مرکز داوری مالکیت معنوی راه‌اندازی می‌شود

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گفت: در آینده بسیار نزدیک مرکز داوری مالکیت معنوی را در سازمان راه‌اندازی خواهیم کرد که متولیان باید از افراد دانشگاهی و از کسانی که با ادبیات مالکیت معنوی آشنا هستند باشد.

کد خبر: ۵۳۰۳۴۳

تاریخ: ۰۹ آبان ۱۴۰۱ - ۱۱:۴۰

به گزارش ایران اکونومیست به نقل از قوه قضاییه،  حسن بابایی در نشست هم اندیشی روسای پارک‌های علم و فناوری کشور با موضوع مالکیت معنوی گفت: در سالی که هم مزین به سال تولید دانش بنیان و اشتغال آفرین است یکی از سیاست‌های و راهبردهای قوه قضاییه بحث حمایت از اشتغال دانش بنیان است.

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور افزود: اگر بخواهم تعبیری کنم از بحث دانش بنیان و نقش حمایتی مالکیت معنوی و اینکه در چه دوره‌ای هستیم. به نظر من فعلا در مرحله جنینی قرار داریم و هنوز به بلوغ نرسیده ایم و نیاز داریم که که قانون در زمینه جهش تولید دانش بنیان هم داشته باشیم.

وی افزود: فضا برای اینکه محیط پویا و خلاقانه و نوآورانه شکل گیرد فراهم شده است. زمانی که فرد نوآور و خلاق زمینه کار را فراهم می‌بیند و اینکه در کشور این حمایت‌های قانونی و بسترهای لازم وجود دارد برای کار انگیزه می گیرد.

بابایی گفت: در حوزه مالکیت فکری و معنوی نقایص فراوانی داریم. اما با همین قوانین موجود هم می‌شود کارهای بزرگی را انجام داد و نباید منتظر تصویب قوانین جدید باشیم. باید پارک‌های علم و فناوری معین را انتخاب کنیم و دفاتر مالکیت معنوی را در این پارک‌ها فعال کنیم.

وی با اشاره به اینکه هنوز کارشناس مالکیت معنوی نداریم، گفت: هنوز مرکزی برای حل و فصل اختلافات از حیث داوری نداریم اگر کسی در این حوزه مدعی شود که حق من تضییع شده و در مرجع قضایی طرح دعوی کند مدت زیادی طول می کشد که به شکایت در محاکم رسیدگی شود. از این رو در آینده بسیار نزدیک مرکز داوری مالکیت معنوی را در سازمان راه‌اندازی خواهیم کرد که متولیان امر باید از افراد دانشگاهی و از کسانی که با ادبیات مالکیت معنوی آشنا هستند ،باشد.

وی افزود: تفاهم‌نامه ای هم با شورای حل اختلاف منعقد شده است که ۲ شعبه داوری راه اندازی شود. چرا که یکی از محورهای توسعه کشورها بحث داوری و حل و فصل اختلافات است. آمادگی داریم تفاهم‌نامه ای با وزارت علوم در راستای حمایت از مالکیت معنوی را در اسرع وقت منعقد کنیم، اگرچه مقدمات آن هم فراهم شده است.

بابایی گفت: حضور در بازارهای بین‌المللی مستلزم این است که دستاوردهای پژوهشی تجاری سازی و دارای علایم شود.

رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور افزود: حاضریم کارگاه‌های آموزشی، دوره‌های آموزشی با استفاده از اساتید مجرب در این زمینه با همکاری وزارت علوم برگزار و حتی در این راستا دبیر کل سازمان مالکیت معنوی را به تهران دعوت کنیم.

وی گفت: اگرچه از حیث ادبیات مالکیت معنوی ضعیف هستیم اما باید این ضعف را به سرعت برطرف کنیم. اینکه هنوز در بحث ثبت اختراع آن نواقص را برطرف نکردیم و ثبت اختراع هنوز به صورت کامل انجام نمی‌شود خوب نیست. اینکه اختراع ثبت شده چطور در گردش تجاری و صنعتی قرار بگیرد و به اشتغال کمک کند را باید بررسی کنیم.

بابایی گفت: اعتقاد دارم اگر اختراعی که در کشور ثبت می‌شود با رعایت حقوق مخترع زمینه صنعتی شدن، تجاری سازی و حضور در بازار و هم اشتغال را فراهم کند.

وی ادامه داد: سازمان ثبت و مالکیت معنوی باید حمایت حقوقی و قضایی را از مخترع انجام دهد تامطمئن باشد این شناسنامه را برای او صادر می‌کنیم و به عنوان مخترع این حق را برای او حفظ می کنیم.

سید ستار هاشمی معاون توسعه فناوری خدمات الکترونیکی ثبت در ادامه گفت: اگر نگاهی به سیر تحولات تمدن انسانی داشته باشیم یکی از موضوعاتی که از دیرباز برای انسانها مهم بوده بحث ثروت و دارایی‌شان بوده و در واقع با گذر زمان متوجه می‌شویم که بحث دارایی‌های نامشهود به تدریج برای زندگی انسانها اهمیتش دو چندان می‌شود و دارایی‌های فیزیکی جای خودش را به دارایی‌های نامشهود می‌دهد.

وی افزود: اقتصاد دیجیتال سرعت رشد و شتابی که داشت بیش از آن چیزی بود که در برآوردهای اولیه بود آن چیزی که در مطالعات و پژوهش‌های بین‌المللی اتفاق می‌افتد، موضوع حائز اهمیت و آن چیزی که اینجا به شدت نقش ایفا می‌کند بحث مالکیت فکری و مالکیت معنوی است. در اقتصاد بحث‌هایی مثل دارایی نامهشود مثل برند، تعداد کاربران فعال، نرخ بازدید، نقش کلیدی ایفا می‌کنند و اتفاقاتی را که در بحث‌های شرکت‌های استارت‌آپی و دانش بنیان و دارایی محور دارند رقم می‌زنند از این رو نیاز هست به صورت ویژه مورد توجه قرار بگیرد.

