مناظره درباره تعطیلی پنجشنبه‌ها

بیست‌وچهارمین برنامه مناظره تلویزیون این هفته با موضوع «تعطیلی پنج‌شنبه مدارس» با حضور وزیر اسبق، وزیر سابق، معاون فعلی، معاون سابق و قائم مقام اسبق وزارت آموزش و پرورش برگزار شد.

کد خبر: ۵۱۴۱۳

تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۹۲ - ۰۹:۵۳

به گزارش ایران اکونومیست، تعطیلی پنج شنبه مدارس در طرح نظام جدید آموزشی همیشه مورد موضوع بحث کارشناسان و صاحبنظران آموزش و پرورش بوده است.از این رو مناظره این هفته تلویزوین به این موضوع اختصاص یافت. مهمانان این مناظره علیرضا علی‌احمدی، وزیر اسبق آموزش و پرورش، حمیدرضا کفاش معاون پرورشی و فرهنگی وزارت آموزش و پرورش، ابراهیم سحرخیز معاون سابق آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، علی‌اصغر احمدی قائم مقام وزیر اسبق آموزش و پرورش در سازمان مرکزی انجمن اولیا و مربیان و حمیدرضا حاجی بابایی وزیر سابق آموزش و پرورش بودند.
همچنین سوال پیامکی مناظره هم این بود که که آیا با تعطیلی پنج‌شنبه‌ها موافق هستید؟

بخش اول

در بخش اول این مناظره هر یک از مهمانان دیدگاه خود را درباره این موضوع اعلام کردند که در جدول زیر آمده است:

نام

مسئولیت

شرح اظهار نظر

علی‌اصغر احمدی

قائم مقام وزیر اسبق آموزش و پرورش در سازمان مرکزی انجمن اولیا و مربیان

- طرح موضوع تعطیلی پنجشنبه‌ها متاسفانه به صورت یک موضوع بدون تفکیک مطرح شده است و مسئله این است که وقتی درباره این موضوع سخنی به میان می‌آید باید سوال کرد که آیا این موضوع مربوطه به تمام دوره‌های ابتدایی، راهنمایی و متوسطه یا طبق تقسیم‌بندی جدید، ابتدایی و متوسط است یا خیر.
- یکی از نکاتی که در ابتدای اجرای برنامه تعطیلی پنجشنبه‌ها مطرح بود مسئله خود معلمان بود چرا که سالیان سال معلمان ابتدایی این نکته رامطرح می‌کردند که ما 6 روز در هفته سر کار می‌رویم اما معلمان راهنمایی 4 روز کار می‌کنند. از طرفی این 6 روز باعث می‌شد معلمان ابتدایی صلاحیت‌های مورد نظر به عنوان بالا رفتن مقاطع تحصیلی خود را کسب کنند.
- نکته بعدی این است که صرفا نباید تعطیلی پنجشنبه‌ها را مدنظر قرار داد. چرا که امروز باید تصمیم‌گیری براساس اسناد تصویب شده باشد یکی از این اسناد برنامه درسی ملی بود که بخشی از این برنامه به موضوعات ساعات دروس می‌پرداخت.
- سوال این است که آیا در این برنامه ساعت دروس به گونه‌ای بسته شده که بتوان پنجشنبه‌ها را تعطیل کرد که در جواب باید گفت: ما در تدوین این برنامه چنین چیزی را مد نظر نداشتیم.

حمیدرضا حاجی‌بابایی

وزیر سابق آموزش و پرورش

- چرا ساماندهی زمان آموزش شکل گرفت. در واقع اسم طرح موجود، طرح ساماندهی زمان آموزش است که قبل از انجام شدن این طرح ما کتاب چاپ کرده و قبل از اجرا 33 هزار نفر جزء جامعه هدف بودند و این طرح بررسی شد.
- در تمام کارهای تحولی در آموزش و پرورش که شکل گرفته، همان مصداق‌های بیرونی مانند بیمه طلایی، موضوع پنجشنبه‌ها، شنا، ورزش و دانشگاه فرهنگیان است که روح حاکم بر این برنامه عبارت است از اینکه می‌خواهیم منزلت و جایگاه معلم را ارتقاء دهیم و آن موضوعی نباشد که در گذشته شاهد بودیم در واقع در تحول، معلم مانند استاد، فناور و پژوهشگر است.
- در نقشه جامع ملی کشور منزلت اجتماعی معلمان و پژوهشگران باید مدنظر قرار گیرد که در تمام طرح‌ها، معلم را از جنس پژوهشگر و اهل تحقیق و استاد دانشگاه دانسته و استاد را نیز از جنس معلم می‌دانیم و به همین دلیل است که این طرح ایجاد شده.
- در اینجا اعلام می‌کنم که هیچکدام ازطرح‌هایی که در 3 سال گذشته صورت گرفت به تنهایی نمی‌تواند تغییر کند و حداقل نیاز به تغییر 20 طرح دارد. به طور مثال درباره موضوع پنجشنبه ما هفته را به سه قسمت تقسیم کردیم به این معنا که از شنبه تا چهارشنبه صبح‌ها موضوع با محوریت معلم، مدیر مدرسه بود و در بعدازظهرها با محوریت مدرسه و خانواده و همچنین در پنجشنبه و جمعه با همکاری صداوسیما و همه با محوریت پدر و مادر بود که آنها تاثیرگذار بودند.

