سوئد در پاسخ به ترکیه فعالیت پ‌ک ک را کاهش خواهد داد؟

نخست‌وزیر سوئد در آستانه سفر به ترکیه وعده داده است که دولت متبوع او به‌شکلی آشکار از نهادهای اقماری پ.ک.ک. فاصله بگیرد.

کد خبر: ۵۳۴۱۵۶

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۰

به گزارش ایران اکونومیست، تحولات یک سال اخیر موجب شده است فصل نوینی از روابط ترکیه و سوئد رقم بخورد.

قرار است فردا برای نخستین بار، نخست وزیر سوئد به ترکیه سفر کند و در این سفر، آخرین مراحل یک توافق امنیتی بین آنکارا و استکهلم، مورد ارزیابی و تأیید مقامات طرفین قرار بگیرد.

این سفر از هر جهت برای ترکیه و سوئد اهمیت دارد، چرا که حالا بعد از چندین دهه، یک فرصت طلایی به دست ترکیه افتاده است تا علیه فعالیت‌های پ.ک.ک. در خاک کشور اروپایی سوئد اقدام کند و امتیاز بگیرد.

از دیگر سو، توافق با اردوغان برای سوئد هم مهم است، چرا که انتقادات مداوم آنکارا از سوئد، می‌تواند آخرین مراحل عضویت کامل سوئد در پیمان نظامی ناتو را با مشکل و مانع روبه‌رو کند.

این مشکلی است که برای فنلاند، به‌شکل جدی دردسرساز نمی‌شود، چرا که فنلاند در مسیر عضویت در ناتو، مذاکراتی با ترکیه انجام داده و اثبات کرده که فعالیت‌های پ.ک.ک. و شاگردان فتح‌الله گولن در این کشور بسیار محدود است و سخت‌گیری‌های امنیتی از این به بعد نیز، بیشتر و بیشتر خواهد شد.

ولی سوئد، برای جلب رضایت ترکیه، مشکلات و موانع بیشتری دارد، چرا که به‌درازای چهار دهه، اقتدار طولانی جریانات چپ و سوسیالیست در اروپا، موجب شده است گروه‌هایی نظیر پ.ک.ک. یا حزب کارگران کردستان ترکیه، در سوئد فضای مناسبی برای فعالیت و نشو و نما داشته باشند.

اولف کریسترسون نخست وزیر سوئد در سفر خود به ترکیه در هشتم نوامبر با رئیس جمهور اردوغان دیدار خواهد کرد. کریسترسون در اظهارات خود پس از استقرار دولت، توجه ویژه به تکمیل روند عضویت در ناتو را جزو اولویت‌های خود عنوان کرد، همچنین در رسانه‌ها منتشر شد که اخیراً کریسترسون نامه‌ای با پیام «همکاری علیه تروریسم» برای اردوغان ارسال کرده است.

پ.ک.ک. در سوئد اقدامات فراوانی انجام داده است و بخش مهمی از سازماندهی‌های سیاسی، گردآوری پول، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر، هماهنگی رابطه با کشورهای اروپایی و تأسیس نهادهایی برای پوشش اقدامات مخفیانه پ.ک.ک. همواره در استکهلم و گوتنبرگ صورت گرفته است؛ اما حالا سوئد برای قرار گرفتن میان اعضای ناتو، ناچار است رضایت خاطر ترکیه را فراهم کند و فضا را برای فعالیت‌های پ.ک.ک. و نهادهای اقماری آن، محدود کند.

ترکیه، سوئد و کردهای سوریه

«حزب اتحاد دموکراتیک کردهای سوریه» (پ.ی.د.) به‌عنوان یکی از مهمترین نهادهای اقماری پ.ک.ک. همواره در سوئد فعال بوده است و با وجود اعتراض مداوم آنکارا، سران و فرماندهان این گروه، برای سفر به سوئد، هیچ‌گاه منع و مشکلی نداشته‌اند.

اما حالا و پیش از سفر اولف کریسترسون نخست وزیر سوئد به ترکیه، تغییراتی در نگرش استکهلم به PYD ایجاد شده است.

توبیاس بیلستروم وزیر امور خارجه سوئد، در تازه ترین موضع گیری خود PYD و YPG را به عنوان گروه های «مشکوک» توصیف کرد.

بیلستروم در گفتگو با رادیو سوئد گفت:«روابط نزدیکی بین PYD و YPG و PKK وجود دارد که به روابط ترکیه و سوئد لطمه می زند و بنابراین از این سازمان ها فاصله خواهیم گرفت. این برای ما مهم است که اعلام کنیم بین دولت ما  و این گروه ها، روابط مشکوکی وجود نخواهد داشت. معتقدیم که در همکاری بین ما و ترکیه، نباید هیچ ابهامی وجود داشته باشد». اظهارات بیلستروم در مطبوعات سوئد به عنوان  تغییر ناگهانی و جدایی دولت از PYD تلقی شد.

