«چ» حاتمی کیا در سومین روز جشنواره

حاتمی کیا گفت: یک زمانی این را گفتم و باز هم تکرار می‌کنم. عکسی که از امام (ره) هنگام خروج از هواپیمای ایرفرانس منتشر شد، مدام محدود شد تا شد تنها تصویر امام و آن خلبان. من نمی‌خواستم سوار بر جریانی شوم که می‌خواهد با زاویه دید خودش همه چیز را ببیند.مگر کسی می‌تواند این واقعیت را رد کند که چمران جزو جریان نهضت آزادی بود اما این را قائلم که ایشان بزرگتر از آن جریان بود.... چمران گفت از فیلم حاتمی کیا برای برادرش راضی است... سعید راد از اظهاراتش در افتتاحیه فیلم فجر عذرخواهی کرد...

کد خبر: ۵۱۶۱۵

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۲ - ۱۵:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست، پس از سه سال تلاش بالاخره، فیلم هفدهم ابراهیم حاتمی کیا به نمایش عمومی در آمد و بار دیگر مخاطبان را غافل گیر کرد؛ اتفاقی که به واسطه تصویر متفاوت و غیرکلیشه ای بود که از چمران به تصویر کشیده شده بود و شاید همه فیلم در دیالوگ کلیدی جوان انقلابی خطاب به چمران قابل خلاصه باشد که گفت: «تو چمران بازرگانی یا چمران خمینی؟!» و پاسخ محکم چمران را در پر داشت که: «خمینی هم یکی از سربازان خداست»

تابناک نوشت: شاید درباره قاعله پاوه و جریان تجزیه طلبی کردهای مارکسیست بسیاری از نسل جوان نشنیده باشند و یا بسیار اندک شنیده باشند. حاتمی کیا با «چ» آمده که چمران را با برشی از این بخش از زندگی اش به تصویر بکشد و نشان دهد که سیمای این دکترای فیزیک هسته‌ای آن چیزی نیست که یک عمر در قالب یک کلیشه به تصویر کشیده شده و چون این فیلم دغدغه او بوده، برخلاف اکثر آثار فاخر، بودجه 6 میلیاردی این پروژه دود نشده و خروجی قابل قبولی داشته است.

در واقع اگر این فیلم قطعاً نمی تواند در گیشه حتی نیمی از هزینه تولیدش را بازگرداند اما خروجی اثر، آنچنان نفیس و ارزشمند شده که بتوان به عنوان یکی از محصولات فرهنگی ارزشمند ایران با سری برافراشته به کارگردانی آرژانتینی نشان داد و گفت: «اگر شما آن «چ» دارید، ما هم این «چ» را داریم» که اتفاقاً مرزهای آزادی خواهی هردو در دایره کشورشان محدود نشده و در کشورهای دیگر برای آزادی مردمان مختلف جنگیده‌اید و در همین راه کشته شدند.

حاتمی کیا با این فیلم به جوان این مملکت چهره رحمانی از «مصطفی چمران» را نشان داده تا بگوید لازم نیست برای یافتن اسطوره به آمریکای لاتین سفر کنید و عکس دکتر چمران، به مراتب جذاب تر از عکس چگوارا برای نقش بستن بر روی تیشرت هایتان است؛ قهرمانی که شانس حضور در بهترین مراتب علمی و زندگی با همسر آمریکایی اش را به گوشه ای نهاده و راهی آوردگاه آزادی خواهی شده و به قول ابراهیم حاتمی کیا، نقطه بالا رفتن چمران، دست شستن از عزیزترین بستگانش در آمریکا همچون دست شستن ابراهیم از اسماعیل بوده و به همین دلیل بر این موضوع در این فیلم بسیار تاکید شده است.

«چمران» اما در این فیلم قرار نیست، یک کلیشه باشد و قرار است چهره واقعی از او ببنیم که تیرهایش را انداخته و آنقدر چریکی کرده که از رفتن به میانه توده دشمن نهراسد و یا در موقعیت های اینچنینی، دستپاچه نشود.

