چگونه فاشیسم، ابدی می‌شود؟

ظهور و گسترش احزاب تندرو با انگاره‌های ملی‌گرایانه، نژادپرستانه، ضد مهاجر و در معنای تمام کلمه ضد انسان و طبیعت، آن هم در سال‌های آغازین هزاره‌ سوم، نشان می‌دهد که چرا فاشیسم فرزند خلف سرمایه‌داری‌ست که هرچه لجام‌گسیخته‌تر می‌شود، با پیچیدگی بیشتری در همه‌‎ شئون زیستی ما رسوخ می‌کند.

کد خبر: ۵۳۱۶۳۳

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۱ - ۰۸:۱۱

به گزارش ایران اکونومیست، «فاشیسم ابدی» مجموعه ای است از نوشته ها، یادداشت ها و مصاحبه های فرهنگی و اجتماعی امبرتو اکو نشانه شناس ایتالیایی که تلاش می کرد تا فرهنگ های مختلف را از طریق بررسی نشانه ها و نمادهای آن ها تفسیر کند.

این کتاب مجموعه‌مقالاتی‌ست که اکو با نوشتن آنها، دامنه‌ فهم انسان امروزی را به سرحداتی گسترش داده که می‌توان گفت هر انسان آزاد و آزاده‌ای باید به خاطرشان مدیون او باشد.

نوشته نخست کتاب به ویژگی‌های فاشیسم و جوامع فاشیستی می‌پردازد: ظهور و گسترش احزاب دست راستی تندرو با انگاره‌های ملی‌گرایانه، نژادپرستانه، ضد مهاجر و در معنای تمام کلمه ضد انسان و طبیعت، آن هم در سال‌های آغازین هزاره‌ سوم، نشان می‌دهد که چرا فاشیسم فرزند خلف سرمایه‌داری‌ست که هرچه لجام‌گسیخته‌تر می‌شود، با پیچیدگی بیشتری در همه‌‎ی شئون زیستی ما رسوخ کرده و باقی مانده و ابدی می‌شود! اگر زمانی فاشیسم فقط با چند دست لباس سیاه و یک بازوبند صلیب شکسته و تاکید بر نژاد برتر و ... نمود داشت، امروز با کاری که رسانه‌های ارگان نولیبرالیسم طی چند دهه تسلط بی‌چون‌وچرا بر ذهن و زبان ما انجام داده‌اند، بسیار پیچیده‌تر دیریاب‌تر شده‌است.

اکو در «فاشیسم ابدی» همچنین توضیح می‌دهد که چه‌گونه سنت‌گرایی، خردگریزی، ملی‌گرایی، قهرمان‌گرایی، جنگ دائمی و دیگر مظاهر ضدونقیض تجمیع‌شده در لحظه‌ اکنون جهان، الگویی از فاشیسم را ساخته و پرداخته‌اند که هر روز دوروبر ما درحال قوام و گسترش است.

اومبرتو اکو زاده ۵ ژانویه ۱۹۳۲ و درگذشته ۱۹ فوریه ۲۰۱۶، نشانه شناس، فیلسوف، استاد دانشگاه، روزنامه نگار و متخصص قرون وسطی، منتقد ادبی و رمان نویس ایتالیایی بود.

اکو پس از گرفتن مدرک دکترا در دانشگاه تورینو، در دانشگاه های میلان، فلورانس، بولونیا و کولژ دو فرانس تدریس کرد. وی بیشتر به عنوان رمان نویس معروف است. در حالی که او در وهله اول یک نشانه شناس و فلسفه دان است و در برابر بیش از ۴۰ کتاب علمی و صدها مقاله، تنها ۵ رمان نوشته است. وی یکی از مهم ترین و پرکارترین اندیشمندان و روشنفکران دنیای معاصر به شمار می رفت.

وی را غول قرن می خوانند و سیاره ای در کهکشان به نام وی نامیده اند. اکو در تمامی زندگی به انسان، آگاهی و آزادی و رهایی انسان اندیشید و دراین راه به جد و جهد قلم و قدم زد.

کتاب‌ «فاشیسم ابدی» (مجموعه یادداشت‌های ماندنی و گفتگوهای خواندنی اومبرتو اکو) توسط غلامرضا امامی ترجمه شده است.

در بخشی از این مجموعه می خوانیم:

چرا حقه و کلک مؤثر است؟ زیرا مدعی است توضیحاتی در اختیار مردم محروم از اطلاعات مهم می‌گذارد.

