طرح چگونگی بررسی لایحه بودجه به کمیسیون مربوطه بازگشت

جزییات طرح اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس برای بررسی دو مرحله‌ای لایحه بودجه به دلیل ابهام، به کمیسیون آیین نامه داخلی بازگشت.

کد خبر: ۵۳۴۴۱۷

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۶

به گزارش ایران اکونومیست، در جلسه علنی نوبت عصر روز یکشنبه مجلس شورای اسلامی، ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون آیین‌نامه داخلی درمورد طرح الحاق یک تبصره به ماده(۱۸۲) قانون آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی در دستور کار قرار گرفت و برخی از نمایندگان پیشنهادات خود را در این باره مطرح کردند. در ادامه با نظر عبدالرضا مصری که ریاست صحن را برعهده داشت برای رفع ابهام، این طرح به کمیسیون آیین نامه داخلی مجلس بازگشت.

طبق این طرح، احکام لایحه بودجه در مجلس در آبان و آذرماه بررسی می‌شود و در بهمن و اسفندماه بخش ارقام، جداول و ردیف‌های لایحه بودجه از سوی دولت برای بررسی به مجلس ارسال می‌شود.

پیش از این، کلیات این طرح در ۲۰ مهرماه به تصویب نمایندگان رسیده بود. متن طرح به  شرح زیر است:

ماده واحده: ماده(۱۸۲) قانون آیین نامه داخلی به شرح زیر اصلاح می‌شود و سه تبصره به عنوان تبصره‌های (۱) و (۲) و (۳) به آن الحاق و مابقی تبصره ها ابقاء و ترتیب آن اصلاح می‌شود:

ماده۱۸۲- دولت موظف است لایحه بودجه سالانه کشور را در دو بخش به ترتیب زیر به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند:

الف: بخش اول لایحه بودجه عبارت است از ماده واحده مشتمل بر؛ احکام موردنیاز برای اجرای بودجه کل کشور؛ سقف منابع بودجه عمومی دولت و اجزای اصلی آن شامل منابع حاصل از فروش نفت، گاز، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی؛ منابع حاصل از واگذاری سهام و سهم‌الشرکه و اموال دولت، مالیات و حقوق گمرکی، درآمد ناشی از فروش کالا و خدمات و حقوق مالکانه و واگذاری اوراق مالی اسلامی؛ ترازهای عملیاتی، سرمایه‌ای و مالی بودجه عمومی دولت فروض درآمدی و هزینه‌ای بودجه.

دولت موظف است بخش اول لایحه بودجه را حداکثر تا ۱۵ آبان‌ماه هر سال به مجلس تقدیم کند. فقط احکامی قابل درج در ماده واحده است که اثرمستقیم بر منابع یا مصارف بودجه دارد، یا برای تأمین مالی بخشی از وظایف قانونی دولت از جمله گسترش سرمایه‌گذاری، اشتغال، ازدواج و فرزندآوری و تأمین مسکن نیازمندان، از محل‌هایی غیر از بودجه عمومی دولت، در نظر گرفته شده باشد.

هیات رئیسه مجلس موظف است پس از وصول ماده واحده، بلافاصله آن را برای اطلاع نمایندگان در سامانه بارگذاری و به کمیسیون تلفیق ارجاع کند. کمیسیون تلفیق موظف است ظرف مدت ۵ روز گزارش خود را در مورد رد یا تأیید کلیات ماده واحده به هیأت رئیسه مجلس ارسال کند.

رسیدگی به کلیات ماده واحده در صحن مجلس مطابق بند(ج) ماده(۱۰۸) قانون آیین نامه داخلی انجام می‌شود. چنانچه در این مرحله، کلیات ماده واحده به تصویب مجلس نرسد، دولت موظف است ظرف مدت ۷ روز ماده واحده را با اصلاحات، مجدداً به مجلس تقدیم کند و در صورتی که کلیات ماده واحده به تصویب مجلس برسد، به کمیسیون‌های مربوط ارجاع می‌شود. نمایندگان از زمان تصویب کلیات ۵ روز فرصت دارند پیشنهادهای خود را در سامانه ثبت کنند.

پس از آن هر کمیسیون‌ موظف است حداکثر ظرف مدت ۵ روز (بدون احتساب تعطیلات رسمی) به پیشنهادهای نمایندگان رسیدگی کند و گزارش کمیسیون مربوط را به کمیسیون تلفیق ارسال کند. کمیسیون تلفیق موظف است حداکثر ظرف مدت ۱۰ روز (بدون احتساب تعطیلات رسمی) به پیشنهادهای واصله از کمیسیون‌ها رسیدگی و گزارش آن را، در سامانه بارگذاری کند.

