آیت‌الله رئیسی: وزارت ارشاد گسترش کتابخانه‌های عمومی و دسترسی آسان به کتاب را دستور کار قرار دهد + فیلم

رئیس جمهور یکی از شاخص‌های مهم فرهنگ هر جامعه را مسئله کتاب و کتابخوانی معرفی کرد و گفت: وزارت ارشاد گسترش کتابخانه‌های عمومی و دسترسی آسان به کتاب را دستور کار قرار دهد.

کد خبر: ۵۳۹۸۲۹

تاریخ: ۲۴ آبان ۱۴۰۱ - ۲۳:۳۴

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایران اکونومیست، آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور کشور صبح امروز در آیین پاسداشت روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار که در تالار وحدت برگزار شد، گفت: اگر بخواهند ببینند یک جامعه چه میزان با فرهنگ ارتباط دارد، یکی از شاخص‌های مهم، مسئله کتاب و کتاب‌خوانی است.

وی در ابتدای این مراسم گفت: خرسندم در جمع اصحاب کتاب و کتاب‌خوانی و کتابداری و دوستداران کتاب حضور یافتم. نشستی که برای تجلیل از کتابداران، تشویق کتاب‌خوانان و پرداختن به موضوع کتاب و توجه به موضوعی بسیار مهم در فرهنگ ما ایرانی‌ها و مسلمانان و یکی از شاخص‌های مهم برای فرهنگی بودن جامعه ما است.

آیت‌الله رئیسی با اشاره به اینکه هدایت انسان با کتاب آغاز شد، افزود: هدایت انسان با کتاب آغاز شد. انسان کامل، کتاب کامل برای هدایت انسان هم انسان کامل و هم کتاب کامل. کتاب مبین کتاب حکیم کتاب جامع موضوع کتاب هدایت انسان است. قرآن کریم و ویژگی‌هایی که این کتاب کامل از جانب حضرت حق دارد. اگر بخواهیم امامان، پیشوایان و بزرگانمان را بشناسیم، یکی از راه‌های مهم شناخت کتاب و نوشته و آثار ماندگار آنهاست. علامه طباطبایی را بشناسیم نسل فعلی که نه علامه را دیده و نه با نام و زندگی او آشنا نیست، به او ادرس می‌دهیم که برود المیزان را ببیند و سنن‌النبی را ببیند، کتا‌ب‌های عالمانه علامه را ببیند. می‌خواهیم شهید بزرگوار مطهری و آیت‌الله مصباح را معرفی کنیم، نوشته‌های او را نگاه کند. کتاب معرف شخصیت نویسنده و مؤلف و گردآوری‌کننده است. ما پیشینیانمان را چگونه بشناسیم؟ فرهنگ گذشته را چگونه بشناسیم؟ یکی از راه‌های مهم شناخت احوال پیشینیان همین است. علم و دانش به چه وسیله‌ای بین نسل‌ها و عصرها در گردش باشد؟ به وسیله کتاب.

وی با اشاره به اینکه کتاب ذخیره ارزشمندی برای انتقال فرهنگ‌ها، آداب و رسوم است، افزود: کتاب را باید خیلی گرامی داشت. چندی پیش از دفتر نشر آثار امام 50 جلد کتاب برای من فرستادند که تعجب کردم امام در جایگاه زعامت این امت، 50 کتاب داشت. امام یک عارف بود؛ به شرح دعای سحر امام نگاه کنید. امام یک حکیم بود؛ همه این ویژگی‌ها را نگاه می‌کنید، به آثار او که مراجعه می‌کنید، این آثار نشان‌دهنده او وشخصیت اوست. مهم این است که انسان باید مفید واقع شود. علم نافع، سخن نافع، نوشته نافع بسیار ارزشمند است؛ اینکه فرمود بساطین العلما، گلستانیست برای اهل علم و دانش؛ کتابداران ما در گلستان زندگی می‌کنند؛ خودشان هم می‌دانند. برخی تصورشان این است که کتابداری یک امریست که به چند نفر کاری را محول کنند، اسم کتابها را یاد بدهند، بتوانند اینها را در قفسه‌های خاص بگذارند، موضوع‌بندی کنند؛ این‌طور نیست. کتابداری دانش بسیار مهم و قابل توجهی است.