«چ»ی که حاتمی کیا به تصویر کشیده روایت وزیرِ دفاعِ عضوِ نهضتِ آزادی است که چمران نیز در نشست خبری گفت نمی توانسته این واقعیت را نادیده بگیرد و اتفاقاً این عضو نهضت آزادی، وزیر دفاع دولت موقتی است که خمینی کبیر آورده و در نهایت ایمانش به امام خمینی (ره) نیز مشخص می شود؛ اتفاقی که به نوعی فینال داستان را رقم می‌زند و ظاهراً بر اساس گفته های شهید چمران در زمان حیاتش، بازسازی شده است.

با توجه به بومی بودن جلوه های ویژه این فیلم، باید اذعان کرد، علی رغم برخی نقص ها در این بخش، اما شاهد 71 دقیقه جلوه های ویژه از مجموع زمان این فیلم بودیم که رشد توانمندی متخصصان داخلی در این حوزه را به طور جدی گوشزد می کند و قطعاً سرمایه گذاری در این بخش می تواند در آینده نتایج شگرفی برای کشورمان در پی داشته باشد و از هم اکنون باید به پیش بینی «تابناک» صحه بگذارید که سیمرغ بلورین جلوه های ویژه قطعاً متعلق به این اثر است. موسیقی فیلم اگرچه کار فردین خلعتبری موسیقی دان کارکشته کشورمان بود اما به دل ننشست و حتی در بخش هایی از فیلم بیرون زده بود و می شد در این زمینه بهتر کار کرد.

مهدی چمران برادر شهید دکتر مصطفی چمران پیش از نمایش فیلم، در برج میلاد حاضر شد و به همراه حاتمی کیا به تماشای این اثر نشستند. چمران پیش از رفتن به سالن نمایش در پاسخ به پرسش «تابناک» پیرامون کیفیت این فیلم و اینکه آیا از خروجی نهایی رضایت دارد، گفت: فیلمی که ایشان (حاتمی کیا) ساخته، فیلم بسیار خوبی است. ویدیوی دیالوگ کوتاه چمران را در «تابناک» مشاهده کنید.

دانلود

عذرخواهی سعید راد بابت اظهارات در افتتاحیه

سعید راد در نشست پرسش و پاسخ فیلم سینمایی «چ» که صبح امروز 14 بهمن در برج میلاد برگزار شد درباره اظهارات جنجالی خود در افتتاحیه جشنواره واکنش به خرج داد. وی در سخنانی گفت: کسانی که اینجا نشسته‌اید از حرفه‌ای‌ترین افراد مطبوعات هستید و ما بازیگرانی در سینمای ایران داشته‌ایم که هر کدام از بزرگان بودند مثل مرحوم خسرو شکیبایی که جایش خالی است یا بزرگانی مثل پرویز پرستویی، رضا کیانیان یا عرب‌نیا. ما بازیگران با روانیات خود زندگی می‌کنیم و این شاخصه بازیگری است.

راد ادامه داد: من اگر مزاحم مسئولان جشنواره شدم و به خاطر احساساتم برای آنها مشکلاتی پیش آمد و یک لحظه حرف‌هایی زدم که از منطق خارج شد عذرخواهی می‌کنم اما نظام جمهوری اسلامی در دنیا تثبیت شده است و همه در مقابل قدرت آن سر تعظیم فرود آورده‌اند.

این بازیگر تاکید کرد: من اگر چیزی گفتم از روی احساسات بوده و من از همه می‌خواهم با من طرف شوند نه جشنواره. وقتی مسئولان جشنواره از من دعوت می کنند و به دلیل احساساتم که ناشی از غریزه بازیگری است چیزی را می‌گویم من را خطاب قرار دهند و ای کاش آنجا منطق داشتم.

در این نشست خبری اما مطالب دیگری نیز بیان شد که شرح برخی از آنها از این قرار است:

- ابراهیم حاتمی‌کیا وقتی درباره «بازگشت به سینمای دفاع مقدس» مورد پرسش قرار گرفت، گفت: اخیرا دیدم که این جمله آقای مهرجویی را نیز عصبانی کرده بود. من فیلمسازم و آنقدر مرا در آن قاب‌های سخت خودتان جا ندهید. به من بر می‌خورد که بعضی از فرزندان مرا نادیده می‌گیرند. من از جنس فیلمسازانی هستم که در فضا و زمان حال نفس می‌کشد و هر آنچه که می‌بینید حاصل دغدغه من است، من اصلا جایی نرفتم که بازگردم و راه خودم را می‌روم.

