تحولات اوکراین

مذاکرات محرمانه بین مقامات کاخ سفید و کرملین درباره اوضاع اوکراین

توافق بایدن و شولتز درباره ادامه حمایت از اوکراین، تلاش برخی کشورهای غربی برای ایجاد شرایط صلح احتمالی بین مسکو و کی‌یف، و وعده سازمان ملل به روسیه در خصوص لغو محدودیت‌ها برای صادرات مواد کشاورزی، از جمله مهمترین اخبار مربوط به جنگ اوکراین است.

کد خبر: ۵۳۵۰۲۰

تاریخ: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ - ۱۶:۲۱

به گزارش ایران اکونومیست، 'جیک سالیوان'، مشاور امنیت ملی رئیس‌جمهوری آمریکا طی ماه‌های اخیر یک سری تماس‌های محرمانه با 'یوری اوشاکوف'، مشاور سیاسی رئیس‌‌جمهوری روسیه و 'نیکولای پاتروشیف'، دبیر شورای امنیت این کشور در خصوص غیرقابل قبول بودن استفاده از سلاح‌های هسته‌ای و گسترش درگیری‌های نظامی در اوکراین داشته است، این موضوع را شب گذشته، یکشنبه‌شب، روزنامه 'وال استریت ژورنال' به‌نقل از مقامات آگاه در ایالات متحده و برخی کشورهای غربی فاش کرد.

این نشریه یادآور شده است که هدف از این تماس‌های محرمانه بین کاخ سفید و کرملین، جلوگیری از تشدید وخامت اوضاع در اوکراین و حفظ کانال‌های ارتباطی بود و نه در خصوص حل‌وفصل مناقشه نظامی در اوکراین. منابع خبری این روزنامه مشخص نکردند که این تماس‌ها دقیقاً چه‌زمانی و چه‌تعداد بوده است. دفتر مطبوعاتی سالیوان واقعیت این موضوع را تأیید یا تکذیب نکرده است.

البته مشاور امنیت ملی بایدن پیش از این گفته بود که ایالات متحده در سطح بالایی به روسیه در مورد غیرقابل قبول بودن استفاده از سلاح هسته‌ای در اوکراین هشدار داده است، ولی مشخص نکرده بود که این گفتگو دقیقاً با چه‌کسانی در مسکو انجام شده است.

وال استریت ژورنال، جیک سالیوان را یکی از طرفداران حفظ کانال‌های ارتباطی با مسکو نامیده و یادآور شده است که برخی دیگر از مقامات دولت آمریکا با آن مخالف هستند.

پیش از این، گفتگوها در سطح بالا بین مسکو و واشنگتن، زمانی به‌طور علنی گزارش شد که غرب پس از اظهارات مقامات روس درباره برنامه کی‌یف برای استفاده از به‌اصطلاح 'بمب کثیف'، مسکو را به تشدید لفاظی‌های هسته‌ای متهم کرد.

در اوایل ماه نوامبر، نیکولای پاتروشیف یادآور شد که ساخت یک 'بمب کثیف' در اوکراین بدون مشارکت حامیان غربی آنها انجام نمی‌شود. به‌عقیده دبیر شورای امنیت روسیه، اظهارات ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین در مورد حمله پیشگیرانه اتمی به مسکو، ناکفایتی و غیرمسئولانه عمل کردن مقامات فعلی کی‌یف را تأیید می‌کند.

چند روز پیش، سرگئی شویگو، وزیر دفاع روسیه نیز گفت که مسکو از تلاش‌های طرف اوکراینی برای ساخت 'بمب کثیف' و استقرار تسلیحات هسته‌ای ناتو در خاک خود آگاه است.

در ادامه می‌توانید تحولات مربوط به روز دویست و پنجاه و هشتم جنگ اوکراین را دنبال بفرمایید:

***

11:58- وزیر دفاع ترکیه: شش کشتی پس از از سرگیری توافق غلات اوکراین را ترک کردند

خلوصی آکار، وزیر دفاع جمهوری ترکیه امروز، دوشنبه اعلام کرد که پس از آغاز به کار مجدد اجرای توافقنامه صادرات غلات اوکراین، تاکنون شش کشتی باری حامل محصولات کشاورزی بنادر این کشور را ترک کردند.

