پیشنهادات و راهکارهایی برای برون‌رفت از بحران آب

یک عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: متاسفانه نگاه کارگزاران و مسئولان نظام از ابتدا بر روی سیاست های توسعه ای بوده و آنطور که باید منابع مالی لازم برای کنترل و مدیریت مصرف آب، برق و گاز تخصیص داده نشده است.

کد خبر: ۵۳۴۷۰۶

تاریخ: ۱۶ آبان ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۳

پرویز محمدنژاد در گفت وگو با ایران اکونومیست، با تاکید بر ضرورت مدیریت صحیح منابع آبی موجود، بیان کرد: اینکه وزارت نیرو در خصوص وضعیت منابع آبی اخطار داده و در این حوزه اعلام خطر کرده و وضعیت را به طور شفاف شرح می دهد، نگاه خوبی است. معنای مفهومی این رفتار این است که دوستان بحث چالش آبی را با جدیت دنبال کرده و بررسی های لازم را انجام داده اند تا به نتایج کنونی رسیده اند. اینکه خیلی‌ها با اعلام اطلاعات از سوی وزارت نیرو در خصوص وضعیت منابع آبی موضع گرفته و اعتراض دارند منطقی نیست. باید به مجموعه وزارت نیرو و وزیر نیرو برای این شفافیت احسنت گفت. همه باید بدانند وضعیت منابع آبی کشور به چه شکلی است.

واقعیت این است که منابع آبی کشور محدود است اما ما تا به امروز نگاه صحیحی در حوزه مدیریت مصرف نداشته‌ایموی در ادامه اظهار کرد: با در دست داشتن اطلاعات دقیق، می‌توان هم بحران را مدیریت کرده و هم به دنبال راهکار برای حل آن بود. اگر اطلاع رسانی دقیق صورت نگیرد بحران شکل دیگری به خود خواهد گرفت و ضایعات زیادی نیز به همراه خواهد داشت. به هر شکلی سالیان سال است که بر این موضوع تاکید شده که کشور ما در منطقه ای از جهان قرار دارد که خشک بوده و انتظار کمبود آب و کاهش سطح منابع آبی را باید داشته باشیم. اینکه چطور باید این وضعیت را مدیریت کرده و از حداقل منابع موجود استفاده بهینه داشته باشیم به حوزه مدیریت مصرف بر می‌گردد. متاسفانه تا به امروز ما در حوزه مدیریت مصرف نگاه خوبی نداشته‌ایم. منابع آبی ما محدود است. ما در کشورهای اروپایی زندگی نمی کنیم. ما در یک منطقه خشک ساکن هستیم، پس مدیریت مصرف باید در اولویت کشور قرار گیرد.

نماینده مردم لنگرود در مجلس شورای اسلامی، با بیان اینکه میانگین مصرف آب در کشور ما خیلی بیشتر از دنیاست، تصریح کرد:  نه تنها در حوزه آب شرب بلکه اقصی نقاط کشور در آب کشاورزی نیز با مشکل مواجه شده، حتی در خیلی از استان های مرکزی کشور مردم در کشت محصولات کشاورزی خود با مشکل مواجه شدند.

وی ادامه داد: این محدودیت ها در منابع آبی ما را به این نقطه می رساند که اولین اولویت کشور باید مدیریت منابع آبی باشد. برای رسیدن به این هدف نیز نیازمند ابزارهایی هستیم؛ یکی از ابزارهای لازم برای مدیریت منابع آبی دسترسی به منابع مالی است، متاسفانه ما منابع مالی خوبی برای مدیریت مصرف تخصیص نمی دهیم و نگاه مجموعه مدیران کشور چه در حوزه تقنینی و چه در حوزه اجرایی به مدیریت منابع و یا مدیریت مصرف نیست و منابع مالی خوبی به این حوزه تخصیص نمی دهند. این موضوع یکی از نقاط ضعف حوزه برنامه ریزی در کشور است.

این عضو کمیسیون انرژی مجلس در ادامه تاکید کرد:۲۰ درصد مشترکان آب در سطح کشور اصلا اعتنایی به میزان مصرف خود ندارند نگاه اول ما باید محاسبه منابع موجود باشد و سپس به سمت بهینه سازی مصرف گام برداریم. هر کسی نباید به خودش اجازه دهد که با استفاده نادرست منابع را به هدر دهد.