- این کارگردان همچنین در پاسخ به پرسشی درباره‌ی علت نمایش چند تصویر از خانواده چمران و همسر آمریکایی او، بیان کرد: به نظرم چمران روزی چمران شد که مانند ابراهیم به قربانگاه رفت. متاسفانه هیچ وقت اشاره نمی‌شود که شهید چمران چهار فرزند داشت و همسری که فکر می‌کنم دو سال قبل فوت کرد، به نظرم مقام چمران از همین‌جا آغاز می‌شود. به نظرم همین موضو ع یک نقطه‌ی خالی‌ای درباره شهید چمران است که تصویر می‌شود. دوست دارم وقتی نیمه جنگی افراد را نشان می‌دهیم، نیمه دیگر آن‌ها را هم نمایش دهیم.

- کارگردان «چ» درباره نحوه مطرح شدن ایده ساخت فیلمی درباره شهید چمران یادآور شد: سال 80 این ایده مطرح شد و مسیری طی کرد که قبلا مطرح شده است. این کار 10 -12 در ذهن ما بود اما به شکل فعال در سه سال گذشته روی آن کار کردیم و به نسبت کار‌های دیگرم، سه برابر از من عمر، وقت و انرژی گرفت. در کل ما در طول پنج و نیم ماه فیلمبرداری، 6 ماه مونتاژ و 15-16 ماه کار ویژوال افکت سخت کار کردیم.

- حاتمی‌کیا درباره پاسخ به پرسشی درباره خبرهایی پیرامون خواندن تیتراژ توسط محسن چاوشی گفت: فیلم بسته شده بود و پس از آن، آقای چاوشی فیلم را دیدند. ایشان خیلی با «چ» ارتباط برقرار کرد و آن را دوست داشت و درنهایت هم قرار شد یک کار آزاد در این‌باره انجام دهد نه برای تیتراژ.

- کارگردان فیلم «چ» درباره سکانس سقوط هلی‌کوپتر در فیلمش نیز اظهار کرد: سکانس سقوط هلی‌کوپتر پُر از مجروح، نقطه عطف اتفاقاتی است که آن سال‌ها در پاوه افتاد. این سکانس با جزئیات در خاطرات و سخنرانی‌های دکتر چمران وجود دارد. این سکانس آنقدر برایم مهم بود که روزی که می‌خواستم فیلم را شروع کنم به بچه‌ها گفتم همه فیلم یک طرف و این سکانس هم یک طرف. گفتم این سکانس باید تبحر سینمای ایران را به رخ بکشد، همین هم باعث شد که اجرای این سکانس تنها در فیلمبرداری آن، 25 روز طول بکشد. البته می‌توانستم یک اسکارگرفته‌ای را دعوت کنم و این سکانس را با کمک او کار کنم اما ترجیح می‌دادم که این زحمت را بچه‌های خودمان با کار زیاد انجام دهند تا آن حلقه وصلی که می‌خواستم ایجا شود. همین سالنی که دوستان زحمت کشیدند اما باز هم این سینما استاندارد صدای دالبی دیجیتال نیست. تصویر فیلم من اسکوپ است و تصویر وسترنی است که برای آن خیلی زحمت کشیدیم اما اصلا در این پرده دیده نمی‌شد.

- کارگردان «چ» درباره نقش پررنگ اصغر وصالی (یکی از شهدای دفاع مقدس) در این فیلم گفت: من هیچ وقت آقای چمران را از نزدیک ندیدم اما امثال اصغر وصالی‌ها را خیلی خوب می‌شناسم و به طبع به همین دلیل هم ایشان نقش پررنگی در فیلم دارند. درباره سایر نقش‌ها هم باید بگویم که من نقشی که آقای مهدی سلطانی سروستانی بازی کرد را دوست داشتم. از همان ابتدا می‌خواستم این نقش آنقدر محکم باشد که حتی در جایی چمران حرفی برای گفتن نداشته باشد و کمی تقدس زدایی شود که این شخصیت حداقل کمی زمینی شود. یا می‌خواستم نقش «هانا» با بازی خانم زارعی، واقعا نماینده یک زن کُرد باشد و وقتی نتیجه را دیدم خیالم راحت شد.

