دلایل عدم تحقق عمده احکام برنامه‌های 5 ساله توسعه

رئیس مرکز توسعه و پژوهش‌های آینده‌نگری سازمان برنامه و بودجه، دلایل عدم تحقق عمده احکام برنامه‌های 5 ساله توسعه را تشریح کرد.

کد خبر: ۵۲۷۰۲۹

تاریخ: ۰۱ آبان ۱۴۰۱ - ۱۵:۰۶

‌سیدمهدی پاکذات در گفت‌‌وگو با ایران اکونومیست ضمن تأیید عدم تحقق عمده احکام برنامه‌های پنج‌ ساله توسعه، اظهار داشت: علت اصلی عدم تحقق در هر سال متفاوت بوده است که در گزارش‌های تفریغ بودجه از سوی دیوان محاسبات ذکر می‌شود.

وی افزود: یکی از عمده دلایل عدم تحقق برنامه‌های توسعه این است که حجم زیادی از تکالیف در یک برنامه بر دوش دولت قرار داده می‌شود در حالی که با توان مالی و اجرایی دولت سنخیت ندارد و این موجب عدم اجرای عمده احکام برنامه‌های پنج‌ساله توسعه می‌شود.

وی اضافه کرد: هر کمیسیون در مجلس می‌خواهد بخشی‌نگری کند و اهداف بخش مورد نظر خود را محقق کند که این هم از دلایل عدم تحقق احکام برنامه‌های توسعه است زیرا نگاه منسجم و ملی به برنامه‌ها نیست و در نتیجه برنامه‌ها به طور مناسب محقق نمی‌شود.

به گفته پاکذات، یکی دیگر از دلایل این است که هنگام برنامه‌ریزی زمان زیادی صرف تدوین برنامه‌های راهبردی می‌شود اما برای اجرای آن زمانی برای تدوین برنامه‌های عملیاتی صرف نمی‌شود. در نتیجه اهداف کلان برنامه‌ها به مرحله عمل و سطح عمل متصل نمی‌شود و انتظارات از برنامه نیز محقق نمی‌شود.

رئیس مرکز توسعه و پژوهش‌های آینده‌نگری همچنین بیان کرد:‌ اصلاحات بودجه امسال در دستور کار قرار گرفته است مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری در پژوهشی که برای تبصره‌های بودجه 1401 انجام داد مشاهده شد حجم زیادی از تبصره‌ها در قانون بودجه امسال وجود دارد که یک رکورد ثبت شده و نیاز بود این تبصره‌ها پالایش و اصلاح شود؛ آنهایی که نیاز نیست باید حذف شوند و برخی تبصره‌ها نیز در قالب مواد بودجه‌ای آورده شود که نیاز به تبصره نباشد.

وی اظهار داشت: تلاش کردیم بودجه برای سال آینده خلاصه‌سازی و شفاف‌سازی شود و خروجی کارهای پژوهشی آماده و تقدیم سازمان برنامه و بودجه شده و از امروز جلسات اصلاح بودجه آغاز شده تبصره‌های بودجه سال آینده بسیار خلاصه شده است و تبصره‌های بودجه به صورت خلاصه تدوین شده است.

وی بیان کرد: مرکز پژوهش‌های آینده‌نگری طرحی برای بودجه‌ریزی کهن درکشور دارد که بررسی کند نظام بودجه‌ریزی در ایران قبل از زمان بودجه‌های مدرن یعنی از دوره قاجار و قبل از آن چگونه بوده و اداره کشور به چه صورت انجام می‌شده است البته اطلاعات بودجه‌‌ای به زبان سیاق و محرمانه بوده اما اسناد را جمع‌آوری و از کتابخانه‌های مختلف مانند آستان قدس و کتابخانه مجلس اسناد جمع‌آوری و ترجمه می‌شود تا فرآیند بودجه‌ریزی قدیمی ایران با شرایط فعلی تطابق داده شود.این پروژه بزرگ و فاخری است که در دست انجام است.

