اندازه‌گیری برخی آلاینده‌های نفتی‎‏ در پهنه‌های آبی ایران

نتایج تحقیق «اندازه‌گیری آلاینده‌های ‏‎(PAHs)‎‏ در پهنه‌های آبی ایران» در نشریه معتبر محیط زیستی Environmental Research‏ ‏منتشر شد.‏

کد خبر: ۵۴۰۲۶۱

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۴:۱۳

به گزارش ایران اکونومیست، این تحقیق که توسط دکتر مهری سیدهشترودی عضو ‏هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی انجام شده است، در نشریه علمی ‏Environmental Research‏  که یکی از مجلات‎ ‎معتبر محیط زیستی ‏با رتبه‌بندی ‏Q1‎‏ و ضریب تاثیر ۸.۴۳۱ است، توسط  انتشارات ‏Elsevier‏ منتشر شد.‏

سید هشترودی در مورد این تحقیق گفت: در این تحقیق که ‏به منظور پایش مستمر غلظت این ترکیبات در منطقه و ارائه داده‌های معتبر ‏برای مدیریت پایدار محیط زیستی انجام شد، مقادیر ‏‏۱۶ترکیب ‏PAH‏ و ۶ مشتق تک متیله آن در نمونه‌های جمع‌آوری شده از ‏منطقه چابهار مورد بررسی و ‏وضعیت منطقه مورد ارزیابی قرار گرفت که نتایج حاکی از آلودگی کم تا متوسط منطقه بود. ‏ علاوه ‏بر آن تلاش شد تا با بهره‌گیری از مفاهیم تئوری و تلفیق آن با سیستم اطلاعات جغرافیایی ‏‎(GIS)‎، اطلاعات دقیق‌تری در مورد ‏نسبت‌های تشخیصی منابع این آلاینده‌ها و شناسایی نقاط با خطر محیط زیستی بالاتر بدست آید که این ارزیابی‌ها بطور متمرکز ‏بر روی خلیج چابهار انجام گرفت. ‏

وی در خصوص نتایج این تحقیق اظهار کرد: نتایج نشان‌دهنده تغییرات وابسته به مکان ترکیبات ‏PAH، غالب بودن منابع ناشی ‏از سوختن نفت و فرآورده‌های نفتی به میزان ۷۱ درصد و همچنین شناسایی یک نقطه داغ با خطر بالای محیط زیستی در مجاورت ‏یک منطقه حوضه آبریز فصلی بود. ‏

‏این عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی، در ادامه ضمن بیان این که یکی از آلودگی‌های مهم به لحاظ ویژگی‌ها و فعالیت‌های انجام ‏شده در خلیج فارس و دریای عمان، آلودگی‌های نفتی است، گفت: هیدروکربن‌های معطر چند حلقه‌ای (PAHS) آلاینده‌های آلی و بسیار متنوعی در محیط زیست هستند که شامل ترکیبات ناشی از ورود مستقیم نفت و محصولات نفتی (پتروژنیک) و ترکیبات ناشی از احتراق ناقص نفت، زغال سنگ، گاز و یا سایر مواد آلی (پیروژنتیک) هستند.

‎وی این‎ ‎ترکیبات را زیر مجموعه ترکیبات‎ ‎آلی‎ ‎پایدار‎ (POPs) ‎برشمرد و افزود: اگرچه تعداد این ترکیبات بیش از صد ترکیب است، ولی ۱۶ ترکیب از این دسته از ترکیبات در بررسی‎‌های آلودگی مورد مطالعه قرار می‌گیرند. البته گزارشات سالیان اخیر ‏مشخص کرده است که بسیاری از مشتقات این ترکیبات از جمله ترکیبات با استخلاف آلکیل بسیار سمّی‌تر از ترکیبات اولیه و ‏بدون استخلاف هستند و در مطالعات دقیق‌تر باید مدّ نظر قرار گیرند.‏‎ ‎

سید هشترودی تصریح کرد: مطالعات‎ ‎مربوط‎ ‎به‎ ‎آلایندگی‌های‎ PAHs  ‎در‎ ‎محیط‌هابی‎  بیشتر مربوط به اثرات درازمدت آنان نظیر سرطان‌زایی، عیوب باروری و پتانسیل تجمع بیولوژیک و انتقال از طریق زنجیره غذایی به سایر‎ ‎موجودات‎ ‎و‎ ‎نهایتاً‎ ‎انسان‎ ‎به‎ ‎عنوان‎ ‎مصرف‌ ‎کننده‎ ‎فرآورده‌های‎ ‎دریایی‎ ‎منتقل می‌شود‎.‎‏ بنابراین داشتن اطلاعات کمّی قابل اعتماد در مورد ‏PAH‏ها برای ارزیابی اثرات شدید ‏و کوتاه‌مدت و همچنین اثرات طولانی‌مدت آنان بر روی محیط زیست از اهمیت بسزایی برخوردار است.

بنابر اعلام روابط عمومی وزارت علوم، وی همچنین تاکید کرد: با توجه به اهمیت این آلاینده، پایش مستمر آن در محیط‌های دریایی ایران، ضروری به نظر می‌رسد. ‏