پولیدورو در نقد به کتاب کارل پوپر می‌نویسد که بسیاری از توطئه‌ها در واقع ابداعات اجتماعی‌اند. سیمو پولیدورو، یکی از فعال‌ترین اعضای CICAP -کمیته بازرسی ادعاهای مافوق طبیعی_شبه‌علمی است. کتاب اخیرش «مکاشفات: کتاب اسرار و توطئه‌ها» آخرین نوشته‌ی او از سری اوهامی است که در حال حاضر بین مردم دست‌به‌دست می‌گردد. به نظر می‌رسد با انتخاب عنوانی چنین وسوسه‌انگیز، پولیدورو در پی جذب شیفتگانی واله شنیدن هر نوع رمز و راز است.

به گفته‌ی جان چادویک، کدشکن خطیِ ب، در نوشتارهای یونان باستان:

-عطش هویدا کردن رازها عمیقاً در سرشت انسان نهفته است؛ حتی بی‌تفاوت‌ترین انسان‌ها شیفته شنیدن اطلاعاتی پوشیده از دیگران هستند.

البته بین کدشکنی نوشته‌ای محرمانه که در گذشته‌ی بسیار دور مورد استفاده‌ مردم بوده است و باور داشتن به اسراری مانند اینکه امریکاییان هرگز روی ماه پیاده نشدند، حمله‌ ۱۱ سپتامبر توطئه‌ی بوش بوده، یا حقیقت داشتن کد داوینچی، تفاوت بسیار است. مخاطبین کتاب پولیدورو دقیقاً همین گروه اخیر هستند.

سبک دل‌انگیز این کتاب ممکن است در ابتدا امید پرده‌برداری از بسیاری اسرار را به خوانندگان کنجکاو بدهد، ولی در آخر کتاب پولیدورو خود اذعان دارد که توطئه‌ی قتل کندی، نابودی هیتلر و ازدواج مسیح با مریم مجدلیه اراجیفی بیش نیستند.

پولیدورو در آخرین کتابش با استناد به کتاب کارل پوپر، فیلسوف علوم، که نظریه‌ی اجتماعی توطئه را مطالعه کرده است می‌نویسد:

-بسیاری از توطئه‌ها در واقع ابداعات اجتماعی‌اند.

در کتاب «جامعه‌ باز و دشمنانش» (۱۹۶۲) پوپر می‌نویسد: البته برخی توطئه‌ها وجود دارند ولی موفقیت تعداد بسیار معدودی از توطئه‌ها، خود دلیل روشنی بر بطلان این نظریه است. توطئه‌گران به‌ندرت برنامه‌های خود را به مورد اجرا می‌گذارند.

پولیدورو همچنین به مطالعات ریچارد هوفستادتر که نظریه‌ توطئه را از دیدگاه روان‌شناسی بررسی کرده است، اشاره می‌کند.

در مقاله‌ای منتشرشده به سال ۱۹۶۴ در مجله‌ هارپر، هوفستادتر از واژه‌ بدگمان بر این مطلب تأکید می‌کند که توطئه‌گر از دیدگاهی آخرالزمانی به سرنوشت توطئه می‌نگرد؛ یعنی درباره‌ مرگ و زندگی در سطح جهانی، در کل نظام سیاسی و تمامی ارزش‌های انسانی می‌اندیشد.

«فاشیسم ابدی» در ۳۶۴ صفحه از سوی خانه فرهنگ و هنر گویا منتشر شده است.

مترجم کتاب می‌گوید: اکو در این‌اثر ویژگی‌های جوامع فاشیستی را برمی‌شمارد. در برخی از مقالات این کتاب نیز مواجهه او با مسائل روز از جمله نقدهایش از اسلام ستیزان را مطرح می‌کند.
غلامرضا امامی (۱۳۲۵، اراک) نویسنده، مترجم و سر ویراستار ایرانی، از ویراستاران و مدیران انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به شمار می‌آید که تاکنون بیش از هفتاد کتاب از آثار نویسندگانی چون ایتالو کالوینو، اوریانا فالاچی، جانی روداری، لئو لیونی، کارلو کولودی، غسان کنفانی، عبدالرحمن شرقاوی، محمود درویش، اری دلوکا و زکریا تامر به ترجمه وی از زبان‌های ایتالیایی و عربی نشر یافته و با اخذ جوایز برجسته ملی و جهانی مورد استقبال خوانندگان ایرانی قرار گرفته است. همچنین بیش از ده کتاب به ترجمه وی به زبان ایتالیایی نشر یافته که از جمله آنها «انتولوژی شعر معاصر ایران» می‌باشد.