ابراهیم سحرخیز

معاون وزیر سابق آموزش و پرورش

-‌ اگر ما به بخش جامعیت که به عنوان اصول حاکم در برنامه درسی عنایت داشته باشیم باید به همه مولفه‌ها در نظام آموزشی نگاه همه‌جانبه کنیم. یکی از مولفه‌های اساسی معلم است که در واقع موتور محرک نظام آموزشی است و همه عناصر آموزشی را تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد.
- ما در سند تحول بنیادین در برنامه درسی مطالباتی را مطرح کردیم که برای رسیدن به آن باید زمان و ایام سال تحصیلی را جدی بگیریم چگونه می‌توان انتظار داشت معلم در ردیف پژوهشگر باشد و از وی انتظار داشته باشیم که بخشی از وظیفه‌اش را پژوهش قرار داده و توانایی او را ارتقاء دهیم و مرجع علمی باشد و همزمان معلم جامعه هدف یعنی دوره ابتدایی که 60 درصد از دانش‌آموزان را تشکیل داده و نیز 60 درصد از معلمان این دوره بانوان هستند این قشر از روز شنبه تا پاسی از پنجشنبه در حال انجام وظیفه معلمی است. چنین معلمی نه تنها فرصت پژوهش ندارد بلکه حوصله تدارک نیازهای فیزیولوژیک خود را نیز ندارند.
-‌ پاشنه‌آشیل نظام سنتی نادیده گرفتن معلم است. اگر او را نادیده بگیریم آموزش و پرورش طرازی که حیات طیبه داشته باشد نداریم باید توجه داشته باشیم که قریب به اتفاق کشورها معلم 5 روز بیشتر در سیستم آموزشی حضور ندارد اما در کشور ما 30 درصد مدارس روستایی و صعب‌العبور هستند.

علیرضا علی‌احمدی

وزیر سابق آموزش و پرورش

- تصمیمی که مبنی بر تعطیلی پنج‌شنبه‌ها گرفته شده است مشروع و قانونی است که توسط شورای عالی آموزش و پرورش تحت نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده و در کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس هم مطرح و رضایت کلی این افراد گرفته شده است.
- تصمیم مطرح شده مقبولیت نسبی خوبی را هم با توجه به شواهد به دنبال داشته است به خصوص برای معلمان ابتدایی چرا که در آموزش و پرورش تبعیضی وجود داشت که در حال حاضر کمتر شده و آن موضوع تعداد روزهای کاری معلمان در دوره‌های مختلف بود.
- در حال حاضر با 5 روزه شدن کار مدارس، معلمان ابتدایی رضایت بیشتری دارند ومعلمان متوسطه و راهنمایی هم انعطاف‌پذیری زیادتری برای تصمیم‌گیری خود در 4 روز و یا 3 روز کاری خود دارند از طرفی مدیران مدارس باید راضی‌ترین طبقه بین فرهنگیان باشند چرا که امروز توانستند فرصت بیشتری برای تعالی و بازسازی خود داشته باشند.
- بیشتر خانواده‌ها نیز از این طرح استقبال می‌کنند مگر آنها که پدر و مادر به هر دلیلی نمی‌توانند روز پنجشنبه در خانه حاضر باشند. برای اجرای این طرح می‌توانستند ملاحظات زیادتری را داشته باشند و تفاوت بین دوران ابتدایی و دوره‌های دیگر را قائل شوند.

حمیدرضا کفاش

معاون فرهنگی و پرورشی وزیر آموزش و پرورش و نماینده دولت

- موضوع را باید تفکیک کرد چرا که مسئله ساعات موظفی معلمان امری قانونی است و تفاوتی برای دوره‌های مختلف وجود ندارد که ما باید آن را تنظیم کنیم.
- دولت درصدد اضافه کردن بار به دوش معلمان نیست. بنابراین در مصوبه تعطیلی وجود ندارد و تعطیلی یک اعلام شخصی بوده است
- در جلسه‌ای که صورت گرفت موضوع ساماندهی برای دوره‌ ابتدایی در این زمینه تصویب و برای اجرا ابلاغ شد. همچنین درباره دیگر پایه‌ها این موضوع مدنظر قرار گرفت که زمان هر جلسه متفاوت بود. به این معنا که برای پایه اول و دوم 45 دقیقه و برای پایه سوم و چهارم 50 دقیقه جلسه در نظر گرفتیم.
- هر جلسه آموزشی 20 دقیقه و برای استراحت 15 دقیقه و برای نماز جماعت نیز 20 دقیقه مدنظر قرار گرفت. همچنین این موضوع که در روز پنجشنبه فوق برنامه مدنظر قرار گیرد نیز مورد بررسی قرار گرفت و از سوی پژوهشگاه دوره آموزش‌یابی مجلس شورای اسلامی نیز مقرر شد تا پایان سال این موضوع را مورد بررسی و به شورای آموزش و پرورش ارائه دهد.
- همچنین سازمان آموزش و پرورش استثنایی در سال 78 و 79 نیز اجرای حذف فعالیت آموزشی را که مربوط به پنجشنبه بود مورد بررسی قرار داد و به آموزش خانواده‌ها نیز اقدام کرد.
- این طرح برای افزایش پیشرفت دانش‌آموزان مضر بوده و همچنین کادر اداری مدارس و نیروها از این امر راضی نبوده و اولیاء درباره تعطیلی مدارس دچار مشکل بودند که این امر در بخشنامه مطرح شد که بعد از ارائه این موارد اجرای این طرح متوقف شد .
- تعطیلی پنجشنبه مدارس نه در قانون وجود داشته و نه مثبت است.

