کدام وعده‌های اقتصادی وزیر صمت را از برکناری نجات داد؟

سیدرضا فاطمی‌امین، وزیر صمت کابینه رئیسی برای دومین بار از مجلس رای اعتماد گرفت. او با ۱۸۲ رای موافق از استیضاح جان سالم به در برد. آیا لابی‌گری‌ها او را نجات داد؟

کد خبر: ۵۳۱۷۰۶

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۱ - ۱۱:۰۸

سیدرضا فاطمی‌امین، وزیر صمت کابینه رئیسی برای دومین بار از مجلس رای اعتماد گرفت. او با ۱۸۲ رای موافق از استیضاح جان سالم به در برد. مجلس برای اولین بار در سال ۱۴۰۰ با ۲۰۷ رای موافق به او اعتماد کرده بود. او در برنامه پیشنهادی خود ۳۰۰برنامه را برای احیای صنایع، معادن و بازرگانی کشور در کمیسیون‌های مختلف مجلس معرفی کرده بود که به اذعان مخالفانش حتی ۱۳برنامه از آن تعداد را هم نتوانسته است در مدت وزارتش اجرا کند.

مجلس از فاطمی‌امین انتظار معجزه داشت. فاطمی‌امین هم در واکنش به انتظارات مجلس در صحن علنی گفت که مشکلات انباشته وجود دارد که به زمان مسئولیت وی مربوط نمی‌شود و با این حال او مسئولیت تمام کاستی و نواقص مدیریتی خود را می‌پذیرد.

روزهای پس از نخستین رای اعتماد، سخن نمایندگان این بود که فاطمی‌امین تنها وزیر محبوب رئیس‌جمهور است و دفاع تمام قد رئیسی از او، نشان‌دهنده این محبوبیت و کارایی او است. اما ۶ماه پس از تصدی بر کرسی وزارت، مشکلات مجلس با ‌فاطمی‌امین بروز کرد. مجلس دوبار طرح استیضاح او را در دستور کار گذاشت، اما هر بار لابی‌ها جواب داد و استیضاح از دور خارج شد. ۸ماه پیش اما ورق برگشت و طرح استیضاح وزیر صمت به طور جدی از سوی طراحان استیضاح و به طور ویژه از سوی لطف‌الله سیاهکلی در دستور کار مجلس آمد.

از لحظه اعلام‌وصول استیضاح تا برگزاری جلسه ۸ ماه گذشت و به اذعان نمایندگان مجلس، این طولانی‌ترین طرح استیضاح یک وزیر در ادوار مجلس است که این مدت به تعویق افتاده است و نشان از لابی‌گری سنگین مجموعه دولت با نمایندگان دارد.

جلسات شبانه موثر بود؟

اصلی‌ترین سوالی که در این میان ایجاد می‌شود چگونگی لابی‌گری و تعامل دولت با نمایندگان برای دادن رای موافق به سیدرضا فاطمی‌امین است. دقایقی پس از رای قاطع نمایندگان به ابقای وزیر صمت، ‌به سمت گیت ورودی به کریدور می‌روم. از سیدمحمد حسینی معاون پارلمانی دولت می‌پرسم که آیا صحت دارد که در دولت از تعدادی نمایندگان درخواست شده است که هنگام رای‌گیری در صحن حضور نداشته نباشند؟ لبخندزنان می‌گوید: این طور نیست. نمایندگان خودشان به این نتیجه رسیدند که ابقای آقای وزیر به نفع کشور است و آقای فاطمی‌امین تمام تلاش خود را برای بهبود عملکرد و رفع نقایص خواهد کرد.

در این میان، لطف‌الله سیاهکلی یکی از مخالفان سرسخت عملکرد فاطمی‌امین در پاسخ به این سوال که جلسات شبانه چقدر بر رای موافق به ابقا وزیر صمت تاثیر داشت، می‌گوید: بله این جلسات تا حدی موثر بود. لابی‌گری وجود داشت و خبر لابی‌گری صحت دارد.

وی در پاسخ به اینکه شنیده شده است که از برخی از نمایندگان قول گرفته‌اندکه در زمان رای‌گیری از صحن خارج شوند، هم گفت: آن را من نمی‌دانم، ولی اسامی جمعیتی که در این ایام به وزارتخانه تردد داشتند را دارم. به نظرم ایرادی هم ندارد، بالاخره نماینده‌ای تصمیم گرفته است که وزیر بر مسند خود باقی بماند. او خودش باید پاسخگوی مردم باشد. بنده تصمیم گرفتم که وزیر استیضاح شود و باید به مردم پاسخگو باشم.

