نحوه نگهداری دارو در منزل؛ آیا یخچال جای مناسبی برای داروهاست؟

درون هر یخچال و کشوی کمدهای ایرانی ها تعداد زیادی از انواع قرص و دارو انبار شده و آسپرین، آموکسی سیلین و سرماخوردگی و غیره یافت می شود، فارغ از اینکه این داروها ارز زیادی را مصرف می کنند و هزینه زیادی را بر دست دولت گذاشته، ولی خانواده ها طبق عادت این پدیده را نسل به نسل به یادگار می گذارند.

کد خبر: ۵۱۷۹۷۵

تاریخ: ۰۷ مهر ۱۴۰۱ - ۱۲:۵۱

مصرف دارو در ایران بالاتر از استانداردهای جهانی است، به طوری که تحقیقات انجام شده درباره مصرف خودسرانه دارو در کشور نشان می‌دهد، ۱۰ تا ۱۵ درصد داروها در ایران بدون مشورت با پزشک مصرف می‌شوند که در این بین، داروهای مسکن و آنتی‌بیوتیک‌ها بیشترین میزان مصرف خودسرانه را تشکیل می‌دهند. از عوارض این پدیده می‌توان به بستری شدن ۱۰ تا ۲۰ درصد از بیماران در مراکز درمانی به علت عوارض دارویی اشاره کرد.

تصور اشتباه نگهداری داروها در منزل برای روز مبادا بسیار خطرناک و نادرست است و شاهد هستیم در خیلی از منازل جمع آوری و انبار داروها در قفسه یا جعبه های دارویی در آشپزخانه یا یخچال صورت می گیرد، در حالیکه ای نوع نگهداری موجب فاسد شدن دارو و مسمومیت می شود.

انباشت دارو در منزل امری اشتباه است که در بسیاری از خانواده های ایرانی رواج دارد و باعث مسمومیت می شود

داروخانه ها بر اساس دستور سازمان غذا و دارو مجوز دریافت داروهای مرجوعی را ندارند چرا که هر دارویی نیاز به دما و مکان نگهداری خاص دارد و در صورت پذیرفتن داروی مرجوعی امکان مسمومیت نیز بیش از این شرایط می شود، بنابراین انباشت دارو در منزل امری بسیار اشتباه است که در بسیاری از خانواده های ایرانی رواج دارد.

به همین دلیل باید در این زمینه اطلاع رسانی و مردم  از عواقب و خطرات این پدیده آگاه شوند چرا که نگهداری انواع قرص و کپسول در یخچال به دلیل رطوبت بالایی که در آن وجود دارد، موجب زودتر فاسد شدن این داروها می شود.

بی توجهی به میزان مصرف دارو، مصرف خودسرانه، تداخل های دارویی، استفاده از دارو در تاریکی و حتی خواب‌آلودگی از عواملی است که منجر به مسمومیت دارویی در منزل می‌شود.

اکنون زمان مناسبی است تا در هر منزلی، به قفسه یا جعبه دارویی منزل سری بزنیم و به آن سر و سامان دهیم. گرچه داروها نقش موثری در درمان بسیاری از بیماری ها دارند ولی زمانی که دیگر نیازی به آنها نباشد ضروری است که برای جلوگیری از خطرات احتمالی، داروها را به شکل مناسبی دور بریزیم.

بهنام کرمی داروساز در این زمینه  گفت: در برخی از کشورها روند مشخصی برای بازگرداندن دارو وجود دارد. ولی از آنجا که در کشور ما هنوز این سیستم برقرار نشده به مردم توصیه می شود فهرستی از داروهایی که مرتب مصرف می کنند و در منزل موجود است، هنگام مراجعه به پزشک همراه داشته باشید تا از تجویز مجدد آن خودداری شود.

