استقرار ۲۰ ساله پزشک خانواده و وضعیت خوب «سلامت» در روستاها

رییس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت ضمن تشریح خدمات بهداشتی و درمانی که در سطح روستاها ارائه می‌شود، گفت: ظرف ۲۰ سال گذشته شاخص‌های سلامت جمعیت روستایی رشد چشمگیری داشته و اکنون دیگر در اغلب بیماری‌های واگیر مشکل آنچنانی نداریم و درمورد بیماری‌های غیرواگیر نظیر دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا و... و. هم خدمات فعال ارائه می‌شود.

کد خبر: ۵۲۰۴۲۳

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۴۰۱ - ۰۷:۲۲

دکتر مصطفی رضایی همزمان با روز ملی روستاها در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، درباره خدماتی که وزارت بهداشت در روستاها ارائه می‌دهد، گفت: نزدیک به ۲۰ سال است که در قالب برنامه بیمه روستایی و شهرهای زیر ۲۰ هزارنفر، خدمات سطح یک خود را که خدماتی فعال است به ۲۹ میلیون جمعیت مشمول ارائه می‌دهیم. این خدمات شامل بسته خدمتی گروه‌های سنی به علاوه خدمات گروه‌های آسیب پذیر است.

خدمات فعال بهداشت و درمان برای ۲۹ میلیون روستایی

او درخصوص تفاوت خدمات روستایی با خدمات شهری، تصریح کرد: این خدمات فعال است؛ یعنی حتی اگر خود مردم برای دریافت خدمات مراجعه نکنند، بهورز یا مراقب سلامت از طریق تلفنی یا مراجعه حضوری، پیگیر ارائه خدمات به افراد می‌شود. در قالب همین بسته‌های خدمتی ظرف ۲۰ سال گذشته شاخص‌های سلامت جمعیت روستایی رشد چشمگیری داشته و اکنون دیگر در اغلب بیماری‌های واگیر مشکل آنچنانی نداریم و در مورد بیماری‌های غیرواگیر دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا و... و. هم خدمات فعال ارائه می‌شود. برخی غربالگری‌ها و بیماریابی‌ها درخصوص سرطان‌های شایع مردان و زنان نیز به شکل فعال و رایگان به جامعه هدف روستایی و شهرهای زیر ۲۰ هزارنفر ارائه می‌شود.

جزییات بسته‌های خدمتی و مکمل‌یاری در گروه‌های سنی مختلف

رضایی تاکید کرد: در بسته خدمتی گروه‌ سنی اطفال خدمات در سطوح مختلف ارائه می‌شود. غربالگری اولیه نوزادی و نمونه‌برداری پاشنه پا برای بررسی کم کاری تیروئید مادرزادی، برخی بیماری‌های متابولیک ارثی و بیماری PKU و...انجام می‌شود. در عین حال اقدامات روتین بررسی رشد کودکان و مکمل‌یاری نیز انجام می‌شود.

وی ادامه داد: در خدمات گروه سنی نوجوانان نیز هر سه سال یکبار تمامی نوجوانان در رده‌های اول، چهارم، هفتم و دهم ابتدایی به صورت کامل خدمات ویژه خود شامل بررسی جسمی و سلامت روان را دریافت می‌کنند. برای میانسالان نیز خدمات غربالگری ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر در قالب خطرسنجی انجام می‌شود و میزان خطر ابتلا به بیماری‌های غیرواگیر قلبی، دیابت و... در این سنین انجام می‌شود. در همین غربالگری‌ها بیمارانی شناسایی کردیم که خودشان هیچگونه آگاهی نسبت به بیماری‌شان نداشته‌اند و بیماریابی به موقع سبب درمان به موقع شده است و قبل از اینکه اتفاق حادی برای بیمار رخ دهد، مداخلات لازم انجام شده است.

غربالگری چهار سرطان برای میانسالان و سالمندان

او ادامه داد: غربالگری سرطان‌های دستگاه گوارش، روده بزرگ، سرطان سینه و دهانه رحم نیز از دیگر خدمات در گروه میانسالان و سالمندان است. اطمینان خاطری که در خصوص ارائه خدمات در این سطوح داریم به نظام مراقبت PHC بازمی‌گردد که نزدیک چهار دهه است که استقرار یافته است. از سوی دیگر موضوع مکمل‌یاری در گروه‌های سنی نیز دنبال می‌شود.

وی افزود: وضعیت خوبی که در مناطق روستایی نسبت به مناطق شهری داریم، دسترسی مردم به خدمات است؛ یعنی تمامی روستائیان در تمام نقاط کشور دسترسی به خدمات مراقبتی بهورز و مراقب سلامت را دارند زیرا نزدیک ۲۰ سال است که برنامه پزشکی خانواده روستاها را به شکل خاص پیگیری می‌کنیم.

فعالیت ۱۸هزار خانه بهداشت

رضایی با اشاره به اینکه ۱۸ هزار خانه بهداشت در سطح روستاهای کشور خدمت‌رسانی می‌کنند، بیان کرد: در هر خانه بهداشت به ازای هر ۱۵۰۰ تا ۴۰۰۰ نفر، بسته به پراکندگی جمعیت، پزشک خانواده داریم که خدمات را از صبح تا ساعت ۵ بعدازظهر به صورت فعال و پس از آن به شکل بیتوته (استقرار پزشک در مرکز برای پاسخگویی به نیازهای اورژانسی در زمان‌های غیر اداری) ارائه می‌کند. در عین‌حال بر اساس نظام ارجاع، خدمات سطوح بالاتر و تخصصی نیز ارائه می‌شود.

کدام خدمات پزشکی برای روستاییان رایگان است؟

او درباره وضعیت پوشش بیمه روستائیان نیز اظهار کرد: افراد ساکن‌ در روستاها تحت پوشش بیمه رایگان هستند و بدون پرداخت وجه از تمام بسته‌های خدمتی بهره‌مند می‌شوند. تمامی خدمات مراقبتی روستایی رایگان است، ولی خدمات درمانی پزشکی خانواده در صورتی که از سوی مراقب سلامت و تحت نظام ارجاع انجام نشود، درقالب تعرفه دولتی مشمول دریافت فرانشیز می‌شود.

وی درباره وضعیت ساختمانی خانه‌های بهداشت روستایی نیز توضیح داد: موضوع بهسازی خانه‌های بهداشت به صورت سالیانه براساس اولویت‌هایی نظیر استهلاک بنا در لیست برنامه‌های وزارت بهداشت قرار دارد. در سفرهای اخیر ریاست جمهوری تاکید ویژه‌ای بر ساخت و تکمیل زیرساخت‌های ارائه خدمات بویژه در مناطق محروم و روستایی شده است. تعداد واحدهای ارائه خدمات روستایی ما بسیار زیاد است و بعضا حتی برای جمعیت ۲۰۰ نفری هم خانه بهداشت ایجاد کرده‌ایم؛ به همین دلیل ممکن است قدمت ساخت خانه‌های بهداشت بالا باشد و اگر به جمع‌بندی برسیم که مقاومت ساختمانی کافی وجود ندارد، حتما نوسازی و بهسازی جزو اولویت‌هایی است که انجام خواهد شد.