ونزوئلا، نخستین میزبان پالایشگاه‌داری فراسرزمینی ایران

دولت سیزدهم درحالی اصلاح روند خام‌فروشی مطلق و خنثی‌سازی تحریم‌های نفتی را از مسیر تبدیل نفت به فرآورده در قالب پالایشگاه‌های برون‌مرزی در دستور کار قرار داده است که به گفته مسئولان روند اجرای پروژه راهبردی پالایشگاه‌داری فراسرزمینی ایران در ونزوئلا آغاز شده است.

کد خبر: ۵۱۶۴۸۰

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۳۷

به گزارش ایران اکونومیست، روزنامه ایران در گزارشی به نقل از یک مقام آگاه در وزارت نفت، از آغاز به کار نخستین پالایشگاه برون‌مرزی ایران در ونزوئلا خبر داد. ظرفیت تولید این پالایشگاه فراسرزمینی ایران در حوزه آمریکای لاتین، پس از دریافت خدمات فنی و مهندسی، چند برابر شده و از حدود ۱۵ هزار بشکه در روز، به حدود ۹۰ هزار بشکه در روز رسیده است.

این منبع آگاه با اشاره به آغاز روند اجرایی پالایشگاه‌داری فراسرزمینی ایران در ونزوئلا گفت: هدف از این کار خنثی‌سازی و بی اثر کردن تحریم‌ها است و در یک سال اخیر موفق شده ایم با مجموعه اقداماتی مشابه، برای فروش بیشتر نفت بازارسازی کنیم.

به نوشته روزنامه ایران، اکنون مشخص نیست که افزایش ظرفیت پالایشی ونزوئلا و افزایش فروش نفت ایران به سبب صدور خدمات فنی و مهندسی به کدام پالایشگاه رقم خورده است اما به گفته مسئولان روند اجرای پالایشگاه‌داری فراسرزمینی ایران در ونزوئلا آغاز شده است.

بازارسازی تضمینی برای فروش نفت خام ایران از طریق صادرات خدمات فنی و مهندسی جهت نوسازی پالایشگاه‌های نیمه فعال کشورهای همسو و دریافت سهام در آن پالایشگاه‌ها از جمله سیاست‌هایی است که دولت سیزدهم برای خنثی‌سازی تحریم‌های نفتی به اجرا گذاشته است.

به‌زعم کارشناسان این روش مزایای زیادی دارد، نخستین مزیت آن این است که ضمن عدم سرمایه‌گذاری کلان برای ساخت پالایشگاه‌ها از مزایای پرهیز از خام فروشی نفت بهره‌مند می‌شویم؛ همچنین مسئله دیگر این است که همکاری در این زمینه به افزایش پیوند اقتصادی و امنیتی کشور میزبان و ایران منجر می‌شود و این موضوع از منظر استراتژیک نیز حائز اهمیت است.

ونزوئلا به عنوان یکی از اعضای «کلیدی» اوپک، در سال‌های اخیر و تحت تحریم‌های آمریکا، شاهد سقوط تولید نفت خود بوده است. با این حال، بحران جهانی انرژی ناشی از جنگ اوکراین و تلاش‌های غرب برای قطع وابستگی به منابع انرژی روسیه سبب شده تا واشنگتن در ماه‌های اخیر برخی تحریم‌های نفتی علیه کاراکاس را کاهش دهد. احیای هر چه بیشتر صنعت نفت ونزوئلا و تعمیر و بازسازی پالایشگاه‌های این کشور نه تنها برای ونزوئلا که برای ایران نیز در صورت همکاری فراسرزمینی پالایشگاهی و سهامدار شدن، سودمند است.

در کنار مسائلی از جمله تأمین سوخت، صادرات فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی، «تصمیم‌گیری درباره صدور خدمات فنی و مهندسی، بازسازی و نوسازی پالایشگاهها و توسعه میادین نفتی و گازی» از محورهای گفت‌وگوی جواد اوجی وزیر نفت کشورمان و «نیکلاس مادورو» رئیس‌جمهوری ونزوئلا در جریان سفرش به تهران بود.

به این ترتیب، انگیزه بالا و رویکرد مشترک تهران- کاراکاس برای خنثی‌سازی تحریم‌های آمریکا سبب شده است تا با گذشت حدود سه ماه از سفر مادورو به تهران (اواخر خرداد)، برنامه‌ریزی‌ها برای تعمیر و بازسازی یک پالایشگاه فراسرزمینی تحقق یابد. به نوشته روزنامه ایران، اولین و مهم‌ترین قرارداد امضا شده توسط دولت سیزدهم در سفر وزیر نفت به ونزوئلا برای بازسازی دو پالایشگاه در این کشور بود که در نهایت به سهامداری ایران در این پالایشگاه‌های فراسرزمینی و افزایش چشمگیر فروش نفت ایران به ونزوئلا برای استفاده در این پالایشگاه‌های فراسرزمینی ختم شد که اقدامی بسیار مهم و ویژه در توسعه روابط خارجی کشور و همچنین ایجاد مقدمات تبدیل شدن ایران به هاب انرژی در دنیا به شمار می‌رود.