وی با بیان اینکه در موضوع برق، مجلس طرح مانع زدایی از صنعت برق کشور را تصویب کرد که در این طرح به مدیریت مصرف توجه شده است،‌ خاطرنشان کرد:  ۲۰ درصد از مشترکان آب در سطح کشور اصلا اعتنایی به میزان مصرف ندارند که دلیل این امر نیز پایین بودن قیمت آب در کشور است. فردی که دارای ثروت زیادی است و در ساختمان های مجلل زندگی می کند، با قیمت بسیار پایین از حجم بالای آبی استفاده می کند که ما برای تهیه آن هزینه زیادی پرداخته ایم.

نماینده مردم لنگرود افزود: تهیه یک لیتر آب هزینه بالایی روی دست دولت می گذارد که تنها یک ششم آن از  مصرف کننده اخذ می‌شود و مابقی هزینه باید از طریق منابع دولتی تامین شود. مگر ما چقدر منابع دولتی داریم؟ نکته جالب این است که حدود ۸۰ درصد مشترکان در سطح کشور الگوی مصرف را رعایت می‌کنند که به نظر بنده باید برای این قشر آب و برق و گاز مجانی شود. از ابتدا نیز شعار ما این بود که آب و برق و گاز باید مجانی شود. در تابستان سال جاری حدود ۲۰ میلیون نفر مشترک مشمول سیاست های تشویقی شدند چراکه یا در سقف الگوی مصرف و یا کم تر از آن استفاده داشتند.

این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، تاکید کرد: بنده به عنوان یک کارشناس در حوزه انرژی معتقد هستم که اگر ما به اندازه نیاز از آب و برق و گاز استفاده کنیم، برای اکثر مصرف کننده ها می تواند مجانی باشد و مردم به راحتی از تولیدات کشور استفاده خواهند کرد. تمام هزینه ها در جایی ایجاد می شود که عده ای برای مصرف خود حدی قائل نیستند. چرا باید آب شربی که با هزینه بالایی تهیه شده به مشترک پرمصرف داده شود که با آن استخر خود را پرکند.

وی ادامه داد: از نظر بنده قشری که مصرف چشمگیری دارند، عمدتا از اقشار مرفه جامعه هستند که باید از عموم مردم جدا شوند. اگر ۲۰ درصد مشترکی که مصرف چشمگیری دارند هزینه واقعی را پرداخت کنند مابقی ۸۰ درصد مشترکان دیگر لازم نیست که برای آب و برق و گاز پولی بپردازند.

وی در ادامه خاطرنشان کرد:دلیل اینکه ما نتوانستیم شعار حضرت امام را مبنی بر رایگان شدن برق، آب و گاز اجرایی کنیم این است که در توزیع آن نگاه عدالت‌محور نداشته‌ایم ما نتوانستیم شعار حضرت امام در ابتدای انقلاب را عملیاتی کنیم و دلیل آن این است که تعادل ایجاد نکردیم و در توزیع برق و گاز و آب نگاه عدالت محور نداشتیم. حدود ۸ میلیون مشترک خانگی در حوزه برق مشمول تشویق شدند یعنی نه تنها پولی پرداخت نکردند بلکه تشویق نیز شدند. آبا نمی‌توان این ۸ میلیون مشترک خانگی را به ۲۵ میلیون رساند؟. قطعا این امر میسر است. متاسفانه دولت‌های قبلی خیلی به این حوزه توجه نداشتند اما این دولت و کمیسیون انرژی در این دوره توجه جدی به این موضوع داشته است. ان‌شاءالله بتوانیم تا پایان این دولت میزان مصرف را تعدیل کرده و غالب مشترکان مشمول سیاست های توشیقی شوند.

محمدنژاد در ادامه با اشاره به نگرانی ها برای تامین گاز در فصول سرد سال، بیان کرد: اگر هر مشترک تنها ۱۰ درصد کمتر گاز مصرف کند، منابع گازی چشمگیری در اختیار کشور قرار خواهد گرفت. این صرفه جویی معادل ۷۰ تا ۸۰ هزار میلیون مترمکعب گاز در اختیار ما قرار خواهد داد و این میزان می‌تواند گاز ۵ الی ۶ نیروگاه برق کشور را تامین کند. چقدر راحت با مدیریت مصرف می توان به این رقم دست یافت. شاید همه این موضوع را بدانند اما شیوه عملیاتی کردن آن حائز اهمیت است.