بخش دوم

در بخش دوم مناظره هر یک ازمهمانان می توانستند از دیگر مهمانان طرح سوال کنند و نظر خود را اعلام کنند. در این بخش بیشتر مهمانان نظر خود را درباره سوال پیامکی برنامه اعلام کردند که در جدول زیر اظهار نظر آنها آورده شده است.

نام

مسئولیت

شرح اظهار نظر

ابراهیم سحرخیز

معاون سابق آموزش و پرورش

- ما در مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش داریم که بررسی برنامه‌های کلاس در 5 روز اول هفته تعریف شده و ما نمی‌توانیم روز دوشنبه را به طور مثال برای فعالیت بدون کیف و کتاب داشته باشیم و اینکه باید توجه داشته باشیم اگر قرار است پنجشنبه‌ها دایر باشد آیا معلم در آن حضور دارد یا خیر؟ اگر معلم حضور داشته باشد که در واقع یک روز اضافه‌تر است.
- براساس مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش معلم موظف شده که 5 روز اول هفته حضور داشته باشد اما آیا برای 2 روز دیگر معلم دیگری داریم یا بدون معلم است و یا اینکه مدیر و معاونان در مدرسه حضور دارند.
- آموزش و پرورش با نیازهای ویژه قابل تعمیم به دوره راهنمایی و متوسطه نیست، در این زمینه آقای نوید هم پژوهش‌هایی را انجام داده و تحقیقات در کشورهای توسعه یافته نشان می‌دهد که بین میزان پیشرفت دانش‌آموزان و 5 روز آموزش در هفته ارتباط مستقیم وجود دارد، از سوی دیگر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که مقام معظم رهبری نیز بر اجرای آن تاکید دارد یک روز باید در هفته به حرفه‌آموزی پرداخته شود که یک دانش‌آموز بعد از دیپلم بتواند حرفه داشته باشد و یک خانواده را اداره کند.
- در این مباحث تعریف‌هایی از محیط‌های متنوع داریم اما در این میان جایگاه خانواده کجاست. خانواده‌ای که در حدیث‌های نبوی در مورد جایگاه 7 سال اول و 7 سال دوم زندگی فرزندان صحبت کرده است.

حمیدرضا کفاش

معاون پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش

- تعطیلی به هیچ‌وجه در مصوبه نیست و قسمت بعدی اعلام نظرات فردی بوده است. مصوبه می‌گوید ساماندهی آموزش در 5 روز اول هفته و یک روز تعطیل برای سایر فعالیتها.
- برای داشتن خروجی دانش‌آموز باید روند متفاوتی داشته باشیم. تعطیلی یعنی آموزش و پرورش هیچ مسئولیتی در قبال آن روز ندارد در این صورت زمینه برای خروجی سند تحول بنیادین چیست؟ ضمن اینکه این نظرسنجی‌ها یک متودولوژی غیرعلمی است. در کجای دنیا از چنین متودی برای تصمیم‌گیری امور مهم استفاده می‌شود، آیا با این روش می‌توان سرنوشت تعلیم و تربیت را مشخص کرد؟

- مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده است که سال 90 -91، 160 روز آموزشی داریم که این میزان در کانادا 188 روز، در فرانسه 174 روز، در انگلیس 192 روز و در ژاپن 240 روز است. همچنین میانگین ساعات آموزشی در سال تحصیلی برای پایه‌های اول و دوم کشور 600 ساعت و برای پایه‌های سوم تا پنجم 650 ساعت است که این میزان برای کشور آلمان 1050 ساعت برای ژاپن 1050 و برای کره 975 ساعت است.
- از طرف دیگر زمان بر حسب دقیقه مربوط به پایه‌های اول و دوم 225 دقیقه و سوم تا پنجم 250 دقیقه است که در کشورهایی مانند کانادا 304 دقیقه، انگلیس 300 دقیقه و ژاپن 330 دقیقه است. لذا ایران در بین کشورهای تحقیق شده هم زمان و هم روز هم میزان آموزش پایین‌تر است.
- این موضوع با شعار تحول و تولید علم همخوانی ندارد. جای سوال است که چه کسی می‌خواهد روزهای کار معلمان را افزایش دهد به هیچ عنوان افزایش ساعات کار معلمان مطرح نیست.
- اگر در طرح اجرای قانون ساعات فوق برنامه را افزایش دهیم منابع آن را هم فراهم می‌کنیم به طوریکه وزیر آموزش و پرورش به بنده دستور داده است که با کمک یک کمیته 5 نفره از معاونان در 9 مرحله طرح یک روز را بررسی کنیم که در حال مطالعه آن هستیم. این موضوع برای فعالیت‌های فوق برنامه و جذاب خواهد بود.
- بعد از مطالعه منابع آن را تعریف خواهیم کرد و بعد از آن آموزش می‌دهیم و پس از آن برای هزار نفر به طور پایلوت اجرا می‌کنیم و سال بعد به صورت پلکانی کل طرح را اجرا خواهیم کرد. اگر موفق بود ادامه می‌دهیم وگرنه متوقف می‌کنیم.
- متاسفانه این موضوع آنگونه مطرح شده است که دولت می‌خواهد کار معلمان را دو برابر کند یا بدون مواجب روزهای تعطیلی معلمان را پر کند اینگونه نیست.

علی اصغر احمدی

قائم مقام وزیر اسبق آموزش و پرورش در سازمان مرکزی انجمن اولیا و مربیان

- با طرح موضوع به این شکل که آیا با تعطیلی پنجشنبه‌ها موافق هستید یا خیر مخالفم باید دید در چه بستری کار تعلیم و تربیت در کشور انجام می‌شود برخی معلم را به عنوان محقق یا پژوهشگر معرفی می‌کنند که اگر اینگونه باشد اتفاقا باید معلمان حضور بیشتری در مدارس داشته باشند و معلم پژوهشگر باید 40 ساعت در مدرسه باشد.
-‌ در کشوری زندگی می‌کنیم که میزان تعطیلات در کشور بالاست، کجای دنیا 15 روز و در برخی موارد 30 روز مدارس تعطیل می‌شوند.
- گزارشی سازمان یونسکو درباره میزان روزهای فعالیت مدارس برای 37 کشور مطرح کرده است کشورهایی که 180 تا 209 روز در طول یک سال تحصیلی فعالیت دارند 40 درصد این کشورها هستند، آنهایی که 210 تا 239 روز فعالند 37 درصد و کشورهای دارای روزهای فعال 240 روز به بالا 7 درصد کشورها را دارند حال باید ببینیم با توجه به روزهای فعالیت مدارس در ایران که در شورای عالی آموزش و پرورش 160 روز عنوان شده است در کجای این مجموعه قرار داریم.
- اگر به همین روزهای فعال تعطیلات هم بخورد به طوریکه 26 روز تعطیل رسمی در کشور داریم مطمئنا به آموزش و پرورش، دانش‌آموزان کشور لطمه خورده می‌شود در حال حاضر از 360 روز 160 روز کار آموزشی داریم و 200 روز رها شده است. چگونه می‌توان با وجود این تعطیلات محیط پژوهنده و فعال داشت.

