دانشگاه‌ها علم نجوم را عمومی‌سازی کنند

سرپرست تیم المپیاد دانش‌آموزی نجوم و اخترفیزیک نام‌گذاری روزی به نام "روز ملی نجوم" را فرصتی برای ترویج این علم در جامعه دانست و گفت: مهمترین زیر ساخت توسعه علم نجوم، در کشور نیروی انسانی است و نیاز داریم که با حمایت‌های مالی و معنوی از سوی ارگان‌ها، از این سرمایه حفاظت کنیم و اجازه ندهیم به هدر بروند.

کد خبر: ۵۱۶۸۹۹

تاریخ: ۳۰ شهريور ۱۴۰۱ - ۰۳:۵۱

دکتر حسین حقی، سرپرست تیم المپیاد دانش‌آموزی نجوم و اخترفیزیک در گفت‌وگو با ایران اکونومیست، گفت: برای برخی از روزهای سال بنا بر مناسبت‌هایی، نامگذاری‌هایی صورت می‌گیرد که این امر با هدف جلب توجه عمومی نسبت به یک موضوع و یا مفهوم خاص است، بر این اساس در این روزها سعی می‌شود با اجرای برنامه‌هایی متنوع و خاص گام‌هایی در راستای ارتقای علوم برداشته شود.

وی اظهار کرد: در این راستا مناسبت‌های مختلفی در تقویم وجود دارد که برخی از آنها مرتبط با حوزه‌های علمی است که از آن جمله می‌توان به روز دانشجو و روز پزشک و غیره اشاره کرد.

حقی با اشاره به نامگذاری روزی به نام "روز ملی نجوم"، با تاکید بر اینکه تحقق این امر با تلاش و پیگیری‌های انجمن نجوم آماتوری ایران و دکتر قیداری رییس ستاد علوم پایه صورت گرفته است، اظهار کرد: نجوم برای جامعه جهانی، فراتر از علم است و یکی از قدیمی‌ترین علوم به شمار می‌رود؛ چون حتی غارنشینان با نگاه کردن به آسمان سؤالاتی در خصوص اجرام نجومی در ذهنشان شکل می‌گرفت و به آنها فکر می‌کردند و نظریه‌هایی را ارائه می‌دادند.

سرپرست تیم المپیاد دانش‌آموزی نجوم و اخترفیزیک خاطر نشان کرد: در سه هزار سال قبل به طور جدی اخترسنجی شکل گرفت و صورت‌های فلکی و موقعیت ستارگان اندازه گیری شد و از ۴۰۰ سال قبل با حضور دانشمندانی چون "تیکو براهه"، "کوپرنیک"، "گالیله" و "نیوتن"، نجوم مدرن شکل گرفت.

وی با بیان اینکه با توجه به تلاش‌های صورت گرفته نجوم در میان مردم دارای اهمیت است، یادآور شد: نجوم علمی است که مردم به سرعت با آن ارتباط برقرار می‌کنند و با نامگذاری یک روز به نام نجوم، می‌توان گام‌های قابل توجهی برای عمومی‌سازی این علم در میان اقشار مردم برداشت، ضمن آنکه مردم در میان مسائل روزمره‌ای که با آن مواجه هستند، فرصتی می‌یابند تا به موضوعات علمی توجه کنند.

این محقق حوزه اخترفیزیک پیشنهاد داد به منظور آنکه روز ملی نجوم از حالت سمبلیک خارج شود، نیاز است تا ارتباط با دانشگاه‌ها بیشتر شود و گفت: دانشگاه جایی است که علم در آن تولید می‌شود و افراد دانشگاهی محققانی هستند که می‌توانند علوم را از سمت دانشگاه به مردم از طریق بیان ساده، منتقل کنند.

حقی با تاکید بر اینکه هیچ گاه نباید از چشمه اصلی تولید علم یعنی دانشگاه‌ها ‌غافل شویم، افزود: این در حالی است که در کشور کمتر از دانشگاهیان در این موضوعات استفاده شده و این در حالی است که بیان مسایل علمی از سوی دانشگاهیان اثربخشی بالاتری دارد.

وی همچنین پیشنهاد کرد: لازم است در کنار فعالیت‌های غیر حرفه‌ای، فعالیت‌های آکادمیک نیز توسعه یابد و از سوی دیگر دانشگاه‌ها باید متوجه باشند که در کنار تولیدات علمی، با زبان ساده علم نجوم را در جامعه عمومی‌سازی کنند.

حقی، مهمترین زیرساخت توسعه علم نجوم در کشور را نیروی انسانی دانست و اظهار کرد: جامعه آماتوری ایران یکی از مجموعه‌های خوب و برجسته دنیا است و تعداد زیادی گروه‌های نجومی فعال و جوانان علاقه‌مند داریم که جزو سرمایه‌های حوزه‌های علمی به شمار می‌روند، ولی نیاز داریم که با حمایت‌های مالی و معنوی از سوی ارگان‌ها، از این سرمایه‌ها حفاظت کنیم و اجازه ندهیم به هدر بروند.

وی به سهم محققان نجومی در تولید علم اشاره کرد و گفت: اگر سنجشی از میزان تولید علم از سوی محققان ایران داشته باشیم، نجوم جزو موفق‌ها است و نجوم جزو مواردی است که متخصصان به نسبت سایر حوزه‌ها نقش بهتری در تولید علم داشته‌اند، ولی به نسبت استاندارد جهانی فاصله داریم. با توجه به اینکه قرار است رصدخانه ملی راه اندازی شود، سرعت رشد علمی حوزه نجوم ارتقا خواهد یافت.