موفق به ضبط ۱۰ درصد آنها شده‌ایم

نغمه‌های آیینی کهن در حال نابودی است

مدرس و پژوهشگر موسیقی نواحی ایران گفت: در جریان ضبط «نواحی اشک۲» به نغمات شامل اذان‌ها، تلاوت‌ها و مناجات‌های متفاوت برخوردیم که متاسفانه نغمات در حال نابودی است و ما فقط موفق به ضبط حدود ۱۰ درصد آنها شدیم.

کد خبر: ۵۱۲۹۱۳

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۷:۲۵

به گزارش ایران اکونومیست از سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، آیین رونمایی از آلبوم «نواحی اشک ۲» با حضور جمعی از مسئولان و هنرمندان روز سه‌شنبه (۲۲ شهریور) در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.

هدایت موسیقی آیینی به سمت پاپ شایسته نیست

آرمان مهربان تنظیم‌کننده آلبوم موسیقی «نواحی اشک ۲» با اشاره به ریشه‌دار بودن این قطعات در دل تاریخ موسیقی اظهارداشت: خیلی از این آثار آهنگساز مشخصی ندارند و قطعاتی هستند که از دل تاریخ به‌ صورت سینه به سینه منتقل شدند. دلیل ارزشمندی این قطعات هم همین است که ریشه در دل تاریخ دارند. یکی از مهمترین دغدغه‌های من در تنظیم این آثار نیز همین بود که ملودی آثار و غنای تاریخی آنها حفظ شود. به همین دلیل سعی کردم در خدمت این ملودی‌ها باشم تا شنونده بدون مزاحمت فضای حسی شعر و ملودی را به خوبی درک کند و امیدوارم در این کار موفق بوده باشم.

مهربان ضمن تشکر از هنرمندان این اثر گفت: امیدوارم این پروژه قدم موثری برای زنده نگه داشتن ملودی‌های آیینی باشد چراکه امروزه متاسفانه هدایت این موسیقی‌ها به سمت موسیقی پاپ است و این اتفاق در شان موسیقی‌های آیینی و نوحه‌خوانی سنتی ما نیست. این موسیقی‌ها باید به اصل خودشان بازگردند و ما باید تلاش کنیم در احیا وزنده نگه داشتن آنها کوشا باشیم.

سیدمحسن حسینی یکی از خوانندگان آلبوم «نواحی اشک ۲» درباره حضورش در این اثر موسیقایی بیان کرد: اعتقاد دارم اگر ما در کار تیمی به یکدیگر اعتماد کنیم قطعاً شاهد خروجی مناسبی خواهیم بود و به نظر من آلبوم «نواحی اشک»۲ نشان داد که کار گروهی چقدر می‌تواند در معرفی هر چه بهتر اثر کارکرد داشته باشد. این آلبوم ترکیبی از آیین‌های قدیمی و ملودی‌های ناب مرتبط با حضرت سیدالشهداست که آرمان مهربان به عنوان تنظیم‌کننده آن را با زبان مخاطب امروز به‌روز رسانی کرده است.

وی افزود: انتشار آلبوم «نواحی اشک ۲» سال‌ها بعد می‌تواند به عنوان یک سرمایه هنری و مرجع موسیقایی نقش ایفا کند. من هم خوشحالم که در این اثر موسیقایی به عنوان یکی از خوانندگان حضور داشتم.

توضیح روند پژوهش در تولید «نواحی اشک۲»

متین رضوانی‌پور مدرس و پژوهشگر موسیقی نواحی ایران که در پروژه موسیقی «نواحی اشک۲» به‌ عنوان پژوهشگر و خواننده حضور داشته در بخش دیگری از این مراسم ضمن ارائه توضیحاتی درباره این پروژه موسیقایی اظهارداشت: پژوهش‌های این کار را از سال ۱۳۸۳ آغاز کردم و تلاش کردم در تمام مراکز و برخی از روستای استان‌ها حضور داشته باشیم.

