اولین اقداماتی است که در حوزه کتابخوانی صورت گرفته و با روش معرفی کتاب‌های متعدد است که توسط یک فردِ آشنا به حوزه کتاب، صورت گرفته است.

وی در ادامه افزود: این کتاب از لحاظ ظاهری و چاپ نیز جذّابیت داشته و از لحاظ ساختاربندی نیز بدیع و مناسب معرفی کتاب است.

ترویج کتابخوانی امر به معروف است/ داشتن مدیران فرهیخته، جزو حقوق مردم است

حسین انتظامی مؤلف کتاب مکث؛ درنگی در هشتاد کتاب توجّه به فرهنگ کتابخوانی را یک دغدغه مشترک برشمرد و گفت: همه نویسندگان و فعّالان فرهنگی، یک دغدغه و درد مشترک دارند و آن هم توجّه به کتاب و ترویج کتابخوانی است.

وی ادامه داد: شبکه های اجتماعی و گسترش استفاده از آن در زندگی مردم با همه ویژگی‌های مثبتی که در زندگی مردم ایجاد کرده است، بنا به نظر جامعه شناسان، اساتید حوزه ارتباطات و روانشناسان، اثرات منفی مانند سطحی کردن مخاطب و ایجاد نوعی بی‌قراری را سبب می‌شود و تمرکز و تعمقی که پیش از گسترش این شبکه‌ها وجود داشت را از مخاطبان می‌گیرد.

نویسنده کتاب مکث اضافه کرد: ترویج کتابخوانی، به درستی نوعی تواصی به حق و امر به معروف است و باید این امر را مرتب به یکدیگر یادآوری کنیم. اگر در جمعی قرار می‌گیریم، کتاب‌هایی را که مطالعه کرده‌ایم به یکدیگر معرفی کنیم؛ چراکه همین یک قدم به ظاهر کوچک می‌تواند اثر چشمگیری در ترویج فرهنگ کتابخوانی داشته باشد.

ترویج فرهنگ کتابخوانی برای مدیران در هر سطحی یک ضرورت استانتظامی کتابخوانی را برای مدیران یک ضرورت دانست و کرد: ترویج فرهنگ کتابخوانی برای مدیران در هر سطحی یک ضرورت است و یکی از کارهایی که اصحاب رسانه و خبرنگاران می‌توانند جهت گسترش این امر انجام دهند، طرح سؤال از مدیران، با این مضمون است که آخرین کتابی که مطالعه کرده‌اید، چیست؟ برای اثرگذاری بیشتر این طرح تنها به نام کتاب بسنده نکنند و از مدیران بخواهند ۲ دقیقه درخصوص کتاب ذکر شده، صحبت کنند؛ چراکه جامعه امروز ما، مدیران آگاهی را می‌طلبد که علاوه بر تسلط در حوزه تخصصی خود، باید تسلط نسبی به مسائل فرهنگی، فرهنگ عمومی و تاریخ داشته باشند.

انتظامی همچنین تصریح کرد: داشتن مدیران فرهیخته، جزو حقوق مردم است و این امر میسّر نمی شود، مگر با مطالعه و افزایش آگاهی مدیران سطوح مختلف که این آگاهی نیز ازطریق مطالعه کتاب به دست می‌آید.

وی تأکید کرد: علّت تأکید بر آگاهی و افزایش مطالعه کتاب توسط مدیران این است که سرنوشت ملّت در دست مدیران است و بی شک مدیرانی که خود را بی نیاز از مطالعه و آموختن بدانند، برای جامعه بسیار خطرناک خواهند بود.

مؤلف کتاب مکث بیان کرد: هریک از ما به نوبه خود با هر روش و راهکاری که می‌توانیم باید در ترویج فرهنگ کتابخوانی تلاش کنیم. به طور مثال خرید چند نسخه از کتاب خوبی که می‌شناسیم و هدیه دادن آن به افرادی که دغدغه فرهنگی دارند، می‌تواند به یک پویش سراسری تبدیل شود که علاوه بر نقش بسیار مؤثری که در زمینه ترویج فرهنگ کتابخوانی دارد، در افزایش تیراژ کتاب نیز مؤثر است و نهایتاً به توسعه صنعت نشر کمک می‌کند.

قضیه مطالعه و کتابخوانی یکی از شگفت آورترین امور هستی است

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران نیز گفت: کاری که در کتاب مکث، درنگی در ۸۰ کتاب صورت گرفته، نوعی از مرورنویسی است، در کشور ما معرفی کتاب، یادداشت‌نویسی و نقد سابقه زیادی دارد و البته در دو دهه اول انقلاب، نشریات معرفی کتاب گسترش خوبی داشته، اما به مرور این رویه رو به افول گذاشت.

مختارپور اضافه کرد: بهترین هدیه در رونمایی کتابی که محتوای آن معرفی کتاب بوده، معرفی کتاب است. در سال اخیر کتاب ارزشمندی به نام آدمی همان است که می‌خواند منتشر شد که شعار هفته کتاب امسال نیز ظاهراً از این کتاب گرفته شده و بسیار کتاب خواندنی ای است و توصیه می‌شود حتماً مطالعه شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: برخی از متفکرین معتقدند که یکی از عجیب‌ترین و شگفت آورترین امور عالم، مطالعه است. اصل قضیه مطالعه و کتابخوانی شگفت انگیز است که ما در یک زمانی، کتابی را مطالعه می‌کنیم که در یک قرن و زمان دیگر برای بیان منظوری نوشته شده است و ما با مطالعه آن، به منظور و مفهوم آن پی می‌بریم. این یکی از شگفت آورترین امور هستی است.

مختارپور در ادامه تصریح کرد: در بیان اهمّیت مطالعه کتاب، همین بس که چه مردم و چه مسئولین اگر ارتباط مستمر و دائم با مطالعه کتاب نداشته باشند، در مراحل تکامل وجودی به مشکل بر خواهند خورد.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملّی ایران عنوان کرد: جدّی ترین فعالیت بشریت مطالعه است، چراکه تنها از راه مطالعه است که ما با امثال سقراط و زمان‌هایی پیش از آن ارتباط برقرار می کنیم و متوجه می‌شویم که منظور سقراط در زمانه خود چه بوده و شگفت انگیزترین بخش آن مربوط به فهمیدن منظور نویسنده است.

وی تشریح کرد: مطالعه یک فعالیت تفنّنی نیست، بلکه کنشی کاملاً جدّی، تخصّصی و عالمانه است و به عبارت بزرگان این حوزه، آدمی تبدیل به چیزی می شود که با دقّت و نقّادانه می‌خواند، کنش، کنشی کاملاً جدّی است.

کتاب مکث، درنگی در ۸۰ کتاب جدیدترین تألیف حسین انتظامی است که انتشارات نیستان منتشر کرده است و به همت اندیشگاه فرهنگی و همزمان با هفته کتاب رونمایی شد.