حرف دل قالیباف از زبان سیاهکلی

از سیاهکلی درباره این پرسیدم که آیا می‌توان علت اصلی استیضاح را بی‌توجهی به نظر قالیباف رئیس مجلس درباره اعطای مهلت دوماهه به دولت برای ایجاد تحول در وزارت صمت و معرفی دو وزیر به مجلس و تفکیک وزارت بازرگانی دانست که او در زمان نطق خود حرف دل قالیباف رئیس مجلس را زده است؟ سیاهکلی با مکث و تامل پاسخ داد: ۸ماه این استیضاح عقب افتاده و فرصت بسیار زیادی برای لابی‌گری برای وزارت صمت وجود داشته است؛ بنابراین اگر استیضاح سر وقتش انجام می‌شد، حتما رای می‌آورد.

وی تاکید کرد: نکته مهم این است که این وزیر (فاطمی‌امین) نمی‌تواند کار کند و هر وقت احساس کنم که یک وزیر نمی‌تواند کار کند و مشکلاتی در آن وزارتخانه مانده، استیضاح می‌کنم. فقط وزیر صمت نیست که باید استیضاح می‌شد، بلکه وزرای دیگری هم هستند که باید استیضاح شوند، زیرا ناکارآمدی، نارضایتی می‌آورد.

سیاهکلی درباره علت رای ندادن نمایندگان به استیضاح وزیر صمتف تصریح کرد: من فکر می‌کنم که مهم‌ترین نکته‌ای که باعث شد نمایندگان به وزیر رای مثبت دهند و استیضاح را قبول نکنند، شرایط کشور بود؛ وگرنه وزیر ضعیف است و همه هم می‌دانند که ضعیف است.

از سوی دیگر، سعیدی نماینده سیستان و بلوچستان نیز معتقد است که برخی از نمایندگان می‌گویند شرایط مملکت آنقدر ناجور هست که استیضاح اثر بدتری بر آن بگذارد و اگر بنا به استیضاح باشد، وزرای بهداشت و راه در ردیف جلوتر از وزیر صمت قرار دارند؛ اما به دلیل منافع کشور استیضاح‌ها رای نمی‌آورد و مطرح نمی‌شود.

مهارت عجیب فاطمی‌امین در قانع‌سازی

شاید بتوان یکی از مهم‌ترین نقاط قوت سیدرضا فاطمی‌امین را مهارت فردی و کلامی عنوان کرد. او که مدام در تیررس مخالفانش قرار داشت، به خوبی توانست فضای عمومی مجلس را به نفع خود تغییر دهد. او مسئولیت تمام نواقص مدیریتی و وضع موجود را می‌پذیرفت و اعلام می‌کرد که با نمایندگان مخالف هم نظر است، اما شیوه برخورد و حل مساله‌اش با آنها تفاوت دارد. هاجر چنارانی و لطف‌الله سیاهکلی دو مخالف سرسخت وی بودند که به ویژه سیاهکلی با تمرکز و تسلط کامل بر کلام قاطع خود توانسته بود مجلس را به سرا پا گوش تبدیل کند.

زمانی که سیاهکلی سخن می‌گفت صدای نفس کشیدن نمایندگان به گوش می‌رسید و هیچ‌کس حرکت نمی‌کرد. او آخرین سخنران قبل از رای‌گیری بود. او با کلمات فاطمی‌امین را تخریب می‌کرد از جمله اینکه گفت: فاطمی‌امین فقط یک کار را خوب انجام می‌دهد و آن هم قول دادن است. او هم‌رشته من است و آی تی خوانده اما هنوز نتوانسته سامانه پایش خود را به‌درستی راه‌اندازی کند؛ او باید فقط سامانه‌ها را راه‌اندازی کند.

سیاهکلی درباره نطق خود به «فردای اقتصاد»، گفت: در کمال ادب و احترام و بدون سیاسی‌گری حرف‌های تخصصی زدم.

به گزارش «فردای اقتصاد»، سیاهکلی دستکم سه بار وزیر صمت را خطاب قرار داد و گفت که قرار بود تا رئیس جمهور، وزیری به جز فاطمی‌امین معرفی کند.

در این راستا وزیر صمت کاربسیار سختی داشت که می‌بایست پس از نطق مخالفش که از او به شدت انتقاد کرده بود، از خود دفاع کند. فاطمی‌امین، آرام و مسلط بود. او به پشتوانه مهارت فردی و به مدد لابی‌گری اعضای کابینه و حمایت رئیس جمهور توانست بر استیضاح غلبه کند.

فردای اقتصاد