به گفته وی، بدین ترتیب تعداد کشتی‌های باری خارج شده از بنادر اوکراین به 426 فروند کشتی و میزان غلات صادر شده از این کشور، از 9.7 میلیون تن گذشت.

در صبح روز 29 اکتبر (7 آبان ماه)، طرف اوکراینی یک حمله پهپادی به کشتی‌های ناوگان دریای سیاه و کشتی‌های غیرنظامی در بندر سواستوپل انجام داد. پس از آن، روسیه مشارکت خود در توافق غلات را به حالت تعلیق درآورد.

در تاریخ 2 نوامبر (11 آبان ماه)، کی‌یف تضمین داد که از کریدور غلات در دریای سیاه و بنادر اوکراین برای انجام عملیات نظامی علیه روسیه استفاده نخواهد کرد، مسکو نیز به نوبه خود مشارکت در توافقنامه را از سر گرفت.

11:23- مدویدوف: تهدیدهای کی‌یف برای احیای برنامه هسته‌ای بر آغاز عملیات ویژه تأثیر داشت

دیمیتری مدویدوف، معاون رئیس شورای امنیت فدراسیون روسیه امروز دوشنبه اعلام کرد که یکی از دلایل تصمیم گیری برای آغاز عملیات ویژه نظامی این کشور برای حفاظت از دونباس، تا حد زیادی تهدیدهای کی‌یف برای از سرگیری برنامه هسته‌ای اوکراین بود.

به گفته وی، مقامات فعلی کی‌یف به شدت در مورد تصمیم اتخاذ شده در چارچوب تفاهم نامه سال 1994 بوداپست برای خروج زرادخانه هسته‌ای مستقر در خاک اوکراین و به ارث رسیده از اتحاد جماهیر شوروی شوروی تاسف می‌خورند.

مدویدوف افزود: «و رهبران اوکراین در هنگام تهدید به احیای مجدد برنامه هسته‌ای خود، به صراحت گفتند که از آن با لذت شیطانی علیه ما و شهروندان روسیه استفاده خواهند کرد. و این تهدیدات تا حد زیادی دلیل اجرای عملیات نظامی ویژه بود.»

11:00- آغاز قطعی برق برنامه ریزی شده در شهر کی‌یف و هفت منطقه اوکراین

شرکت انرژی اوکراین امروز، دوشنبه اعلام کرد که قطع برق برنامه ریزی شده در  شهر کی‌یف و همچنین در مناطق کی‌یف، چرنیگوفسک، چرکاسک، ژیتومیر، سومی، خارکوف و پولتاوسک به اجرا گذاشته شده است.
طبق این گزارش، در صورتی که کمبود برق بیشتر از آنچه در طرح مورد نظر برنامه ریزی شده باشد، خاموشی اضطراری در برخی مناطق دیگر کشور نیز امکان پذیر است.

این شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرد که شبکه سراسری برق اوکراین پس از حملات موشکی گسترده هنوز قادر به از سرگیری کامل ظرفیت خود نیست.

روز گذشته مقامات پایتخت اوکراین امکان قطعی برق اضطراری در این شهر از 7 نوامبر را اعلام کرده بودند. علاوه بر این، ویتالی کلیچکو، شهردار کی‌یف، نسبت به قطع شدن احتمالی سیستم گرمایش، آب و برق شهروندان هشدار داد. وی در عین حال یادآور شد که مقامات اوکراینی برای رفع نیاز شهروندان مقادیر زیادی سوخت، ژنراتور، غذا و آب تهیه کردند.

ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین در اول نوامبر اعلام کرد که حدود 40 درصد از زیرساختارهای انرژی این کشور آسیب دیده است.