حمیدرضا حاجی بابایی

وزیر سابق آموزش و پرورش

- کسی نمی‌تواند شنبه را لغو کند چرا که در قانون 5 روز اول مطرح شده و قانون بار معنایی دارد. همچنین باید بگویم گفته نشده که مکلفید پنجشنبه را تعطیل کنید در واقع این موضوع اجباری نیست اما می‌گویند می‌توانید که پنجشنبه را تعطیل اعلام کنید و هر دانش‌آموز را نمی‌توان به اجبار در این روز به مدرسه آورد.
- اینکه در روز پنجشنبه دانش‌آموز را به مدرسه بکشانیم و اتفاقی برای او بیفتد یا تصادف کند پدر دانش‌آموز می‌تواند اعتراض کرده و آن فردی که دانش‌آموز را به مدرسه کشانده است مجرم است.
- قانون بار حقوقی دارد بنابراین باید آن را به طور کامل مد نظر قرار دهیم و بدانیم موضوع تعطیلی پنجشنبه‌ها اجبار نیست.
- چرا می‌گویید مردم نمی‌توانند نظر دهند آیا این مردم نبودند که قرآن را جایگزین شاه کردند؟ شما این حرف را چگونه می‌زنید؟ آیا مردم نبودند که با رای خود رئیس جمهور و نماینده مجلس را انتخاب می‌کنند؟ بنابراین می‌توانند در خصوص تعطیلی پنجشنبه‌ها نظر دهند.
- اینکه شما می‌گویید به این شکل است که مردم سطح فهمشان پایین است و نمی‌توانند نظر بدهند که بنده می‌گویم به این شکل نیست.
- از اول مهر تا آخر خرداد 282 روز وجود دارد که 13 روز آن را برداریم و تقسیم بر 7 کرده و ضرب در 5 کنیم 185 روز می‌شود چرا می‌گویید 162 روز؛ تحول بنیادین موضوع تعطیلی پنجشنبه مد نظر قرار گرفته است.
- اکنون دوره ابتدایی 850 ساعت درس دارد و 100 ساعت فوق برنامه. چرا می‌گویید تعطیلی پنجشنبه‌ها به این شکل است؟
- پیش‌دانشگاهی 17 سال است که 4 روز تعطیل است کدام قانون این موضوع را مد نظر قرار داده و کدام قانون این امر را اجرا کرده است؛ کدام قانون حوزه علمیه و دانشگاه را پنجشنبه‌ها تعطیل کرده است درست است در برخی دانشگاه‌ها کلاس‌ها در پنجشنبه تعطیل است که این امر موضوعی دیگر است.
- نباید موضوع اروپا را مد نظر قرار دهیم چرا که در خصوص تعطیلی پنجشنبه‌ها ما قبل از اجرا کتابی در این زمینه چاپ کرده و نظر کارشناسان در این امر صورت گرفته است و بعد از اجرا نیز نظرسنجی شده و 33 هزار جامعه هدف مد نظر قرار گرفته است که این نظرسنجی با نظرسنجی که شما می‌گویید یکسان است. در واقع 67 درصد موافق، 12.1 درصد سکوت، 21 درصد مخالف داشت.
- امروز 3 سال است که مردم زندگی خود را با این امر هماهنگ می‌کنند؛ چگونه دانش‌آموزی که در 70 متر خانه زندگی می‌کند با فشار روحی وارد مدرسه می‌شود و این موضوع را مد نظر قرار نمی‌دهید؟
- 2 میلیارد ساعت کار تربیتی نه کار آموزشی صورت می‌گیرد چطور معلم می‌تواند تربیت را انجام دهد اما وقتی دانش‌آموز در بغل مادر باشد تربیت صورت نمی‌گیرد پدر بوده و معلم نیز پدر است و این موضوع از قبل وجود داشته است.
- ما دنبال چه هستیم در کشور ژاپن 240 ساعت تمام مدارس درس می‌خوانند ولی باید بگوییم که مدارس نیز در کنار درس کارگاه آموزشی دارند و کار را در مدرسه یاد می‌گیرند. همین ساعتی که در دست ما است توسط دانش‌آموزان ژاپن در داخل مدرسه درست شده است.
- دست شما را باز گذاشته‌ایم و 5 روز اول هفته را در قانون مطرح کرده‌ایم؛ اینکه پنجشنبه معلم ابتدایی چه می‌کند باید بگوییم که از شنبه تا چهارشنبه بدون پنجشنبه 30 ساعت درس داده می‌شود که این امر در قانون مطرح شده است. در واقع معلم 5 روز باید به مدرسه بیاید تا ساعتی که مشخص شده تدریس کند؛ موظف است از شنبه تا چهارشنبه درس دهد و برنامه‌های کلاسی را بر این اساس هماهنگ کرده است.
- سال اول دبیرستان 30 ساعت درس گذاشته‌ایم که برنامه درس ملی نیز زیر سند تحول بنیادین است و این ساعت مد نظر قرار گرفته است و همه معلمان دبیرستان 5 روز کار می‌کنند که اگر 5 روز کار کنند می‌شود 30 ساعت ولی این موضوعی که مطرح می‌کنید بیشتر از 30 ساعت شده که درست نیست بنابراین همه موارد به یکدیگر پیوسته بوده و نمی‌توانیم از همه جدا کنیم.