آیت‌الله رئیسی با تأکید بر اینکه مدیریت کتاب، یک مسئله بسیار مهم است، گفت: کتاب، مهم است، تألیف کتاب، مهم است، مؤلف کتاب بسیار اهمیت دارد، چاپ و نشر کتاب بسیار مهم است. کتابخوانی اهمیت دارد، کتابداری هم مهم است، نگهداری این ذخیره ارزشمند و اطلاع یافتن از این امر اهمیت دارد. امروز یک دانش مهم و قابل توجه است. دیدیم آنجایی که کتابدار با علم، دانش و مدیریت و فرهیختگی خوب توانسته کتابخانه را اداره کند، چگونه این کتابخانه برای عصرها و نسل‌ها مانده است. مثلاً بنده خادم آستان مقدس رضوی(ع) بودم؛ از کتابخانه‌های بزرگ و ماندگار و نامی این کشور، کتابخانه آستان قدس رضوی است؛ چطور شده آثار گذشتگان الآن به دست ما رسیده است؟ نگاه کنیم تاریخ کتابخانه که چه بزرگانی در این کتابخانه زحمت کشیدند، چه آثار نفیسی در اینجا نگهداری و مانده است. کتابخانه بزرگ آیت‌الله مرعشی نجفی در قم که تمام زندگی‌اش را گذاشت این کتابها را جمع کند و بعد توانست منظم کند و بعد ارتقا بدهد.

وی با تصریح بر اینکه کتابخانه‌های ما باید ارتقا پیدا کنند، گفت: کتابخانه‌های ما باید بهنگام و به‌روز باشند و باید به عنوان ذخایر فرهنگی این کشور همواره مورد توجه قرار بگیرد. ما علما و دانشمندان بسیاری داریم که یکی از دغدغه‌هایشان این بود که چکار کنند کتابخانه‌شان باقی بماند و آثارشان ماندگار شود. من خیلی‌ها را سراغ دارم، الآن در ذهنم کسانی را می‌شناسم که فقط کتابخانه‌شان برایشان مهم بوده است. در وصیت‌نامه‌شان مثلاً این جمله است که کتابهایمان از بین نرود.

آیت‌الله رئیسی افزود: این میراث گران‌قدری که از پیشینیان مانده، حفظ و ارتقایش مهم است. هم باید حفظ کرد و هم ارتقا داد. اگر در یک روستایی کتابخانه است، نباید به وضع فعلی رهایش کرد، باید کتابداران تلاش کنند و مسئولان محترم در بخش‌های مختلف پشتیبانی کنند که این کتابخانه‌ها ارتقا پیدا کنند؛ یعنی حتی کتابخانه روستا در خور توجه برای بچه‌های روستا شود. وجود کتابخانه‌های دیجیتال یا کتاب به صورت دیجیتال، به هیچ عنوان نتوانسته وضعیت فعلی کتاب کاغذی را به حاشیه ببرد؛ این امر در جای خودش محفوظ است. ما از اینکه کتابخانه‌های ما به صورت ماشینی اداره شود، به‌روز شود، بهنگام شود، خیلی خوب است، استقبال می‌کنیم، اما اینکه آن مسئله جای این را بگیرد، نتوانسته است و نخواهد توانست؛ چرا؟ به خاطر اینکه آنچه که از ابزار الکترونیک وجود دارد، برای تسهیل دسترسی است، دسترسی آسان است، جمع‌بندی است، جمع‌آوری اطلاعات است، بهنگام کردن است، سهولت کار است.

رئیس جمهور همچنین یکی از وظایف مهم رسانه ملی را گسترش فرهنگ کتابخوانی معرفی کرد و گفت: توجه به مسئله کتابخوانی اهمیت دارد و رسانه ملی ما، اصحاب فرهنگ و تریبون‌دارها باید در مسیر توجه دادن نسل جوان به کتاب اقدام کنند.

آیت‌الله رئیسی ایجاد کتابخانه‌های عمومی و دسترسی آسان به کتاب را یکی از اقدامات مهمی برشمرد که باید وزارت فرهنگ و ارشاد در دستور کار خود قرار دهد.

وی افزود: یک بخش دسترسی آسان به کتاب، کتاب خریدن است. ممکن است وضعیت اقتصادی برخی ایجاب نکند کتاب بخرند. کتاب به جامعه نشاط و امید می‌دهد. باید به صورت روزانه برای کتاب خواندن برنامه‌ریزی کرد. چه بکنیم که امروز جوانان ما با کتابخوانی انس بیشتری داشته باشند. این حتماً می‌تواند در رفع گره‌های ذهنی آنها کمک کند.