وی افزود: لازم است افراد نحوه نگهداری صحیح داروها را بدانند و مطابق آن عمل کنند. تعداد داروهایی که باید در یخچال نگهداری شوند اندک است و باید هنگام دریافت دارو از داروساز نحوه نگهداری آن را پرسید.

نگهداری داروها در یخچال نباید طولانی باشد زیرا باعث خرابی و فاسد شدن می شود

کرمی اظهار داشت: نگهداری داروها در یخچال دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی گراد فقط برای داروهایی که یخچالی  هستند، ضروری بوده، زیرا یخچال مانند حمام دارای رطوبت  بوده و باعث می شود دارو زودتر از رسیدن تاریخ انقضا و بسته بندی خراب شود.

وی تاکید کرد: اگر داروی مورد نظر جزو لیست داروهای قابل دور ریختن در زباله باشد، داروها را بدون خرد کردن قرصها و کپسولها، از بسته بندی اصلی خارج  و با مواد ناخوشایندی مانند تفاله چای مخلوط کنید. مخلوط را در کیسه پلاستیکی دربسته قرار دهید و سپس داخل سطل زباله بیندازید.

به گفته این داروساز، شربت متادون که برای درمان نگهدارنده اعتیاد به مواد مخدر توسط پزشک تجویز می شود بسیار خطرناک است و به هیچ عنوان نباید این دارو را در یخچال و در دسترس کودکان و یا در ظروف مخصوص فرآورده های خوراکی و نوشیدنی مثل بطری نوشابه نگهداری کرد چون به اشتباه ممکن است خورده شود و باعث مرگ شود.   پس  برای انهدام آن  باید در فاضلاب ریخت و بطری را پس از آبکشی دور انداخت.

کرمی افزود: قبل از دور انداختن بطری خالی دارو، دستور مصرف روی آن را برای جلوگیری از مصرف نابجا مخدوش کنید، تعداد کمی از داروها هستند که ممکن است خطرناک باشند یا با مصرف تنها یک دوز در فردی که دارو به او تعلق ندارد، کشنده باشند. برای جلوگیری از مصرف این مواد توسط کودکان، حیوانات خانگی یا دیگر افراد، به محض اینکه دیگر مورد نیاز نباشند باید سریعا  از طریق فاضلاب دور ریخته شوند.

شربت متادون نباید در یخچال یا در ظروف مخصوص فرآورده های خوراکی و نوشیدنی نگهداری شود

وی خاطرنشان کرد: داروهای خود را به دوستانتان ندهید، چرا که پزشک بر اساس سابقه بیماری دارو را برای شما تجویز کرده است و ممکن است برای فرد دیگر خطرناک باشد، در داخل اسپری داروهای استنشاقی که جهت درمان بیماری هایی مانند آسم و بیماری انسدادی ریوی موجودند، موادی به نام پروپلانت وجود دارد. این مواد گازهای بی اثری مانند کلرو فلوروکربن هستند که به عنوان حامل دارو محسوب می شوند و آزاد سازی آنها منجر به صدمه لایه ازون خواهد شد، باید آنها را سوزاند.

کرمی ادامه داد: سرنگ و دستکش استریل نیز تاریخ انقضای مصرف دارند، از مصرف پماد ها و کرم هایی که قوام خود را از دست داده اند، سفت یا آبکی شده اند، بپرهیزید و آن ها را دور بریزید. هرگز دارویی را در جعبه داروی دیگری نگهداری نکنید. چرا که این امر منجر به مسمومیت دارویی می شود.

وی اظهار داشت: داروها باید در بسته بندی و ظرف اصلی خود نگهداری شوند. خارج کردن آنها از ظروف و تقسیم در پاکت‌های کاغذی یا پلاستیکی فساد آنها را تسریع می کند. در  مورد قرص ها و کپسول هایی که پس از شمارش، بسته بندی و تحویل داده می شوند  در صورت وجود رطوبت گیر و محکم بودن درب ظرف، ملاک نگهداری تا تاریخ انقضاء دارو است.