وی گفت: در این چارچوب چندین هزار نوحه ضبط کردم که نغمات متفاوتی هم دارند. در بعضی مناطق نوحه‌خوان‌های پیشکسوت نغماتی بی‌نظیر می‌خواندند که اگر ضبط نمی‌شد این نغمات از دست می‌رفت. البته من با نیت نوحه کارها را شروع کردم اما در اواسط کار با گوشه‌ها و نغمات متفاوتی روبه‌رو شدم که دربرگیرنده اذان‌های متفاوت، تلاوت‌های متفاوت و مناجات‌های متفاوت بودند اما خیلی متاسفم از اینکه بسیاری از هنرمندانی که چنین نغماتی را می‌خوانند از دنیا رفته‌اند.

رضوانی‌پور افزود: متاسفانه این نغمات در حال نابودی است و ما فقط موفق به ضبط حدود ۱۰ درصد آنها شدیم. این نوحه‌ها دنیای بی‌نظیری دارند که با یکدیگر بسیار متفاوت و دربرگیرنده گستردگی فرهنگی فراوانی هستند. امیدوارم حرف من را یکی از مسئولین بخواند تا شاید حمایتی شود که این پژوهش‌ها گردآوری شود.

تاکید بر حفظ نواهای قدیمی مرتبط با حضرت سیدالشهدا(ع)

محمد سعدی یکی از هنرمندان موسیقی که در تولید قطعه‌های اربعین حسینی همکاری دارد نیز در این مراسم گفت: آن چیزی که بنده سال‌های سال دغدغه داشتم و همیشه می‌دانستم نواهای قدیمی مرتبط با حضرت سیدالشهدا(ع) در سینه پیرغلامان ما وجود دارد. آثاری هستند که آنگونه که باید ثبت و ضبط نشده است. این نقیصه به هر حال وجود دارد و لازم است در این زمینه کارهای زیادی انجام شود. البته بنده افتخار داشتم که در این پروژه حضور داشته باشم اما بر این باورم ما بسیاری کارهای ناکرده داریم که باید هر چه زودتر به مرحله اجرا برسد.

وی افزود: اکنون مداحان سرشناسی داریم که متاسفانه از ملودی‌های بسیار سخیفی استفاده می‌کنند و صرفاً در مخاطب شور کاذبی ایجاد می‌کند. این اتفاق بسیار ناگواری است و امیدوارم با تولید آثاری همچون «نواحی اشک» گام‌های خوبی در راه اعتلای آثار موسیقی در حوزه ایام سوگواری محرم و صفر برداشته شود.

نوحا رحیمی شاعر و یکی دیگر از هنرمندان حوزه موسیقی نیز در این آیین اظهارداشت: بسیار خوشحال هستم که در تولید آثار محرمی حضور دارم و امیدوارم چنین کارهایی مرتب تکرار شوند. چرا که این روزها اتفاق بدی در حوزه موسیقی محرم افتاده و افرادی که تسلط کافی روی خوانش آثار مذهبی ندارند دست به تولید کارهایی می‌زنند که اصلاً زیبنده فضای موجود نیست. در این راه لازم است چنین کارهایی معرفی بهتری شوند تا خوانندگان مطرح‌تر نیز در این راه حضور پیدا کنند.

آلبوم «نواحی اشک ۲» شامل ۱۰ قطعه؛ «شده فصل عزا»، «این دل تنگم عقده‌ها دارد»، «‌ای سپرده در خرابه جان»، «ساقی لب تشنگان»، «طفلان مسلم»، «حضرت قاسم (ع)»، «حضرت علی اصغر (ع)»، «شه زاده اکبر (ع)»، «حضرت ابالفضل (ع)» و «عزیمت به شام» است که متناسب با ۱۰ شب اول محرم از سوی معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با هدف بازسازی نواهای مذهبی- آئینی مرتبط با واقعه عاشورا و ارج‌گذاری به هنر اصیل آوازخوانی مبتنی بر ردیف آوازی موسیقی دستگاهی ایران تولید و منتشر شده است.

آهنگساز این آثار آرمان مهربان و خوانندگان این آلبوم متین رضوانی‌پور، مهدی محمدی، سیدمحسن حسینی و سبحان منکشف (خواننده نوجوان) هستند.