علیرضا علی‌احمدی

وزیر اسبق آموزش و پرورش

- اینکه تفاوت بین دوره‌های تحصیلی باشد حق مطلب بوده و شورای عالی آموزش و پرورش هم در مورد مقطع ابتدایی و راهنمایی و متوسطه بصورت جداگانه تصمیم گرفته و در اجرا با توجه به اقتضای جنسی و حجم درسی باید تفاوت وجود داشته باشد آیا این تصمیم با برنامه درسی ملی سازگار است؛ دوستان دست‌اندرکار منتقد باید استناد داشته باشند که براساس برنامه درسی ملی بطور مثال پیشرفت درسی دانش‌آموز را بررسی کردیم و روند متفاوتی را نشان داده است یا اینکه رضایتمندی خانواده‌ها نسبت به گذشته تغییر کرده است. در قوانین ساعات آموزشی برای دوره ابتدایی 25 ساعت، برای دوره متوسطه اول 30 سال، برا ی متوسطه دوم 35 ساعت و برای دوره متوسط دوم فنی و حرفه‌ای 45 ساعت آموزش در نظر گرفته شده لذا باید ارزشیابی بر مبنای تکلیف قانونی صورت گرفته باشد.
- دو سال است از مصوبه آموزش و پرورش می‌گذرد باید برسی شود که این اتفاق چه نکات مثبتی و چه محدودیت‌هایی داشته و چه پیشنهاداتی را می‌توان در مورد آن ارائه کرد که مباحث تبدیل به مباحث سیاسی نشود.
- ‌مطلب دیگر این است که وقتی می‌خواهیم تعداد روزهای کاری را مطرح کرده و با کشورهای دیگر مقایسه کنیم باید ملاحظاتی را در نظر بگیریم به این صورت که هر روز کاری برای تعلیم و تربیت رسمی چند روز پیش‌بینی شده و توزیع این روزها چگونه است. آیا سال تحصیلی در کشورهایی که مقایسه می‌شوند 9 ماهه است یا خیر.
- این میزان باید تبدیل به واحد همسطح شود که قابل مقایسه باشد. نکته دیگری هم باید ملاحظه شود این است که ما در کشور تعطیلات رسمی را به صورت یک اشکال دیگر داریم و این تعطیلی‌ها خود یک برنامه جداگانه است اگر بتوانیم آن تعطیلات جداگانه را تعیین تکلیف کنیم در این قسمت نیز تاثیر خواهد داشت.
- در مجموعه اهدافی که تعقیب می‌شود ارتقاء معلم در حد استاد گم شده است ما در دانشگاه یک ساعت موظف و یک ساعت حضور در دانشگاه داریم که ساعت حضور در دانشگاه 40 ساعت و ساعت‌های موظف نصب همکاران ماست. باید تلاش کنیم تا نظام رتبه‌بندی معلمان در میان آنها ساری و جاری شده و رقابت ایجاد کند تا اینکه معلمان روز پنجشنبه کار پژوهشی انجام دهند.
- احیای این قانون برای حضور تمام معنا در خارج از ساعت موظف رسمی است. ضمن اینکه باید امکانات داشته و بخشی از وقت معلمان غیر از ساعات موظف به آن اختصاص داده شود.

پاسخ به مخاطبان

در این مناظره مهمانان به سوال مخاطبان و شرکت کنندگان پاسخ دادند که در جدول زیر آمده است:

سوال

پاسخ‌دهنده

پاسخ

چرا شما با ماندن بیشتر فرزندان در خانه مخلاف بوده و این موضوع که سهم خانواده در تعلیم و تربیت مهم است را مدنظر قرار نمی‌دهید؟

علی‌اصغر احمدی

خوب است که خانواده نقش تربیتی خود را به گونه‌ای بازیابد که همین مقدار که دانش‌آموز درمدرسه است پدر و مارد نقش تربیتی داشته باشند. چقدر ما شاهد این امر هستیم که اولیای دانش‌آموزان در تابستان فریادشان بلند می‌شود که کی مهرماه رسیده و دانش‌آموزان به مدرسه می‌روند. اگر خانواده مهارت را به دست آوردند بنده از خدایم است ولی در تابستان صحبت‌های اولیای دانش‌آموزن به شکل دیگری است.

چرا دستورالعمل‌های که شما مطرح می‌کنید با دستورالعمل‌هایی که آقای کفاش از رو می‌خوانند متفاوت بوده و ابهام دارد؟

حمیدرضا حاجی‌بابایی

بنده براساس قانون صحبت می‌کنم و تمام دستورالعمل‌ها را به شکل مکتوب دارم بنابر این ابهامی وجود ندارد.بنده در خصوص این دستورالعمل‌ها کتاب نیز تنظیم کرده‌ایم و همه موارد سریع و روشن است. اینکه آقای کفاش می‌گویند که مرکز پژوهش‌ها ارائه داده کدام قانون بوده و مصوبه دارد وهمه لازم‌الاجراست بنابر این صحبت‌های بنده ابهام نداشته و درست است.

با تعطیلی پنجشنبه مدارس موافق هستید آیا اگر مردم با تعطیلی روز چهارشنبه مدارس موافق باشند باز هم روز چهارشنبه را تعطیل می‌کنید؟

ابراهیم سحرخیز

نه. به این شکل نیست بنده موضوع را به شکل جامع مطرح کردم چرا که معلم بسیار تاثیرگذار بوده و باید بازآموزی و آموزش مستمر داشته باشد.ما باید یک روز در هفته را تعطیلی داشته باشیم چرا که عناوین درسی و محتوایی در این زمینه مطرح شده است.

چرا در تمام دوران وقتی وزرا تغییر می‌کنند همه چیز زیر سوال می‌رود و ما در خصوص مدارس نیز شاهد تغییر هستیم

علیرضا علی‌احمدی وزیر سابق آموزش و پرورش

قبل از سند تحول بنیادین همه این مواردی که شما می‌گویید طبیعی بوده ولی اکنون با وجود سند تحول بنیادین و برنامه درسی ملی این موارد وجود ندارد و این تغییرات ناشی‌گری است.

وقتی مردم اینگونه با بازگشایی پنجشنبه‌های مدارس مخالفند چطور می‌توانید معلمان و دانش‌آموزان را مجددا به مدرسه بکشانید.

