زنگ خطر سازمان ملل برای زمین به صدا درآمد

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد در گزارش خود هشدار داده است که رشد تقاضا برای مزارع کشاورزی، تهدیدی جدی برای محیط زیست جهان است و تخریب 23 درصد خاک جهان را سبب شده است.

کد خبر: ۵۱۲۷۷

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۳۹۲ - ۰۹:۱۸

دانشمندان تخمین می زنند اگر تقاضا برای زمین های کشاورزی جدید جهت تامین مصرف مواد غذایی با نرخ رشد فعلی ادامه یابد،تا سال 2050 مساحتی از کره زمین تقریبا به اندازه کشور برزیل با جنگل های حیاتی،دشت ها و علفزار از بین خواهد رفت.

گزارش ارزیابی جهانی زمین «عرضه پایدار با استفاده از تعادل در مصرف» که توسط کنسرسیومی متشکل از 27 دانشمند بین‌المللی شناخته شده، 33 کشور و دیگر گروهای متخصص بین المللی، با محوریت برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP) در ماه جاری میلادی منتشر شده است، بیان می کند تا حد 849 میلیون هکتار از زمین های طبیعی جهان تخریب شده است.

طبق بیان معاون دبیرکل و مدیر اجرایی (UNEP) با علم به اینکه زمین و منابع موجود در آن محدود هستند بشر به راههای کارآمدتری جهت تولید محصولات نیاز دارد. همچنین عرضه و مصرف محصولات زمین‌بر باید بر اساس محدودیتهای زمین باشد زیرا رشد فزاینده جمعیت جهان و نیاز به غذا موجب تخریب گسترده محیط زیست،نابودی تنوع زیستی و تخریب حدود 23 درصد از خاک جهانی شده است.

نویسندگان این گزارش معتقدند کشورهای در حال توسعه تقاضای فزاینده ای برای زمین نسبت به پروتئین مورد نیاز دارند و هم اکنون رژیم غذایی سرشار از پروتئین در سبد کالای خانوار غالب است که این عادت مصرف یکی از چالشهای بشر امروزی است. طبق این گزارش رشد تقاضا برای سوخت های زیستی و مواد زیستی به خصوص در کشورهای توسعه یافته به نسبت زمین فزاینده است و هر دو گروه کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته نقش مخربی در زمین و منابع آن دارند.

دانشمندان در تلاش هستند به این سوال پاسخ دهند: تا چه میزان بیشتر می توان ازظرفیت زمین برای رشد تقاضای مواد غذایی و غیر غذایی (سوخت های زیستی) استفاده کرد بطوری که عواقب ناشی از تغییر کاربری زمین در سطحی قابل تحمل باشد؟

در این گزارش نیازها و گزینه هایی برای مصرف تعادلی و تولید پایدار، با تمرکز روی محصولات زمین‌بر ازجمله مواد غذایی، فیبر و سوخت‌ها بیان شده است.این مطالعه روش هایی را جهت تعیین سطح مصرف کشورها تا حد عرضه پایدار توصیف میکند و تعیین اینکه آیا سطح مصرف کشورها بیش از ظرفیت های عرضه پایدار است نیز تشریح شده است.

انتشار این گزارش 700 روز مانده به پایان مهلت اهدف هشتگانه مبارزه با فقر که به عنوان اهداف توسعه هزاره (MDGs) نامیده میشوند زنگ خطری است برای آنچه که جامعه بین الملل به عنوان مقصد توسعه پایدار برای سال بعد از 2015 معرفی می کند.

با تهدیداتی که طبق این گزارش متوجه آینده پایداری منابع طبیعی جهان است عملا تحقق اهداف هزاره با مشکل مواجه است.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد معتقد است پیشنهادهای این گزارش به منظور سیاست اطلاع رسانی و کمک به بحث های در حال پیشرفت برای اهداف و شاخصهای منابع پایدار است. نویسندگان گزارش استدلال می کنند که سطح مصرف ناپایدار و نامتناسب علت اصلی چالش های زیست محیطی درجهان است. در همین حال کشورهایی هستند که مصرف بالایی دارند. بر اساس این گزارش در این کشورها تنها چند ابزار سیاستی و ساختار آنها باعث عادت به مصرف بیش از حد و تشویق مصرف کنندگان به مصرف بیشتر شده است. علاوه بر تخریب خاک، آلودگی هوا،کاهش تنوع زیستی،سیستم های کشاورزی فشرده همراه با اتلاف مواد غذایی در مقیاس عظیم به انتشار بیشتر گازهای گلخانه ای کمک کرده است.

این گزارش اقداماتی ازجمله فشار برای اتخاذ تدابیری که باعث بهبود مدیریت زمین میشود، برنامه ریزی جهت استفاده بهینه از زمین، سرمایه گذاری در احیای زمین های تخریب شده، کاهش اتلاف مواد غذایی و انتقال ذائقه مصرف کنندگان از رژیم غذایی پروتئینی به سمت رژیم های غذایی گیاهی را برای جلوگیری از تخریب بیشتر زمین پیشنهاد کرده است.

در اوایل ماه جاری میلادی، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) اعلام کرد روشهایی که در دنیای امروز جهت تولید مواد غذایی استفاده میشوند فاقد پایداری هستند و با در نظر گرفتن افق سال 2050 زمانی که کشورهای جهانی مجبور هستند برای 9.6 میلیارد نفر مواد غذایی تامین نمایند خطر این ناپایداری بیشتر نمود پیدا می کند.

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، مصرف کنندگان را به انتخاب و مصرف یک رژیم غذایی سالم دعوت کرده است. همچنین از رهبران سیاسی جهان خواسته شده تا جهت تمرکز در تحقیقات کشاورزی و توسعه غذایی با حفظ تنوع زیستی بومی و استفاده از سیستم های کشاورزی متنوع اقدام کنند.

* دکترای اقتصاد محیط زیست