رئیس جمهور ادامه داد: به کتابداران و کتابخانه‌ها و اصحاب کتاب و کسانی که باید در وظیفه سازمانی‌شان حمایت کنند، باید از کتاب پشتیبانی کنند و نیز کتابداران در این روزها باید یک بازنگاهی کنند به آنچه که تاکنون انجام شده و آنچه باید بعد از این انجام بگیرد. کتابداران ما قشر فرهخیته‌ای هستند که اکثراً از بانوان گرامی این کشورند؛ حتماً باید این قشر مورد حمایت قرار بگیرد. مشکلاتشان را جناب آقای دکتر اسماعیلی وزیر محترم بررسی کنند.

آیت‌الله رئیسی با طرح این مسئله که چرا نام و نشان کسانی که در حوزه‌های مختلف فرهنگی فعالند، در رسانه نیست، گفت: وظیفه دولت است، وظیفه همه ما است که کارشان را ببینیم و هم فعالیت ارزشمندشان را ارزش‌گذاری کنیم و از دیگر سو از کارشان حمایت جدی داشته باشیم و به این امر باید دولت و دولتمردان افتخار کنند.

وی با اشاره به اینکه نشاط اجتماعی، امید به زندگی و شادمانی در مردم به ویژه نسل جوان در توجه به کتاب و کتابخوانی است، گفت: توجه به کتاب که امروز مورد تأکید رهبری معظم انقلاب اسلامی است، در سلوک و رفتار خودشان دیده می‌شود. کتاب زیاد می‌خوانند و هم بر برخی کتاب‌هایی که می‌خوانند تقریظ می‌زنند؛ به ویژه کتاب‌هایی که سرنوشت آزادگان عزیز و خانواده شهدای گرامی است.

آیت‌الله رئیسی افزود: کسانی که نمی‌خواهند جوامع آگاه شوند، هدف قرار دادن نهاد کتاب و کتابخانه را دستور کار قرار می‌دهند. وقتی قشونی وارد یک سرزمین می‌شدند، یکی از اقداماتی آنها،‌ آتش کشیدن ذخایر ارزشمند کتاب بود که اگر آن ذخایر امروز برای ما می‌ماند، نفایسی بود که با هیچ چیزی قابل مقایسه نبود. امروز هم جاهلیت مدرن نمی‌خواهد انسان‌ها آگاه شوند. جاهلیت مدرن همان جاهلیت قدیم است، منتها چند چیز اضافه دارد: یکی امپراتوری رسانه‌ای دارد؛ دوم، مجهز به علم و فناوری است؛ سوم، قدرت دستش است و زور دارد. جاهلیت مدرن نمی‌خواهد جوامع آگاه شوند. جهل و نادانی را می‌خواهند بر جوامع حاکم کنند. جامعه‌ای که آگاه شود، زیر بار سلطه‌ی سلطه‌گران نمی‌رود. چرا امروز جامعه ما در مقابل دشمنان ایستادگی می‌کند؟ چرا دشمنان را ناکام گذاشته است؟

وی ادامه داد: از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، توطئه‌ها و فتنه‌ها علیه کشور ما بسیار انجام شده است. این فتنه اخیر و اغتشاشات و آشوب‌ها، یکی از آن جلوه‌های فتنه‌های دشمن است. یکی از راه‌های دشمن برای اینکه بتواند بر جوامع مسلط شود، گسترش جهل است تا نگذارد جوامع بفهمند. از روز اول انقلاب امام می‌فرمود جامعه باید بصیرت پیدا کند؛ رهبری بارها فرمودند جامعه‌ای که بصیرت پیدا کند، این جامعه اهل نجات است و دشمن نمی‌تواند بر آن جامعه مسلط شود. همواره بر بصیرت و بصیرت‌آفرینی و معرفت و معرفت‌افزایی تأکید شده است. یکی از راهکارها، آگاهی‌بخشی نسبت به احوال پیشینیان است. ببینیم دشمن چگونه جوامع را به اسارت در آورده است. ببینیم چطور در زمان خود ما به نام آزادی، به نام توجه به حقوق انسان، به نام توجه به منافع ملی چگونه کشورها را بر هم ریختند.

آیت‌الله رئیسی افزود: بارها رهبری در جلسه‌ای که جوانان خدمتشان بودند فرمودند تاریخ را مطالعه کنید، تاریخ کشور خودمان را مطالعه کنید. جامعه‌ای که وضعیت و شرایط سایر جوامع را ببیند، اجازه نمی‌دهد این جامعه زنده‌ی پویای ما، جامعه اهل علم و دانش و تعقل و بصیرت ما اجازه نخواهد داد دومرتبه نظام سلطه بر سرنوشت او مسلط شود.

؛