حمیدرضا کفاش

این اعلام نظر که تا الان گرفتید مربوط به 400 هزار مخاطب است در صورتی که ما حدود 12 میلیون و 300 هزار دانش‌آموز و بیش از یک میلیون فرهنگی داریم و نظرسنجی در چنین کار بزرگی معتبر نیست و باید براساس متود نظرسنجی علمی صورت گیرد. ضمن اینکه مبنای تعطیلی پنجشنبه‌ها هنوز مشخص نشد.

چرا در برخی مقاطع ما شاهد ششم ابتدایی بوده اما در موارد دیگر به این شکل نیست در حقیقت در جایی ششم ابتدایی داشته و در جایی دیگر این مقطع وجود ندارد؟

علی‌احمدی وزیر سابق آموزش و پرروش

نه. به این شکل نیست و همه بطور یکسان دارای مقطع هستند. و موضوعی که در قبل مطرح کردید غیرممکن بوده چرا که قبل از تحول بنیادین این امر امکان داشت و بعد از سند ملی همه تابع هستند.

هدف اصلی طرح ساماندهی آموزش برای مقطع ابتدایی بود اما پژوهش و توجیه آن برای تسری به دوره راهنمایی و دبیرستان چه بود و اینکه مستندات آن چه زمانی منتشر می‌شود؟

حاجی بابایی

بحث ما فقط معلم نیست و روز پنجشنبه را به نام روز خانواده نامگذاری کردیم امروز تمام جامعه بر رفتار خانواده‌ها تغییر کرده ما می‌خواهیم آنها یک روز با هم باشند.

چطور در مدت 5 ماه تصمیم جدید گرفتید ؟

حمیدرضا کفاش

این تصمیمات در طول 5 ماه اتفاق نیفتاده و در واقع تکلیف مصوبه است و آموزش و پرورش باید برای ساعات غیررسمی برنامه بدهد.ما همچنان مشغول بررسی هستیم و 2 کمیته همراه با هم برای زمان فوق برنامه و مکمل در حال برنامه‌ریزی هستند. متاسفانه رسانه‌ها این موضوعات را درست منعکس نکردند و مطالب درست جلوه نکرد.این طرح براساس مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش در حال بررسی است و بعد از اتمام طرح مراحل اعتباربخشی، قانون، اجرا، مرحله آزمایشی و انتخاب نمونه به صورت داوطلبانه انجام شده و دوره آزمایشی آن در تابستان و دوره اصلی آن برای برخی مدارس در سال تحصیلی 93-94 انجام خواهد شد.

در تصمیمات مسائل آموزشی و پرورشی تا چه اندازه از معلمان و دبیران استفاده می‌شود؟

حاجی بابایی

در کارهای پژوهشی مانند سند تحول در همه استانها از نظرات معلمان استفاده شد.در نظرسنجی که در 10 استان کشور انجام شد و کتاب آن موجود است حدود 80 درصد موافق این طرح بودند و مابقی سکوت کردند که این میزان با نظرات نظرسنجی نیز همخوانی دارد.

مناظره دو نفره
در بخش پایانی، برنامه مناظره دو نفره با حضور آقایان سحرخیز و کفاش آغاز شد و آنها با دیدگاه موافق و مخالف نظرات خود را اعلام کردند. در این بخش یک نظر سنجی جدید مطرح شد که از مردم پرسیده شد با نظر کدامیک از این دو نفر موافقید؟

نام

موضع

اظهار نظر

حمیدرضا کفاش

مخالف

- تعطیلی پنجشنبه‌ها قانونی نیست،قانون می‌‌گوید ساماندهی آموزش در 5 روز، این درست است اما باید سوال کرد که پنجشنبه‌ها براساس چه قانونی تعطیل شده است؟ لذا باید برای تعلیم و تربیت فکر اساسی کرد.
- برخی از مسئولان اشاره کردند که ما روز پنجشنبه را روز خانواده در نظر گرفتیم که باید گفت: ما متولی آموزش و پرورش هستیم نه متولی خانواده‌ها.
- برخی خانواده‌ها خودشان در دوران دبیرستان برای آموزش‌های علمی و کنکور فرزندانشان برنامه‌ریزی دارند. نکته بعد این است که نباید اینگونه عمل کنیم که معلمان را روبروی خودمان قرار دهیم و اعلام کنیم که فلان وزیر می‌خواهد تعطیلی را از شما بگیرد. هیچ کس نمی‌‌تواند قانون را زیر پا بگذارد.
- چرا آن را با موضوع فضای مدارس مخلوط می‌کنیم بنده اینجا اعلام می‌کنم که وزیر نمی‌خواهد موظفی معلمان را کم کند. آیا بهترین زمان بچه‌ها زمانی نیست که در مدرسه هستند؟