نگرانی رئیس‌جمهوری اوکراین از وضعیت دشوار تأمین برق در کی‌یف و منطقه آن

ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین اواخر شب گذشته، یکشنبه‌شب، در پیامی ویدیویی در کانال تلگرامی خود اعلام کرد که بیش از 4.5 میلیون نفر در اوکراین بدون برق مانده‌اند و سخت‌ترین وضعیت در شهر کی‌یف و منطقه کی‌یف مشاهده شده است.

وی گفت: «از عصر امروز (یکشنبه)، خاموشی‌های تثبیت‌کننده در شهر کی‌یفو شش منطقه دیگر کشور ادامه دارد. در زمان حاضر بیش از 4.5 میلیون مصرف‌کننده بدون برق باقی مانده‌اند. بیشتر از همه اکنون در شهر کی‌یف و کل منطقه کی‌یفشرایط واقعاً دشوار است.»

زلنسکی افزود که مقامات اوکراینی در حال آماده‌سازی یک برنامه اقدام در صورت توسعه هر سناریویی در خصوص وضعیت تأمین انرژی هستند.

امکان تخلیه ساکنان کی‌یف به‌دلیل کمبود گسترده برق در شهر

روزنامه 'نیویورک تایمز' روز گذشته گزارش داد که کی‌یف قصد دارد 3 میلیون نفر از ساکنان پایتخت را در صورت خاموشی کامل شهر، از آنجا تخلیه کند. این نشریه یادآور شده است که طرح تخلیه کل جمعیت توسط مسئولان در حال تدوین است، زیرا با قطع کامل برق، شهرداری کی‌یف نمی‌تواند خدمات اولیه مورد نیاز مردم را ارائه دهد.

پیش از این، ویتالی کلیچکو، شهردار پایتخت اوکراین روز شنبه اعلام کرده بود که در کی‌یف، 450 هزار آپارتمان بدون برق هستند که یک‌ونیم برابر بیشتر از روزهای گذشته است. وی افزود: وضعیت همچنان دشوار است و قطعی‌های تثبیت‌کننده برای پایتخت در نظر گرفته شده است.

شهردار کی‌یف اوایل روز گذشته نیز یادآور شد که سیستم گرمایش، آب و برق در کل شهر ممکن است قطع شود. به‌گفته وی، مقامات اوکراین در حال تأمین منابع زیادی از سوخت، ژنراتور برق، غذا و آب هستند.

سازمان ملل متعهد شد که محدودیت‌های صادرات مواد غذایی روسیه را لغو کند

دیمیتری پولیانسکی، معاون اول نماینده فدراسیون روسیه در سازمان ملل متحد بامداد امروز، دوشنبه، اعلام کرد که سازمان ملل متحد به طرف روسی قول داده است که به‌زودی قادر خواهد بود محدودیت‌های صادرات مواد غذایی روسیه را بر اساس توافقنامه غلات استانبول لغو کند.

ابتکارعمل حمل‌ونقل ایمن غلات و مواد کشاورزی و غذایی از بنادر اوکراین که به توافق غلات نیز معروف است، در تاریخ 22 جولای (31 تیر ماه) در استانبول منعقد شد. این توافقات شامل دو سند است؛ به همین دلیل وزارت خارجه روسیه آن را یک بسته توافقنامه می‌نامد، یعنی اجرای یک قسمت از آن به‌طور مستقیم به اجرای قسمت دیگر بستگی دارد. سند اول این توافقنامه در مورد صادرات غلات از بنادر اوکراین است و سند دوم در خصوص رفع موانع برای صادرات مواد غذایی و کودهای شیمیایی از روسیه است. بر اساس اسناد مورد توافق، سازمان ملل باید فعالیت جدی را برای رفع تحریم‌هایی که مانع از عرضه محصولات از  روسیه شده است، آغاز کند.

پولیانسکی یادآور شد: سازمان ملل به ما قول داده است که نتیجه این تلاشها بسیار نزدیک است.
این دیپلمات افزود: هنگام تصمیم‌گیری برای تمدید توافق غلات، اثربخشی اجرای بخش روسیه توافقنامه استانبول و کارآمد بودن تلاش‌های مربوطه سازمان ملل را ارزیابی خواهیم کرد.