«هادی بیگی نژاد» عضو کمیسیون انرژی مجلس پیشتر درباره سهامداری ایران در پالایشگاه‌های فراسرزمینی به عنوان یکی از راهکارهای بی‌اثر کردن تحریم فروش نفت گفت: همکاری فراسرزمینی پالایشگاهی ایران، بازار فروش نفت را گسترش می‌دهد. نحوه بازگرداندن فروش نفت هم می‌تواند از طریق منابع ارزی و یا مبادله کالا به کالا باشد به این صورت که از محصولات معادن ونزوئلا که مورد نیاز کشور است استفاده کنیم و یا تولید فرآورده نفت ما در کشور دیگر، تحریم گریز شود مانند بنزین که امکان شناسایی آن از طریق نفت ایران یا ونزوئلا وجود ندارد.

اوایل ماه مه سال‌جاری میلادی (اردیبهشت ماه)، یک قرارداد اولیه با هدف تأمین تجهیزات پالایشگاهی و کمک به تعمیرات اساسی و تکمیل ظرفیت پالایشگاه دولتی ۱۴۰ هزار بشکه‌ای «ال‌پالیتو» در ایالت کارابوبو امضا شد. پالایشگاه «ال‌پالیتو» کوچک‌ترین پالایشگاه نفتی در ونزوئلا است که در حال حاضر با ۵۰ درصد ظرفیت خود در حال بهره‌برداری است. چنان که رسانه‌های خارجی اعلام کرده‌اند، ارزش این قرارداد ۱۱۰ میلیون یورو بوده است. طبق قرارداد دو کشور، منابع مالی این پروژه توسط شرکت نیکو تأمین خواهد شد و خوراک نفت خام این پالایشگاه با مشارکت شرکت ملی نفت ایران از طریق شرکت نیکو تأمین می‌شود.

رویترز چندی پیش در این باره نوشت: شرکت‌های دولتی ایرانی پس از انعقاد قرارداد برای تعمیر کوچک‌ترین پالایشگاه ونزوئلا، برای تعمیر پالایشگاه «پاراگوانا»، بزرگ‌ترین پالایشگاه نفتی این کشور با ظرفیت ۹۵۵ هزار بشکه در روز آماده شده‌اند. در اوایل سال‌جاری نیز شرکت‌های دولتی ایران قطعاتی را برای راه‌اندازی مجدد یک واحد تولید بنزین‌ به «پاراگوانا» ارسال کردند. مجتمع پالایشگاه پاراگوانا مستقر در پونتو فیجو ونزوئلا است که به‌عنوان سومین پالایشگاه جهان شناخته می‌شود. این مجتمع پالایشی، از سه پالایشگاه به نام‌های پالایشگاه اوای، پالایشگاه کادون و پالایشگاه گرانده تشکیل شده است. پس از تحریم ونزوئلا توسط امریکا، سرمایه‌گذاری اندک در این پالایشگاه، گذشت زمان و عدم تعمیرات اساسی، موجب فرسودگی پالایشگاه و از کارافتادن برخی از بخش‌های آن شد. حال ایران قصد دارد با احیای این پالایشگاه، آن را به بخشی از بازار نفتی خود تبدیل کند.

سومین پالایشگاهی که ایران سهامدار آن خواهد شد، یک پالایشگاه ۱۰۰ هزار بشکه‌ای به نام «بولیوار سوپریم سوئنو» در نیکاراگوئه است. حجم سرمایه‌گذاری این پالایشگاه ۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود، البته زمین و تأسیسات اساسی برای ایجاد این پالایشگاه ۱۰۰ هزار بشکه‌ای از سال‌ها پیش وجود دارد که به‌دلیل تحریم‌های امریکا نیمه‌کاره رها شده است.

ونزوئلا به عنوان نخستین منطقه هدف راه‌اندازی پالایشگاه برون‌مرزی درحالی برگزیده شده است که حجت الاسلام سید محمدرضا میرتاج الدینی عضو کمیسیون برنامه بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی نیز به تازگی از ساخت پالایشگاه در کشورهای ونزوئلا و اروگوئه توسط ایران خبر داد.