- یعنی بخشنامه عین قانون است؟ وزارت آموزش و پرورش رسما پنجشنبه‌ها را تعطیل کرده حتی به مدارس غیردولتی گفته شده که حق ندارید پنجشنبه‌ها را به صورت دایر داشته باشید. ضمن اینکه ساعات فوق‌برنامه آزاد و اختیاری است.
- به صورت موردی سه شهر از استان ایلام و شاهرود و برخی مناطق استان تهران را سراغ دارم که پنجشنبه‌هایشان دایر است چون تراکم دانش‌آموز در حدی است که این موضوع امکانپذیر نیست.
- یک ساعت فعالیت پرورشی، مشاوره و دروس جبرانی داریم. برای اینکه برنامه پنجره‌دار شود مجبور بودند این را اختصاص بدهند. ضمن اینکه فعالیت پرورشی حتما کلاس درس نیست و ما هرگز محتوای ریاضی و علوم را کم نکردیم.
- مربی پرورشی باید شش روز کاری در مدرسه باشد یا خیر؟ ایا فعالیت پرروشی منحصر به کلاس است.
- اینها بخشی از فعالیت‌های مربی پرورشی است. وقتی می‌گوییم مدرسه تعطیل است یعنی کار را شل کردیم یعنی آموزش جای پای محکمی دارد و پرورش دلبخواهی است.
-فعالیت پرورشی یک فعالیت است که زمان و بستر می‌خواهد پس چگونه آن را آزاد می‌گذاریم.

ابراهیم سحرخیز

موافق

- این موضوع غیرقانونی نیست، مصوبات شورای عالی صراحت قانونی دارد که برنامه درسی درونی که همان دروس تاریخ، ریاضی و... بچه‌هاست باید منحصرا در 5 روز هفته باشد یعنی مدیر مدرسه موظف است 5 روز بیشتر نیاید پس پنجشنبه تعطیل است مگر اینکه فعالیت‌های اختیاری، پرورشی تحت عنوان بازدید از موزه‌ها و کلاس‌های فوق برنامه وجود د اشته باشد.
- برای این موضوع هم نمی‌توان اختیار را از خانواده‌ها سلب کرد و باید سوال کرد چه کسانی مایلند پنجشنبه‌ها بیایند؟ ما از این موضوع استقبال می‌کنیم. خدا کند آموزش و پرورش بتواند منابعی داشته باشد و پولی به مدیران بدهد تا پنجشنبه‌ها هر کسی را که دوست داشت به مدارس دعوت کند. نه اینکه به معلمان اجبار کنند. پس مصوبات شورای عالی ناظر به بحثی از سند تحول بنیادین است.
- در نهاد تعلیم و تربیت آموزش و پرورش نیز دخالت دارد و سند تحول بنیادین برای خانواده نقش قائل است. ما متولی خانواده‌ها به این شکل هستیم. لذا جلسه انجمن اولیا و مربیان می‌گذاریم و مشکلات دانش‌آموزان را بازگو می‌کنیم. این فقط بچه‌های ابتدایی نیستند که از مدرسه گریزانند. بلکه دانش‌آموزان راهنمایی و دبیرستان نیز هستند.
- تمام افرادی که ماشین دارند می‌توانند در صورت تعطیلی پنجشنبه‌های مدارس و مناسب بودن هوا به بیرون از تهران بروند. در این حوزه باید کانون بسیج، مساجد، صدا و سیما و حوزه علمیه نقش ایفا کنند اما در چه روزی؟ پنجشنبه بهترین روز است.
- در سند تحول آمده است که دانش‌آموزان دبیرستان باید یک مهارت یاد بگیرند. سوال اینجاست چه روزی باید این اتفاق بیفتد؟

- ما لازم نیست واژه تعطیلی را بیاوریم وقتی اعلام می‌کنیم 5 روز اول هفته معلمان 5 روز موظف دارند یعنی پنجشنبه تعطیل است.
- ما اعلام کردیم مدارس اگر دو نوبته هستند نمی‌توانند این قانون را اجرا کنند و اختیار را در این مورد به مدیر مدرسه دادیم و یا اینکه تعطیلی پنجشبه‌ها را به صورت یک هفته در میان برای هر شیفت اجرا کنند.
- زمان آموزشی دوره متوسطه اول 30 ساعت است و در 5 روز پر نمی‌شود. اگر تعطیلی مدرسه‌ها در روز پنجشنبه ملغی شود عملا یک روز به دبیر فشار می‌آورد.
- در عین استقلال معاونت پرورشی رویکرد تلیفیقی نیز وجود دارد. به نظر ما معلم ریاضی و فیزیک خود می‌تواند یک مربی باشد. چرا که در شرایط معلم صلاحیت اعتقادی، حرفه‌ای، تخصصی و اعتقادی لحاظ می‌شود و ما معتقدیم تاثیر آموزش‌های پنهان امروزه بسیار موثرتر است.
-اگر منظورتان آن یک ساعت است که ما آن را در طول هفته شناور کردیم. فوق‌برنامه باید به ذائقه دانش‌آموز توجه کند و غنی‌سازی اوقات فراغت به این معنی نیست که همه به صورت اجباری در آن حضور داشته باشند.

در پایان مناظره مشخص شد که 87 درصد موافق نظرات سخرخیز هستند.

*خبر آنلاین