در اوایل ماه نوامبر، آندری رودینکو، معاون وزیر خارجه روسیه نیز هشدار داده بود که بخش روسیه از توافق صادرات غلات، غذا و کود از روسیه 'بسیار بد اجرا می‌شود' و مسکو این مسئله را هنگام تصمیم‌گیری درباره تمدید این سند که مدت اعتبار آن در تاریخ 18 نوامبر (27 آبان ماه) به پایان می‌رسد، در نظر خواهد گرفت.

اگرچه تحریم‌های ایالات متحده، اتحادیه اروپا و انگلستان مستقیماً صادرات مواد غذایی و کود را محدود نکرده، اما معاملات مالی در بخش کشاورزی را دشوارتر کرده است، زیرا بانک کشاورزی روسیه، به‌عنوان اپراتور اصلی عملیات بانکی روسیه در این رابطه، تحت تحریم قرار گرفته است.

کشورهای غربی در حال بحث پیرامون شرایط صلح احتمالی بین روسیه و اوکراین هستند

روزنامه وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal) شب گذشته، یکشنبه، به‌نقل از منابع دیپلماتیک خود گزارش داد که کشورهای غربی در تماس و مذاکره با یکدیگر در خصوص  شرایط صلح بین اوکراین و روسیه هستند، اما تاکنون روی نتیجه‌گیری سریع و زودهنگام در این باره پافشاری نکرده‌اند.

این روزنامه نوشته است: «واشنگتن و متحدانش، با توجه به اطمینان مقامات مسکو و کی‌یف مبنی بر اینکه هر یک از طرفین احتمال برنده شدن در این جنگ را دارند، دورنمای روشن و نزدیکی برای حل‌وفصل اوضاع اوکراین از طریق مذاکره نمی‌بینند.»

منابع خبری این روزنامه افزایش اظهارات مقامات غربی به‌نفع انجام مذاکرات را چنین توضیح می‌دهند که این کار به‌منظور متقاعد کردن مخاطبان داخلی انجام می‌شود که نشان دهند علی‌رغم ادامه ارسال تسلیحات نظامی به اوکراین، رهبران این کشورها روی دستیابی به صلح عادلانه متمرکز هستند.

وال استریت ژورنال همچنین یادآور شده است که برخی از کشورهای غربی نگران ابتکارات برای سازماندهی مذاکرات احتمالی هستند که قبلاً توسط آلمان و فرانسه مطرح شده بود، اما به‌طور کلی، اتحاد غرب، تا زمان حاضر در خصوص مسئله اوکراین حفظ شده است. این روزنامه اشاره کرده است، اگر برای مثال، اوکراین تصمیم بگیرد مذاکرات را تا بازگشت کامل تمامی سرزمین‌های ازدست‌رفته خود، از جمله شبه‌جزیره کریمه تحریم کند، ممکن است بعداً مخالفتهایی با آن به‌وجود آید.

کمیسر اروپایی: فراهم‌سازی مقدمات عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا سالها طول خواهد کشید

اولیور وارخلی، کمیسر اروپایی در امور گسترش سیاست همسایگی پیش‌بینی کرده است که آماده‌ساختن اوکراین برای پیوستن به اتحادیه اروپا بیش از یک سال و حتی دو سال زمان لازم خواهد داشت.

این سیاستمدار یادآور شد که عضویت در اتحادیه اروپا نیازمند کار بسیار گسترده برای آماده شدن به‌منظور ورود به بازار داخلی و عرصه‌های مهم سیاسی این سازمان است. به‌گفته وی، علاقه‌مندی و تلاش جدی مقامات اوکراین در تحقق اصلاحات گسترده در این کشور، برای پیوستن به اتحاد اروپایی بسیار ضروری است، در حالی که اجرای این اصلاحات به‌صورت سریع و در کوتاه‌مدت ممکن نخواهد بود.

