واکنش کرباسی به تعطیلی آپارات گیم: شلیک به «مغزِ متفکرِ شکوری»

دبیر سابق کارگروه بازی‌های رایانه‌ای نظام صنفی رایانه‌ای کشور معتقد است، شکوری در مسیری هیجانی قرار گرفته و بازنشر و استقبال از اظهارات اخیر او شلیک به مغز متفکر هیأت مدیره صباایده است. کرباسی می‌گوید: تاریخ مصرف ادبیات جدید شکوری به شدت کوتاه است.

کد خبر: ۵۰۹۶۰۸

تاریخ: ۱۷ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۹

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایران اکونومیست، در روزهای گذشته محمدجواد شکوری‌مقدم مدیرعامل هلدینگ صبا ایده (مالک آپارات) با انتشار ویدئویی، تعطیلی آپارات گیم را به صورت رسمی اعلام کرد و البته در جریانِ صحبت‌هایش گریزی به سخنرانی رئیس صداوسیما در دانشگاه صنعتی شریف هم زد.

شکوری‌مقدم به تغییرِ زمین بازی و بردنِ سرویس آپارات گیم در پورتال گیم عربی اشاره کرد و در بخشی دیگر گفت که مسئولیت این تصمیماتی که گرفته، مستقیماً بر عهده کسانی است که بدون آگاهی و تخصص وارد حوزه‌ای می‌شوند و قبل از شناخت، تصمیم می‎گیرند و از بخش خصوصی برای مشورت و راهنمایی، بهره نمی‌برند.

مالک آپارات در این ویدئو گفت که ما از مهاجرت کاربران و نخبگان به مهاجرت خدمات و سرویس‌ها و شرکت‌ها رسیده‌ایم.

بابک کرباسی، بازی‌ساز و دبیر سابق کارگروه بازی‌های رایانه‌ای نظام صنفی رایانه‌ای کشور در واکنش به تعطیلی آپارات گیم و صحبت‌های شکوری‌مقدم مالک آپارات و مدیرعامل صبا ایده به خبرنگار گفت: ضمن احترام برای اعضا حوزه مدیریتی صبا ایده و شخص آقای شکوری‌مقدم، به نظر می‌رسد برخی به طور کل فضای غلطی را با هدف سوء استفاده از رفتارهای احساسی تینیجرها (نوجوانان) ساماندهی کرده‌اند! کافیست به کامنت‌های زیر پستِ خبرهای چاپ شده از دو شب پیش مراجعه شود، آن وقت مشخص می‌شود برخی چه رفتارهای تمسخرآمیز و عجیب و غریبی انجام می‌دهند که برگرفته از ندانستنی‌هایی است که در میانِ این صحبت‌های قابل تأمل گم شده‌ است. آیا همه نوجوانان ما می‌دانند که ممکن است فریب چه ادبیاتی را بخورند؟

کرباسی بااشاره به بخشی از صحبت‌های شکوری، افزود: این رفتارها به نوعی نشان از نمک‌خوردن و نمکدان شکستن است. تمامی سرویس‌های آپارات ذیل قوانین و حمایت‌های نظام جمهوری اسلامی شکل گرفته اما آقایان نمی‌خواهند بر مبنای این چارچوب عمل کنند؟ آقای شکوری‌مقدم سال 1389- 1390 که به مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت ارشاد مراجعه کردند مجوز آپارات بگیرند این چارچوب‌ها را خوانده‌اند و امضاء کرده‌اند که ذیل قوانین کشور فعالیت کنند اما امروز در نقش یک بی‌اطلاع یا حتی مشابه یک فعال اپوزیسیونی نظر می‌دهند.  خب اگر قوانین این حوزه را قبول نداشتید، چرا ورود کردید؟ با این حجم از حمایتی که از این مجموعه شد گروه دیگری حاضر نبود فعالیت را آغاز کند و بعد از چند سال در جایگاه فعلی دوستان قرار داشته باشد و همین قوانین را هم به درستی در مسیر فعالیت خود به کار ببندد؟