این مهلت در صورت موافقت هیات رئیسه مجلس حداکثر تا ۵ روز دیگر قابل تمدید است. پس از بارگذاری گزارش کمیسیون تلفیق، کمیسیون ها و نمایندگان می‌توانند ظرف مدت ۳ روز پیشنهادهای خود را در مورد گزارش کمیسیون تلفیق ثبت کنند. در زمان مطرح شدن گزارش کمیسیون تلفیق در صحن علنی، ابتدا پیشنهادهای کمیسیون‌ها و سپس پیشنهادهای نمایندگان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و در مورد آن رأی‌گیری می‌شود.

پس از اتمام رسیدگی بخش اول لایحه بودجه، مصوبه مجلس به دولت اعلام می‌شود. در کمیسیون تلفیق و در صحن، ابتدا به پیشنهادهای درآمدی و سپس به پیشنهادهای غیردرآمدی رسیدگی می‌شود.

ب: دولت موظف است تا اول بهمن ماه هرسال، با رعایت احکام و سقف‌های مصوب موضوع بند(الف) این ماده، جداول تفصیلی بودجه را به مجلس ارسال کند.

سنجه‌های ارزیابی برنامه‌های وزارتخانه‌ها و سایر دستگاه‌های سیاستگذار باید ضمیمه جداول تفصیلی باشد. هیأت رئیسه مجلس موظف است بلافاصله پس از وصول جداول تفصیلی بودجه، آن را برای اطلاع نمایندگان در سامانه بارگذاری کند و بخش‌های مربوط به هر کمیسیون را ارجاع کند. نمایندگان ۵ روز فرصت دارند تا پیشنهادهای خود را در رابطه با جداول در سامانه ثبت کنند.

پیشنهادهای نمایندگان در کمیسیون‌ها، کمیسیون تلفیق و صحن مجلس با اولویت رسیدگی به جداول مربوط به منابع بودجه عمومی دولت و منابع و مصارف وزارتخانه‌ها و سایر دستگاه‌های سیاستگذار، به‌تفکیک برنامه‌های عملیاتی آن‌ها مورد رسیدگی قرار می گیرد. ترتیب و زمان‌بندی رسیدگی به پیشنهادهای نمایندگان در کمیسیون‌ها، کمیسیون تلفیق و صحن مجلس، مشابه ترتیب و زمان‌بندی مذکور در بند (الف) است.

چنانچه در هنگام رسیدگی به گزارش کمیسیون تلفیق درباره جزئیات ماده واحده یا جداول تفصیلی بودجه، مصوبه کمیسیون تلفیق در صحن مجلس رأی نیاورد، کمیسیون تلفیق موظف است حداکثر ظرف مدت سه روز(بدون احتساب تعطیلات رسمی) گزارش جدید را به مجلس ارائه کند. در این مرحله نمایندگان یک روز فرصت دارند تا پیشنهادهای خود را در مورد تغییرات کمیسیون تلفیق ثبت نمایند.

تبصره ۱- اعضای کمیسیون‌ تلفیق نمی‌توانند در جریان رسیدگی به ماده واحده یا جداول تفصیلی بودجه، پیشنهاد جدید مطرح کنند. در صورت ضرورت، هیئت رئیسه کمیسیون تلفیق می‌تواند کمیته‌هایی را برای بررسی موضوعات معین تشکیل دهد. پیشنهاد آن کمیته‌ها برای بررسی به کمیسیون تلفیق ارائه می‌شود.

تبصره ۲- جلسات کمیسیون تلفیق در محل صحن علنی مجلس تشکیل می‌شود. نمایندگانی که عضو کمیسیون تلفیق نیستند می توانند بدون حق رأی در مذاکرات کمیسیون تلفیق شرکت کنند و به‌ عنوان موافق یا مخالف پیشنهادهایی که مطرح می شود، اظهارنظر نمایند.

تبصره۳- در هر مرحله رسیدگی به بودجه چنانچه احکام یا ارقام مصوب، خارج از فرایند قانونی تغییر یابد، نمایندگان معترض می‌توانند اعتراض خود را با ارائه مستندات مربوط، به دبیرخانه هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان ارائه کنند. نتیجه رسیدگی به اعتراض، توسط رئیس جلسه در صحن مجلس اعلام می‌شود.