این عضو کمیسیون انرژی مجلس گفت: خوشبختانه برنامه ها در کمیسیون انرژی برای این موضوع پیش بینی شده است و دستورالعمل ها نیز تهیه شده است. نمونه بارز این موضوع را در تابستان امسال مشاهده کردیم. ما تقریبا ۵ هزار مگاوات تولید برق بیشتر داشتیم، تراز منفی ما ۱۴ هزارمگاوات بود. ما تنها در تابستان ۵ هزارمگاوات را وارد چرخه کردیم. مابقی این ناترازی از طریق مدیریت صحیح تامین شد.

اگر هر مشترک ۷ الی ۱۰ درصد مصرف آب خود را کاهش دهد بحران آبی را پشت سر گذاشته و اصلا در این حوزه دچار مشکل نخواهیم شدوی در ادامه با تاکید بر اینکه مدیریت صحیح مصرف در حوزه برق در فصل تابستان خودش را نشان داد، بیان کرد: وضعیت سدهای چهارگانه ای که آب شرب تهران را تامین می کند مشخص است. بنده از مردم خواهش می کنم که به صرفه جویی در مصرف توجه داشته باشند. اگر هر مشترک حدود ۷ الی ۱۰ درصد مصرف آب خود را کاهش دهد اصلا در این حوزه دچار مشکل نخواهیم شد. وزارت نیرو نیز این موضوع را در اولویت قرار داده است. وزارت نیرو هوشمند سازی شبکه ها را به شکل قاطع دنبال می کند و در حوزه هوشمندسازی آب به معنای کنترل مصرف بی رویه اقدامات خوبی درحال انجام است و هیچ کس حق ندارد مصرف بی رویه داشته  باشد. باید مانند تمام کشورهای بزرگ دنیا مصرف هوشمندانه و منطقی باشد. در اتحادیه اروپا کسی جرأت استفاده بیش از نیاز خود از منابع را ندارد وگرنه در پایان ماه باید پول هنگفتی بپردازد.

وی گفت: از نظر بنده با مجموعه برنامه هایی که وزارت نیرو داشته و یکی پس از دیگری با همکاری کمیسیون انرژی در حال دنبال شدن است تا پایان این دولت بر روی ریل مطمئن مدیریت مصرف قرار خواهیم گرفت.

نماینده لنگرود در ادامه تصریح کرد: اگر بخش اعظمی از تمرکز کشور بر روی مدیریت مصرف باشد و منابع مالی کافی برای آن در نظر بگیریم مشکل ما در این حوزه حل خواهد شد. متاسفانه مجلس و دولت تا به امروز این کار را انجام نداده است و دولتمردان و کارگزاران صرفا علاقه‌مند به توسعه و ایجاد ساختارهای جدید هستند که اشتباه بزرگی است. زمانی می توانیم به توسعه فکر کنیم که قبلا در حوزه مدیریت کار خود را انجام داده باشیم. پس از آنکه به طور کامل توجه به استفاده بهینه از منابع موجود داشتیم، باید به سمت توسعه گام برداریم.

محمدنژاد در پایان بیان کرد:  همواره روند رشد مصرف شتاب فزاینده‌ای دارد و قطعا با توسعه زیرساخت نمی‌توان به آن پاسخ داد بلکه مدیریت مصرف است که باید با جدیت دنبال شودبه عنوان مثال ما باید اول بسنجیم چقدر آب داریم و میزان مصرف ما چقدر است سپس برای کاهش مصرف و کنترل آن برنامه ریزی کنیم. اینکه مدام به سراغ ایجاد سد و چاه می‌رویم غلط است. از یک طرف مصرف رو به افزایش است و از طرف دیگر مدام به سراغ توسعه می‌رویم. در حالی که منطق و علم می گوید که شما هرگز نمی توانید به مصرف برسید. مصرف همیشه شتاب فزاینده ای دارد. یک موجود محدود مثل منابع آب را چگونه می توانیم با مصرف روزافزون بالانس کنیم. این امر اصلا امکان پذیر نیست. این رویه غلط است ما نمی توانیم مدام سد جدید بسازیم. تمرکز ما امروز باید در حوزه مدیریت مصرف باشد. امروز ما تقریبا ۲/۵ برابر میانگین دنیا گاز مصرف می کنیم. چرا باید اینگونه باشد؟ مگر ما چه فرقی با سایر ملت‌ها داریم که باید چندین برابر آنها از آب و برق و گاز استفاده کنیم. ایراد کار در این است که ما صرفا به توسعه فکر کردیم. الحمدلله طرح های خوبی در دستور کار مجلس و دولت است از جمله طرح مانع زدایی از صنعت برق  که با نهایی شدن آن، ظرف دو سال آینده مشکلات در حوزه برق مرتفع خواهد شد.