او تأکید کرد: آقایان به گونه‌ای صداوسیما را متهم به انحصارطلبی می‌کنند که انگار یادشان رفته با بیشترین انحصار و استفاده از فضای یک‌سویه اینترنت ایران چطور فعالیت داشتند. سالی که آپارات شروع به کار کرد همان دورانی بود که یوتیوب به دلیل عدم همکاری گوگل با ایران و حذف نکردن فیلم‌های غیراخلاقی یا سیاسی یا ضد دینی، در ایران فیلتر شده بود. اگر این اتفاق نیفتاده بود و فضای انحصار بدون رقیب ایجاد نمی‌شد آپارات امروز چه نقشی داشت؟ یوتیوب به خاطر محتوای غلط و عدم همکاری با قوانین جمهوری اسلامی، فیلتر شد و رویِ آپارات سرمایه‌گذاری مادی و اجتماعی شد.این قوانین و چارچوب‌ها فقط خاصِ ایران و شهروندان ایرانی نیست بلکه در همه حوزه‌های استارتاپی دنیا که افرادی در بخش خصوصی فعالیت می‌کنند بنابر چارچوب و قوانین آن کشور رفتار شده و ذیل نظر قوانین بومی خود پیش می‌روند.

کرباسی به عنوان یکی از قدیمی‌ترین فعالان حوزه بازی‌های رایانه‌ای رفتارِ مدیرعامل صباایده در تعطیلیِ آپارات گیم را قابل تأمل خواند و گفت: واقعاً سیستم قضایی باید به این مسأله ورود کند که چطور آقای شکوری‌مقدم به جایِ نظارت و مدیریت بر محتوا، ترجیح می‌دهند از زیربارِ مسئولیت شانه خالی کنند و بگویند آپارات گیم تعطیل می‌شود. خود ایشان می‌دانند در آپارات گیم مشکلات زیادی وجود دارد اما با فرار رو به جلو و نشر اکاذیب در بیانیه تصویری خود باعث شده‌اند تا کاربران‌شان که عمدتاً نوجوان‌اند از دیشب تاکنون همه ارکان نظارتی کشور را به تمسخر بگیرند. حتی امروز صبح در استریم‌های آنلاینی که شخصا دیدم، با این لحن که بیایید امضاء جمع کنیم تا آپارات باز بماند و... به رفتار مثلا افشاگرانه مدیران آپارات عکس‌العمل نشان می‌دادند.

این فعال حوزه بازی‌سازی گفت: بهتر بود آقای شکوری به جای فرار رو به جلو و تصمیم هیجانی، به فکرِ تغییر ذائقه کاربران ایرانی و حفظ حرمت‌های فرهنگی اجتماعی می‌افتاد؛ نه اینکه محیط و محتوای آپارات گیم، آپارات، فیلیمو و... را رها کند و به جای صدور بیانیه منطقی و رفتارِ درست و حتی اعتراض مستند به مشکلاتی که دارند، چرا مانند استارتاپ‌های آماتور و غیرحرفه‌ای این‌گونه ویدئو می‌گذارد و این چنین اظهار نظر می‌کند؟

کرباسی با بیان اینکه این رفتار آقای شکوری نباید بی ارتباط با حواشی پیش آمده برای فیلیمو در نظر گرفته شود، ادامه داد: دوستان نمی‌توانند یک فضای غبارآلودی را به دروغ ایجاد کنند یعنی در واقع شرّی را در فضای مجازی راه بیاندازند، ناامیدی ایجاد کنند و با سیاه‌نمایی به نوعی از صداوسیما و ساترا و ارشاد انتقام بگیرند و به بهانه آپارات گیم نوجوانان را در برابر سیستم نظارتی قرار دهند. به نظر می‌رسد، دوستان وقتی می‌بینند فضا به صرفه نیست و حق عضویت‌ها به درد نمی‌خورد و اینترنت مشکلاتی هم دارد و به گونه‌ای نگهداری آپارات گیم مقرون به صرفه نیست، این چنین هزینه می‌تراشند و با این ترفند به نوعی تعطیلی سرویس خود را توجیه می‌کنند. این رفتار به شدت غیرمسئولانه به جهت هیجان‌زده کردن تینیجرها و غیرواقعی جلوه دادن فضا در اذهان عمومی به نظرمن حتی نیازمند برخورد قضایی است.

این کارشناس فضای مجازی و تولیدکننده بازی‌های رایانه‌ای افزود: مجموعه صباایده به جایِ اینکه مسئولانه و حرفه‌ای، راهکار قانونی استفاده از فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی در سرویس خود بگذارد که ناهنجاری‌های پوششی بازی‌ها و بعضی استریمرها پخش نشود یا پردازشگر صدا بگذارند تا فحاشی منتشر نشود و صحنه‌های خشن به صورت عمومی نمایش داده نشود، مانند همان چیزی که روی سرویس متن می‌گذارند تا برخی کلمات و توهین‌ها مثلا سه نقطه بیاید و حذف شود، وارونه عمل می کنند که چون به ما گیرهایی داده‌اند، جمع می‌کنیم. اگر فکر می‌کنند با رها کردن یک فضای باز و ولنگار که نه محتوا را کنترل کنند و نه حتی بازی‌های نمایش داده شده را بررسی کنند، همه چیر بهتر می‌شود، دیگر چه نیازی به فیلتر سرویس‌های بیگانه و ایجاد حمایت و خلق ثروت انحصاری به نفع دوستان است؟