رئیس مرکز توسعه و پژوهش‌های آینده‌نگری همچنین تصریح کرد: یکی دیگر از پروژه‌های مهم این مرکز اصلاح ساختار بودجه است که چند سال در جریان بوده و امسال این پروژه به مرکز آینده‌نگری واگذار شده و هم اکنون در مرحله ارائه پیشنهادات برای طرح قرار دارد بخشی از اصلاحات بودجه به لایحه بودجه 1402 می‌رسد اما یک کار بلندمدت در دست انجام است.

پاکذات همچنین در مورد برنامه هفتم گفت:‌ سیاست‌های کلی برنامه هفتم از سوی مقام معظم رهبری به قوای سه‌گانه و سازمان برنامه و بودجه ابلاغ شده و کار مطالعاتی برنامه هفتم از آبان 1400 شروع شده بعد از آن تصمیم گرفته شد بر اساس سیاست‌های کلی برنامه هفتم تدوین لایحه برنامه را آغاز کنیم. در این زمینه کمیسیون تلفیق و هماهنگی برای برنامه هفتم در سازمان برنامه و بودجه تشکیل شد و جلسات هفتگی آن از آبان سال گذشته شروع شده و هم اکنون جلسات آن در مرکز پژوهش‌های آینده‌نگری آغاز شده است.

وی گفت:‌ در حال حاضر تصمیم بر این است که برنامه هفتم منطبق با سیاست‌های کلی ابلاغ شده تدوین شوند و همچنین بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب و اسناد بالادستی باشد.

رئیس مرکز توسعه و پژوهش‌های آینده‌نگری با بیان اینکه کار تدوین سیاست‌های برنامه هفتم توسط خبرگان در مجمع تشخیص مصلحت نظام تدوین شده است گفت:‌ در این برنامه پیشران‌های توسعه از دل سیاست‌های کلی بیرون خواهد آمد و تمرکز برنامه هفتم بر توسعه بخش خدمات، گردشگری، تجارت، ترانزیت و لجستیک و تجارت با همسایگان خواهد بود در بخش نفت سه پیشران شامل مخازن نفتی مشترک و مستقل و توجه به زنجیره ارزش ساخت پتروپالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها در دستور کار قرار می‌گیرد.

پاکذات همچنین با توجه به اینکه منابع دولت محدود است گفت:‌ منابع یاد شده باید به پیشران‌های توسعه اختصاص یابد و کار کارشناسی در این زمینه انجام می‌شود و این پیشنهادهای به شورای اقتصاد و هیأت دولت ارائه می‌شود تا در آنجا تصویب شوند از امروز در سازمان برنامه و بودجه خط مشی‌های برنامه هفتم تدوین می‌شود تا به دولت ارائه شود.

وی در مورد برنامه ششم توسعه گفت:‌ لایحه بودجه 1402 باید بر مبنای برنامه هفتم باشد اما چون دولت تکلیف دارد که لایحه بودجه را تا نیمه آذر ماه سال جاری تقدیم مجلس کند بنابراین لایحه بودجه سال آینده به برنامه هفتم نمی‌رسد اما بر مبنای سیاست‌های کلی برنامه هفتم تدوین می‌شود و این مسأله طرفدارانی دارد و عده‌ای نیز می‌گویند برنامه ششم باید تمدید شود و یک نگاه هم می‌گوید نیازی به تمدید برنامه ششم نیست می‌توان بر اساس سیاست‌های کلی برنامه هفتم لایحه بودجه را تدوین کرد.

به گزارش ‌‌فارس، روز اول آبان به عنوان روز ملی آمار و برنامه‌ریزی نامگذاری شده است، امروز مسعود میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام کرد:‌ تحقق اهداف برنامه‌های پنج‌ساله توسعه در حد 25 تا 30 درصد بوده است.

پایان پیام/ ت 43