وارخلی همچنین گفت که مناقشه نظامی کنونی در اوکراین نباید مانعی برای تلاش کی‌یف در جهت همگرایی اروپایی شود.
به‌عقیده وی، ضمن اینکه در شرایط کنونی نمی‌توان مذاکرات برای پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا را آغاز کرد.

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در واکنش به سخنان این کمیسر اروپایی مبنی بر اینکه آماده‌ساختن اوکراین برای پیوستن به اتحادیه اروپا 'سالها طول خواهد کشید'، به‌طعنه یادآور شد: 'ظاهراً این روند تا زمان فروپاشی خود اتحادیه اروپا زمان خواهد برد'.

بایدن و شولتز توافق کردند که بی‌وقفه از اوکراین حمایت کنند

جو بایدن، رئیس‌‌جمهوری ایالات متحده روز یکشنبه با اولاف شولتز، صدراعظم آلمان گفتگوی تلفنی داشت. طبق اطلاعات منتشره از سوی کاخ سفید، طرفین بر لزوم ارائه کمک‌های اقتصادی، انسان‌دوستانه، دفاعی و امنیتی به اوکراین توافق کردند.

رهبران آمریکا و آلمان همچنین در مورد نتیجه سفر اخیر صدراعظم به جمهوری خلق چین گفتگو کردند و بر تعهد مشترک خود برای حفظ نظم بین‌المللی مبتنی بر قوانین، حقوق بشر و شیوه‌های تجارت منصفانه تأکید کردند.

بایدن و شولتز همچنین در خصوص خطر استفاده از تسلیحات هسته‌ای و اظهارات مقامات روسی که بارها بر لزوم جلوگیری از هرگونه درگیری نظامی بین قدرت‌های هسته‌ای تأکید کرده‌اند، صحبت کردند. شولتز پیش از این در کنگره حزب سوسیال دموکرات آلمان گفت که استفاده از سلاح هسته‌ای در درگیری در اوکراین خطی است که نباید از آن عبور کرد.

این در حالی است که در اوایل ماه نوامبر، وزارت امور خارجه روسیه از کشورهای 'پنج قدرت هسته‌ای' خواست از تشویق به تحریکات با استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی دست بردارند و اضافه کرد: روسیه قاطعانه بر این باور است که در 'وضعیت آشفته' کنونی جهان، اولویت اصلی جلوگیری از هرگونه برخورد نظامی قدرت‌های هسته‌ای است.

در اواخر ماه اکتبر، ولادیمیر پوتین، نیز در جریان نشست عمومی باشگاه گفتگوی بین‌المللی 'والدای' تأکید کرد که روسیه هیچ دلیل سیاسی یا نظامی برای حمله هسته‌ای به اوکراین ندارد.

کارشناس غربی: مذاکرات تنها راه‌حل مناقشه در اوکراین است

دانیل دیویس، نویسنده پورتال تحلیلی 19fortyfive، در تحلیل خود از وضعیت جنگ اوکراین چنین نتیجه‌گیری کرد که علی‌رغم این واقعیت که سیاستمداران غربی در خصوص وضعیت اوکراین اظهارات قاطع و تندی دارند، مذاکرات بین کی‌یف و مسکو تنها راه مناسب و درست برای خروج از این بحران باقی مانده است.

وی تأکید کرد که ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین این فرصت را دارد که قبل از زمستان پای میز مذاکره با روسیه بازگردد و منطقی است که چنین کاری کند.

نویسنده یادآور شده است که سیاستمداران آمریکایی و اروپایی که به زلنسکی وعده پیروزی می‌دهند، در واقع کی‌یف را برای طولانی کردن درگیری آماده می‌کنند، در حالی که تنها مردم غیرنظامی این کشور از این وضعیت آسیب خواهند دید و موازنه استراتژیک قدرت تغییری نمی‌کند.
دیویس توضیح داد: «واقعیت‌های خشن و سرد، به‌عکس، نشان می‌دهند که پایان خوشی برای درگیری نظامی وجود ندارد و محتمل‌ترین گزینه ـ  اگرچه در دنیای غرب نامحبوب باشد ـ حل‌وفصل مناقشه از طریق مذاکره است.»