کرباسی با اشاره به تحریفِ صحبت‌های رئیس صداوسیما در ویدئوی مالک آپارات، گفت: من وکیل مدافع آقای جبلی نیستم اما وقتی مجدداً مراجعه کردم و صحبت‌های ایشان را در دانشگاه شریف در خود صفحه آپارات گوش کردم، دیدم ایشان هیچ نامی از آپارات و آپارات گیم نیاوردند. آقای جبلی یک موضوع کلی راجع به پلتفرم‌ها و سرویس‌دهنده‌ها را مطرح کردند که خیلی دوستانه در فضای دانشجویی بیان شده بود. شاید اگر من جای رئیس صداوسیما بودم آن حرف را بین خبرنگاران نمی‌زدم اما یقین دارم ایشان در فضای دوستانه دانشجویان آن حرف‌ها را به صورت کلی و بدون نام آوردن از برند آپارات مطرح کردند. اینکه چگونه آقای شکوری جای خالی اسم را خودشان پُر کرده‌اند، بر من پوشیده است.

دبیر سابق کار گروه بازی‌های رایانه‌ای نظام صنفی رایانه‌ای کشور، افزود: آقای شکوری‌مقدم با لحن غیر تخصصی و چه بسا غیراخلاقی در جایی می‌گویند دوستان در باغ نیستند؛ واقعاً این ادبیات قبل از هر چیزی، تیرخلاصی است که خود ایشان به پیکره هیئت مدیره صباایده و پلتفرم‌های تحت مدیریت‌شان وارد کردند. چرا که این ادبیات قطعاً در شأن یک کارآفرین حرفه‌ای ایرانی نیست. واقعاً این بازی‌ها و این ادبیات تاریخ مصرف کمی دارد و دوره هیجانی‌اش زود می‌گذرد و باید به جایِ این حرف‌ها، تبعیت از قانون، چارچوب‌ها و نظارت مسئولانه را ضمیمه مدیریت‌ها کرد.

وی تصریح کرد: من به عنوان کسی که 15 سال دغدغه گیمرها و تولید و واردات بازی را داشتم و دارم، آپارات گیم را یک ایده جالب و آینده‌دار دیدم، اما اینکه آقای شکوری‌مقدم بگویند زیرفشارهای نظارتی سرویس آپارات گیم را از دو روز دیگر تعطیل می‌کنم، این مغایر با شأن مخاطبان این سرویس است. چون به تأیید و تصدیق اکثر کارشناسان و فعالان، طی یک دهه گذشته بیشترین حمایت‌های اجرایی، قانونی و زیرساختی در بخش تصویر فراگیر از سرویس‌های مرتبط با آپارات شده و چنین رفتاری زیبنده یک کارآفرین ایرانی که بیشترین الطاف را دریافت کرده است، نیست. بهتر است به جایِ این فرار رو به جلو، آپارات قوانین‌اش را کامل کند، هوش مصنوعی بگذارد و در بخش فنی صرفاً به فکرِ زیرساخت لایو و پخش زنده نباشد.

کرباسی خاطرنشان کرد: وقتی آقای شکوری‌مقدم می‌گویند افرادی مسئول‌اند که بدون آگاهی و تخصص آمده‌اند، به نوعی می‌توان گفت که تقریباً درست می‌گویند! چون خود ایشان در وهله اول بدون تخصص محتوایی در بخش فرهنگ، متخصص‌ترین فرد در این حوزه‌ جلوه داده شده‌اند. ایشان در واقع یک بیزینس من در حوزه فناوری اطلاعات هستند که روی بخش تجاری‌سازی فضای کسب و کارشان خوب عمل کرده‌اند اما از سواد رسانه‌ای و اشراف به حوزه تربیتی کودک و نوجوان برخوردار نیستند. اصلاً ایشان و تیم مدیریتی اصلی صباایده متخصص حوزه محتوا نیستند.