توبیاس بیلستروم وزیر امور خارجه سوئد در پاسخ به سوال یک روزنامه نگار که آیا در ترکیه دموکراسی وجود دارد، گفت: «کشوری با دولت منتخب مردم و انتخابات آزاد باید به عنوان یک دموکراسی توصیف شود. کشورها ممکن است مشکلات جدی داشته باشند و همچنان دموکراسی داشته باشند» و گفت که توافقی که آنها با ترکیه امضا کردند مؤثر نبود.

بیلستروم افزود: «دولت جدید می تواند راحت تر از دولت قبلی، سوئد را به ناتو ببرد. مسئله کردها برای دولت ماگدالنا اندرسون، یک ابزار انتخاباتی بود. ولی برای ما چنین نیست. روابط دولت سوسیال دموکرات و نحوه نگرش به فعالیت گروه های کُرد در خاک سوئد، فضای متفاوتی بود و من فکر می کنم که دولتی که روی کار آمد، نیازی به این مواضع ندارد».

تضعیف پ.ک.ک در اروپا

گروه تروریستی پ.ک.ک طی 40 سال گذشته، در بسیاری از کشورهای اروپایی ریشه دوانده و فعالیت های گسترده مالی، تروریستی و سازماندهی مردمی انجام داده است و در قاره اروپا، تقریباً کشوری نیست که پ.ک.ک در آن دست به فعالیت مخفیانه نزده باشد.

این گروه، در شرق اروپا، همواره در حوزه های مافیایی، قاچاق سلاح، مواد مخدر و قاچاق انسان فعالیت کرده و در کشورهای قدرتمند اروپایی نیز که سیستم امنیتی قوی تری دارند و امکان اقدامات مافیایی اندک است، شبکه مالی عظیمی را راه اندازی و مدیریت کرده که سالانه ده ها میلیون یورو پول نقد را به شکل سیاه و مخفیانه، به رهبران شاخه نظامی پ.ک.ک رسانده است. اما در هر حال، میزان قدرت سازماندهی پ.ک.ک در کشورهای اروپایی یکسان نیست و به طور کلی، بیشترین نفوذ این گروه تروریستی در کشورهای سوئد، آلمان، فرانسه و یونان مشاهده شده است.

همزمانی های معنی دار

سفر نخست وزیر سوئد به ترکیه برای نهایی کردن یک توافق امنیتی به منظور مقابله با پ.ک.ک، همزمان شده با چند اقدام مهم که از سوی دولت اردوغان و حزب عدالت و توسعه در دستور کار قرار گرفته است.

دولت اردوغان، همواره حزب دموکراتیک خلق ها را به عنوان یکی از مهمتر نهادهای اقماری پ.ک.ک و دنباله تروریستی این گروه می شناسد و نمایندگان این حزب را در پارلمان، در شرایط دشواری قرار داده است. اما دیروز، در اقدامی عجیب، بکر بوزداغ وزیر دادگستری، همراه با چند تن از نمایندگان حقوقدان حزب حاکم، به دیدار سران حزب دموکراتیک خلق رفت. بوزداغ، در این دیدار، از آنان خواست در مورد اصلاحات قانون اساسی، دیگر احزاب را یاری دهند و به طور جدی مشارکت کنند.

در همین حال، دوغو پرینچک رهبر حزب کمونیستی وطن پارتیسی و از سیاستمداران حامی اردوغان، در سفر به شهر کردنشین ماردین و در یک مصاحبه مطبوعاتی، با ادبیاتی عجیب، اعضای پ.ک.ک را با لفظ برادر مورد خطاب قرارداده و اعلام کرد: «من از اینجا خطاب به کوهستان  قندیل می گویم. برادران من! به برادرتان شلیک نکنید! برادرانم! سلاح آمریکا و اسرائیل را رها کنید، ترکیه آماده است شما را در آغوش بگیرد، بیایید با سلاح های آمریکایی به همدیگر شلیک نکنیم، بیایید همدیگر را در آغوش بگیریم».

تلاش تیم اردوغان و حزب عدالت و توسعه برای کسب رای کردها در انتخابات پیش رو، از مهمترین عوامل پیشران در سیاست های اخیر است. حال باید دید آیا ترکیه می تواند در تعامل با سوئد، امکان کار و فعالیت برای شاخه اروپایی پ.ک.ک را ناممکن کند یا نه.