وی تأکید کرد که شرایط مذاکرات بین روسیه و اوکراین از زمان آغاز جنگ تغییر زیادی نکرده است و این واقعیت تنها تأیید می‌کند که زمان بازگشت زلنسکی به گفتگو فرا رسیده است و می‌توان توافق برای حل‌وفصل اوضاع را قبل از شروع زمستان سرد شروع کرد.

روز شنبه روزنامه واشنگتن پست نیز به‌نقل از منابع خبری خود گزارش داد که دولت جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا به‌طور خصوصی از زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین خواسته است آمادگی خود را برای انجام مذاکره با روسیه نشان دهد. مقامات آمریکایی اذعان دارند که امتناع علنی زلنسکی از مذاکره با روسیه نگرانی‌هایی را در بخش‌هایی از اروپا، آفریقا و آمریکای لاتین ایجاد کرده است، جایی که تأثیر منفی درگیری در اوکراین بر دسترسی و هزینه مواد غذایی و سوخت به‌شدت احساس می‌شود.

سهمیه دانشجویان آفریقایی در روسیه دو برابر شده است

با وجود ادامه درگیری نظامی در اوکراین، سهمیه دانشجویان آفریقایی در دانشگاه‌های روسیه در سال تحصیلی 2023/24 بیش از دو برابر شده و از 2300 به بیش از 4700 مکان افزایش یافته است.

در گزارش منتشره دراین‌باره آمده است: در راستای برنامه‌ریزی فعالیت گزینش برای سال تحصیلی 2023/24، 4 هزار و 720 سهمیه تحصیل در دانشگاه‌های روسیه برای کشورهای آفریقایی در نظر گرفته شده است، بدین ترتیب در طول یک سال، تعداد آنها دو برابر شده است؛ در سال تحصیلی 2022/23، 2 هزار و 300 سهمیه تحصیلی با بودجه دولتی برای شهروندان کشورهای آفریقایی فراهم شد، بدین ترتیب که گینه (450 کرسی)، آنگولا (300)، مالی (290)، جمهوری کنگو (250)، مصر (250) و نیجریه (250) بودند.

طبق این اطلاعات، در سال گذشته بیش از 11 هزار درخواست از نامزدهای آفریقایی ارسال شد و میانگین رقابت 4.8 نفر برای هر کرسی دانشگاهی بود. طبق نتایج آخرین پذیرش، پرطرفدارترین رشته‌ها «پزشکی عمومی»، «اقتصاد» و «مهندسی نرم‌افزار» است.

وزارت خارجه رومانی: هیچ ادعای ارضی علیه اوکراین وجود ندارد

کشور رومانی هیچ ادعای ارضی نسبت به اوکراین ندارد، این مسئله در بیانیه رسمی منتشره از سوی وزارت امور خارجه رومانی اعلام شده است.

مقامات بخارست بدین‌ترتیب به سخنان ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه در مورد الحاق برخی سرزمین‌ها در کشورهای اروپای شرقی توسط جوزف استالین، رهبر سابق اتحاد جماهیر شوروی به‌نفع اوکراین، پاسخ دادند.

پوتین در اوایل نوامبر در نشستی با مورخان و نمایندگان ادیان سنتی در روسیه گفت که روسیه داوطلبانه سرزمین‌های تاریخی خود را به اوکراین داد تا یک فضای فرهنگی، انسانی و تاریخی واحد ایجاد کند، در حالی که سرزمین‌هایی به‌زور از مجارستان، رومانی و لهستان به‌نفع اوکراین جدا شدند.

وزارت خارجه رومانی گفت که پوتین با این ادعا سعی دارد نشان دهد که 'رومانی ادعای ارضی نسبت به اوکراین دارد.'، این وزارتخانه تأکید کرد که رومانی از استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین حمایت می‌کند.

پوتین در همان سخنرانی به نظریه حفظ تمایل لهستان برای جذب اوکراین در این کشور نیز اشاره کرده بود.

+