موفقیت دانشمندان ایرانی در درمان سرطان خون با «ژن‌درمانی»

دانشمندان ایرانی موفق شدند برای نخستین بار در کشور با استفاده از روش "ژن‌درمانی" سرطان خون را در یک بیمار درمان کنند.

کد خبر: ۵۴۰۱۲۲

تاریخ: ۲۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۱:۳۹

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست، «ژن‌درمانی» به روش «کارتی سل تراپی»  جدیدترین روش برای درمان سرطان در جهان است که به همت اساتید دانشگاه علوم پزشکی تهران و با تلاش محققان یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی به مرحله نهایی رسیده است؛ فقط ۲ شرکت چندملیتی در جهان این روش درمانی را ارائه می‌کنند و این دانش در ایران با تلاش دانشمندان داخلی بومی شده است‌.

درمان سرطان با روشی نوآورانه

ژن‌درمانی نوعی روش درمان یا پیشگیری از بیماری است که دستورالعمل‌های ژنتیکی درون سلول‌های یک فرد را فعال می‌کند. ژن‌ها در واقع نمود ظاهری تمام جنبه‌های زندگی یک سلول هستند: آنها کدی را درون خود نگه می‌دارند که سلول‌ها را قادر به رشد، عملکرد و تقسیم می‌کند.

وقتی که یک ژن معیوب و غیرفعال باشد، می‌تواند منجر به تولید پروتئین‌هایی شود که قادر به انجام وظایف خود نیستند. زمانی که یک ژن معیوب باشد یا بیش از حد فعال باشد، عملکردهای مهم بدن ممکن است دچار اختلال شوند. هدف و غایت اصلی ژن‌درمانی این است که این‌گونه ژن‌های معیوب را شناسایی کند و به این ترتیب مشکل را از اساس و ریشه حل کند.

ژن‌درمانی ممکن است شامل جایگزین کردن ژن‌های معیوب و ناقص با ژن‌های سالمی باشد که سلول‌ها را برای تولید پروتئین‌های مفید آماده می‌سازند، البته ممکن است این روش شامل تغییر نحوه تنظیم ژن‌ها هم باشد، به این ترتیب ژن‌های‌ هایپراکتیو یا غیرفعال، بتوانند به‌درستی عملکرد داشته باشند.

به گزارش معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، امیرعلی حمیدیه دبیر ستاد توسعه فناوری‌ سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی درمورد این موفقیت دانشمندان ایرانی در درمان سرطان خون با روش ژن‌درمانی اظهار داشت:‌ آینده پزشکی، پزشکی بازساختی است که سلول‌درمانی، ژن‌درمانی و مهندسی بافت است‌.

وی افزود: در بسیاری از بیماری‌های صعب‌العلاج و سختی که به نظر غیرقابل درمان به نظر می‌رسند در آینده‌ای نه‌چندان دور از این روش‌ها برای رفع مشکلات این بیماران استفاده می‌شود.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران یادآور شد: این دستاورد نزدیک به هفت سال زمان بر بوده است و بعد از گذراندن مطالعات سلولی و مطالعات پیش‌بالینی روی حیوان و کسب مجوز و کد اخلاق از این دانشگاه برای نخستین بار یک محصول ژن‌درمانی در کشور برای یک بیمار استفاده شده است‌.

حمیدیه درمورد موفقیت این روش بومی و انجام تحقیقات اثربخش در این حوزه گفتا: مانند دیگر درمان‌ها همچون شیمی درمانی که موفقیت آنها به صورت درصدی گزارش شده است که نزدیک به ۶۰ تا ۷۰ درصد از آنها بهبود یافته و نزدیک به ۳۰ یا ۴۰ درصد از آنها برای پیوند اقدام می‌کردند که از این تعداد بیماران پیوندی نیز ۶۰ تا ۷۰ درصد آنها با پیوند بهبود می‌یافتند، امروز آنهایی که پیوند نمی‌شوند نیز به احتمال ۶۰ تا ۷۰ درصد با این روش بهبود می یابند.

وی تصریح کرد:‌ در دنیا هم این روش بسیار جدید است و سازمان‌های غذا و داروی چند کشور محدود مجوز انجام این کار را دادند و به مرور زمان قطعاً خاصیت و قدرت این کار بیشتر خواهد شد و محصول نیز به این سختی تولید نخواهد شد و می‌توان آن را از فرد دیگری تولید کرد.

استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران تأکید کرد: در موضوع ژن‌درمانی به غیر از این شرکت دانش‌بنیان، یک شرکت دیگر نزدیک به محصول شده است و به غیر از این دو شرکت شاید بالای ۱۰ هسته فناور مطالعاتی روی این موضوع دارند.