وی تأکید کرد: با این ادبیات و حرف‌های آقای شکوری مقدم، می‌توان به این نتیجه رسید که شاید بد نباشد «صوت و تصویر فراگیر» (ساترا) برای اختصاص مجوز و مسئولیت در این حوزه، از متقاضیان آزمونی بگیرد و صلاحیت را درباره کسانی محرز بداند که از محتوا و سواد رسانه‌ای حداقل آگاهی را داشته باشند. آقای شکوری طوری صحبت می‌کنند که انگار از زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و حمایت‌های جمهوری اسلامی هیچ بهره‌ای نبرده‌اند و مظلوم‌نمایانه این طور القا می‌کنند که تمام موفقیت‌های فعلی خود را کاملاً مستقلانه به دست آورده‌اند.

دبیر سابق کارگروه بازی‌های رایانه‌ای نظام صنفی رایانه‌ای کشور با اشاره به مضامین گفتار شکوری مبنی بر عدم درک درست و شناخت مسئولان از فناوری‌های جدید افزود: به نظر می‌رسد این ادبیات شبانه و مطلب زدن از 11 شب و رپرتاژ خبری چند سایت با تیترهایی مانند «پاسخ‌های جنجالی مالک آپارات در مواجهه با جبلی»، بیشتر خیانت در حق آقای شکوری و هل دادن ایشان در مسیری هیجانی یا حتی شلیک به مغز متفکر هیئت مدیره مجموعه صبا ایده باشد. یعنی اگر درباره فیلیمو هم چنین اتفاقی بیافتد و سیستم نظارتی کشور طبق قوانین و متن مصوبات قانون بخواهد برخی از صحنه‌های کذا و کذا یک فیلم حذف شود این دوستان اعلام می‌کنند که به جای نظارت به سمت تعطیلی فیلیمو می‌روند؟ اگر آقای شکوری و دوستانش سهام‌دار تاکسی اینترنتی‌های پراقبال ایران بودند و به آن‌ها گفته می‌شد باید طبق قانون نسبت به رعایت هنجارهای اجتماعی در سرویس‌ها حساس باشند، براساس این منطق کل سیستم خود را تعطیل می‌کردند؟چرا؟ چون به باور دوستان، مسئولان درک درستی از چستی فناوری‌های جدید ندارند؟

کرباسی افزود: من فکر می‌کنم افرادی که به عنوان کاربر در آپارات گیم حضور داشتند و به آن‌ها گفته شده تا آخر شهریورماه با آن‌ها تسویه می‌شود متوجه کلاهی که سرشان خواهد رفت، می‌شوند و ممکن است شکایت هم بکنند. حتی نماینده دادستان نباید اجازه بدهد این سرویس را اینگونه و با این شیوه تعطیل کنند؛ چرا که اگر خاطرتان باشد طبق آماری که در فضای مجازی منتشر شده در سال 1400 روزانه 2 میلیارد تومان حق عضویت و ثبت‌نام روی فیلیمو بوده است؛ این پول‌هایی است که زیر پرچم جمهوری اسلامی به دست آمده و به عنوان سرمایه در اختیار دوستان قرار داشته باید ضابطه‌مند و قانونمند درباره‌اش عمل شود.

این بازی‌ساز تأکید کرد: باید از معاونت علمی ریاست جمهوری سؤال کرد که چطور با توجه به عدمِ اشراف فنی و ضعف تیم مجموعه آپارات در کنترل محتوا به وسیله هوش مصنوعی که منجر به عدم تبعیت از قوانین و چارچوب‌ها شده است، این مجموعه، دانش‌بنیان در نظر گرفته شده است؟ وقتی از یک کنترل و رصد و پایش هوشمند عاجز هستند، دانش‌بنیان شده‌اند؟ یا می‌توانند و نمی‌کنند که خدای ناکرده عناد دارند یا نمی توانند و ضعف فنی دارند که دانش‌بنیان بودنشان محل سؤال می‌شود. به هر حال این ترک فعل در بخش خصوصی، خلاف و مغایر قانون پردازش صوت و تصویر فراگیر است.

کرباسی در پایان با باین اینکه به گواه تمام فعالانِ حوزه صوت و تصویر فراگیر، مجموعه آپارات و صباایده از سال 1398 تا 1401 بیشترین حمایت‌های نظارتی و حاکمیتی در جمهوری اسلامی ایران را دریافت کرده است، گفت: متأسفانه امروز اینطور ماجرا جلوه‌گر شده است که گویا آپارت فرزند ناخلف و لوس نظام نظارتی کشور شده است که امروز در حال پرخاشگری براساس آن مهربانی‌ها زیادی است. اگر جلوی این رفتارها گرفته نشود، اطمینان و آرامش روانی جامعه مخاطبان این حوزه لطمه جدی خورده و بر فعالیت دیگر فعالان حوزه صوت و تصویر فراگیر نیز اثر مستقیم بگذارد.