- حاتمی کیا گفت: یک زمانی این را گفتم و باز هم تکرار می‌کنم. عکسی که از امام (ره) هنگام خروج از هواپیمای ایرفرانس منتشر شد، مدام محدود شد تا شد تنها تصویر امام و آن خلبان. من نمی‌خواستم سوار بر جریانی شوم که می‌خواهد با زاویه دید خودش همه چیز را ببیند.مگر کسی می‌تواند این واقعیت را رد کند که چمران جزو جریان نهضت آزادی بود اما این را قائلم که ایشان بزرگتر از آن جریان بود.

- حاتمی‌کیا سپس گفت: جنگیدن برای صلح حرف احمقانه‌ای است اما این اتفاق در دنیا وجود دارد و من چمران را از این جهت، مرد چند وجهی می‌دانم که باب عرفان، باب چریک بودنش، باب صلح طلبی‌اش و...، همه باز است اما شما می‌بینید که تنها از باب عرفان ایشان خیلی صحبت شده است. پوسته این شخصیت آنقدر پرقدرت بود که من باید خیلی دست و پا می‌زدم که بتوانم به آن وارد شوم.

- این کارگردان سپس در پاسخ به پرسشی درباره «فاخر بودن فیلمش» عنوان کرد: این واژه، واژه‌ای بود که قلب شد. من دوست ندارم که وارد این جریان شوم. من خودم منتقد بعضی بودجه‌ها و این عنوان هستم اما این انتقاد نباید باعث شود که کل این ماجرا زیر سوال برود چون یک فیلم‌های استراتژیک است که نظام باید برای آن هزینه کند. به نظرم در حمله کردن به کل فیلم‌های فاخر یک نوع کینه‌توزی وجود دارد. پول ساخت فیلم‌های من را سفارت هلند و جشنواره برلین نمی‌دهد و البته من هم نمی‌رود پولم را از آن‌ها بگیرم و باید آن را از این نظام بگیرم اما باید به ریال ریال خرج کردن این بودجه دقت کرد چون در آن دنیا باید حساب آن را پس داد. ضمن آنکه من در فیلم هفدهم خودم به چنین بودجه و فیلمی نیاز داشتم نه از همان ابتدا.

- در ادامه، سعید راد ابتدا توضیحاتی درباره حواشی مربوط به سخنانی که روی سن افتتاحیه جشنواره افتاد، بیان کرد. وی سپس با ابراز خرسندی از همکاری با ابراهیم حاتمی‌کیا گفت: آن زمان قرار بود من در «دست‌تنها»مسعود کیمیایی بازی کنم و پیشنهاد آقای حاتمی‌کیا هم مطرح شد و گیج شده بودم. به آقای کیمیایی گفتم که آقای حاتمی‌کیا از من برای بازی دعوت کرده و ایشان هم گفت «چه شانسی داری. اگر لازم فیلم باشد فیلم را به تاخیر می‌اندازم و تو این‌کار را بکن.» نمی‌توانم هیچ تشکری از ابراهیم حاتمی‌کیا کنم چون ایشان خیلی بزرگ هستند و تنها می‌توانم به افتخارش بایستم.

- بابک حمیدیان هم که اولین بار «چ» را می‌دید با بغض گفت: کاش در دنیایی زندگی می‌کردیم که اگر چیزی درباره فیلم می‌گویم مرا ریاکار ندادند. من اولین بار بود که «چ» را می‌دیدم. الان به بچه‌ها و همرزمان اصغر وصالی (فرمانده چریکی که او نقشش را بازی می‌کند) فکر می‌کنم. امیدوارم فرصت بیشتری پیش بیاید که بتوانیم درباره‌ی این فیلم حرف بزنیم. اصلا نمی‌دانم باید به چه کسی خسته نباشید بگویم و به چه فکر کنم

مریلا زارعی در تکمیل سخنان بابک حمیدیان بیان کرد: احساسم چیزی نزدیک به احساس بابک حمیدیان است. توفیق ایستادن جلوی دوربین آقای حاتمی‌کیا برای سومین بار را داشتم. افتخار می‌کنم که در «چ» حضور داشتم و از حاتمی‌کیا یاد گرفتم.

- مهدی سلطانی‌سروستانی از دیگر بازیگران این فیلم هم در سخنانی بیان کرد: «چ» فیلم مفیدی است از آن جهت که افراطیون را به صلح طلبی دعوت می‌کند و این چیزی است که امروز به آن احتیاج داریم.