وی تصریح کرد: وقتی صحبت از دارایی‌های نامشهود می‌کنیم گفتمان و ادبیات حاکم بر این دارایی یک مقداری متفاوت خواهد شد به این معنا که ما باید بتوانیم این دارایی‌ را ارزشگذاری کنیم.

هاشمی گفت: ساز و کار دقیق باید وجود داشته باشد تا به صورت ناخواسته کسب و کارها به سمتی هدایت نشود که تمایل و انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاری در دستگاه‌ها نباشد.

وی گفت: باورم این است که نبودن بسترها و ساز و کارهای مالکیت فکری اساسا یکی از خطرها و مشکلات جدی این حوزه است و وقتی صحبت از نوآوری و خلاقیت می‌کنیم چابکی یکی از ابزار و الزامات این فضاست. از این روصیانت از دارایی نامهشود در مالکیت معنوی شامل ثبت اختراع، علائم تجاری، طرح‌های صنعتی و نشانه‌های جغرافیایی حائز اهمیت است و نیاز به توجه مضاعف دارد.

علی خیرالدین معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم،تحقیقات و فناوری نیز در ادامه گفت: یکی از مشکلات اساسی بحث تجاری سازی حوزه ثبت اختراع است وقتی می خواهیم یک ایده را به نمونه آزمایشگاهی تبدیل کنیم هم در ثبت اختراع مشکل داریم و هم در تجاری سازی است.  عدم توجه به مالکیت فکری از عمده ترین مشکلات حوزه فناوری است که اگر در این بخش به صورت ویژه وارد نشویم در سال های آینده در حوزه دانش بنیان هم به مشکل برمی‌خوریم.

خیرالدین با اشاره به اینکه در حوزه ثبت اختراع در کشور باید کار جدی انجام دهیم افزود: در پارک های های علم و فناوری در حدود ۴۰درصد در حوزه های آی تی فعالیت می کنند و بیشترین آسیب را هم همین گروه می بینند.

وی گفت: قانون ثبت اختراعات در حدود ۱۵سال پیش نگاشته شده است ، اما امروز ۵۰پارک علم و فناوری و ۲۶۰مرکز رشد و ۱۱هزارو ۵۰۰واحد فناور داریم و نیاز به بحث بروز رسانی قانون داریم به ویژه حضور کارشناس رسمی مالکیت فکری و ورود آن به قانون در بحث ثبت اختراع مهم است. نیازمند سامانه مناسب برای ارزش گذاری و تقویت دفاتر انتقال فناوری هم در پارک های استانی و دانشگاهی داریم.

خیرالدین گفت: صدور سند مالکیت اعیانی برای شرکت های دانش بنیان نیز از موارد ضروری است که باید دیده شود چرا که حاشیه های زیادی در این زمینه وجود دارد.

پناهی معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در ادامه با تقدیر از دستگاه قضایی در راستای حرکت به سوی شعار سال گفت: در حوزه تولید علم و مرجعیت با توجه به اینکه متولیان آن فرد محور است در منطقه اول و در جهان رتبه پانزده را داریم.از این رو سرعت تولید علم در کشور قابل قبول است.

وی افزود: در توسعه فناوری جایگاهمان در بین ۱۳۲کشور ۵۳است به میزان توسعه علم در این زمینه رشد نداریم که عللل مختلفی دارد. یکی از جدی ترین عامل عدم شفاف سازی موضوع مالکیت فکری و معنوی در کشور است.

پناهی گفت: وظیفه سازمان های مربوط از جمله سازمان ثبت است که بتواند بحث مرجعیت معنوی را جدی بگیرد. اگر شفاف سازی در حوزه اسناد نداشته باشیم آن پیشرفتی که از حوزه فناوری انتظار داریم شکل نخواهد گرفت. در حوزه سلامت افراد بسیاری داریم که تمایل دارند از دانش های فناورانه حمایت کنند اما مسیر برای آنها مشخص و شفاف نیست.

رضایی فر مدیر کل پشتیابی امور فناوری و نوآوری وزارت علوم،تخقیقات و فناوری گفت: علی رغم سبقه تاریخی و قانونی در مالکیت فکری هدف گذاری مشترک در این زمینه نداشته ایم و یا حداقل منسجم نبوده است. معاونت فناوری و نوآوری وزارت علوم در توانمندی که در بحث های علم و فناوری در راستای توسعه و تکمیل و تقویت زیست بوم فناوری و نوآوری کشور ۲هزار و ۳۵ شرکت دانش بنیان را دارد.

رضایی فر افزود: در راستای گسترش فرهنگ فناوری و نوآوری تا کنون ۲۱۰ برنامه و بازدید را در این زمینه برگزار کرده ایم.

وی گفت: از مشکلات مهم اینکه در مراحل ثبت اولیه ایده مکانیسم اولیه نداریم که امیدواریم با کمک مرکز اسناد بتوانیم در این زمینه موفقیت کسب کنیم و شاخص ثبت اختراع را در کشور توسعه دهیم.

حسینی رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه یزد با اشاره به اینکه در پارک های علم و فناوری استان های کشور نیاز به کارشناس رسمی در حوزه مالکیت فکری است گفت: یکی از مهمترین دغدغه های استارت آپ ها این است که خود را به بازار های بین المللی برسانند از این رو یکی از مشکلات این حوزه ثبت برند برای آن ها است که امیدواریم با توسعه حمایت های سازمان ثبت کشور بتوانیم در این زمینه موفق عمل کنیم.