آیت‌الله خامنه‌ای از زلزله ۵۷ سال پیش فردوس چه خاطره‌ای دارند؟

خاطرات منتشر نشده رهبر معظم انقلاب در موضوع حضور ایشان در زلزله فردوس در کتاب «دوباره فردوس» نوشته سید علیرضا مهرداد منتشر شده است.

کد خبر: ۵۰۶۷۸۴

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۸

به گزارش ایران اکونومیست، پنجاه و چهار سال پیش در ساعت ۲:۱۷ بعدازظهر روز ۹ شهریور ۱۳۴۷ (۳۱ اوت ۱۳۶۸)، زمین‌لرزه فاجعه‌باری با بزرگای Mw=۷.۱ استان خراسان را در شمال خاور ایران لرزاند و به منطقه شمال باختر قائن آسیب رساند. تمرکز اصلی آسیب‌ها در دره نیم بلوک بود که در آن بیش از ۲۵۰۰ نفر، یعنی در حدود یک چهارم شمار کل تلفات که حدود ۱۰ هزار تن برآورد شده است، جان باختند.

حدود بیست و یک ساعت پس از زمین‌لرزه ۹ شهریور ۱۳۴۷ دشت بیاض، یعنی در ۱۰ شهریور ۱۳۴۷، زمین‌لرزه شدیدی با بزرگای M=۶.۴ در هفتاد کیلومتری باختر دشت بیاض، شهر فردوس را، که در اثر زلزله دشت بیاض تنها اندکی آسیب دیده بود، تقریباً به‌کلی ویران کرد و غم‌انگیز این‌که بعضی از مجروحان که در زلزله ۹ شهریور دشت بیاض زنده مانده و از دشت بیاض به فردوس منتقل شده بودند، در زلزله ۱۰ شهریور فردوس در بیمارستان کشته شدند. (منبع، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی)

آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به عنوان یک روحانی مردمی و دغدغه‌مند، پس از اطلاع از وقوع زلزله فردوس در سال ۱۳۴۷ به این شهرستان سفر کرده، طی حضوری دو ماهه در این شهر، ضمن جمع‌آوری کمک‌های مردمی، پایگاه امداد روحانیت را ایجاد کردند و اقدامات مهمی را در خدمت رسانی به مردم زلزله‌زده فردوس سامان دادند.

ایشان در بیانات در جلسه پایانی بازدید از مناطق زلزله‌زده آذربایجان شرقی در ۲۶ مردادماه ۱۳۹۱ درباره حضورشان در زلزله فردوس گفته بودند: «من خودم شخصاً تجربه‌ی امداد در زلزله و سیل را دارم؛ در سال‌های خیلی قدیم، پیش از انقلاب هم در ویرانی‌های زلزله حضور داشتم؛ رفتیم آنجا، گروه امداد تشکیل دادیم. خب، آن وقت که کارهای دولتی نبود؛ شیر و خورشیدِ آن روز صفر بود. در زلزله‌ی فردوس، که این شهر بزرگ تقریباً با خاک یکسان شده بود، در طول دو ماه، دو بار شیر و خورشید به مردم کمک جنسی و غذائی کرد؛ حالا چادر و پتو و این‌ها که هیچ، آن که خیلی خیلی کم و غیر قابل ذکر بود! من همان وقت منبر رفتم و سخنرانی کردم و از مردم پرسیدم که شیر و خورشید به شماها چه داده؟ به نظرم گفتند در طول این دو ماه، صد گرم شکر دادند! به همین تناسب، اجناس مختصری داده بودند، نه اجناس لازم زندگی. خب، ما آنجا رفتیم، دیدیم، کار کردیم. موقعی که من در ایرانشهر تبعید بودم، آنجا سیل آمد؛ تقریباً نود درصد شهر از بین رفت، اغلب خانه‌ها خوابید، نخلستان‌ها خراب شد. ما آنجا باز مدتی با همان تبعیدی‌هایی که بودند، امداد می‌کردیم. بنابراین با مشکلات این کار آشنا هستم. کاری که این دفعه در آذربایجان انجام گرفته، بی‌نظیر است؛ هم از لحاظ جست‌وجو، و هم از لحاظ امدادهای اولیه و نصب چادر.»

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای همچنین در بیانات خود در دیدار با مسؤولان حاضر در شهرستان بم در هشتم دی‌ماه ۱۳۸۲ به زلزه فردوس اشاره کرده و گفته بودند: «بنده در کار امدادرسانی - هم برای زلزله و هم برای سیل - تجربه دارم و از نزدیک در این مناطق بوده‌ام. البته آن جاهایی که ما بودیم، وسعت حادثه این مقدار نبود. ما در شهر فردوس بودیم که همه‌ی جمعیت آن، دوازده یا سیزده هزار نفر بود. وسعت شهر هم یک پنجم، یا یک ششم بم بیشتر نبود. بم واقعاً شهر بزرگی است و جمعیت زیادی دارد؛ بنابراین مصیبت آن خیلی سنگین است.»

اکنون سید علیرضا مهرداد خاطرات منتشر نشده از مقام معظم رهبری را از حضور ایشان در زلزله فردوس در در ۲۴۰ صفحه به رشته تحریر درآوده و انتشارات انقلاب اسلامی آن را با بهای ۷۰ هزار تومان راهی بازار کرده است.

علیرضا مهرداد در مراسم رونمایی از این کتاب اظهار کرد: هدف از نگارش این کتاب، پیگیری‌های دفتر حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله العالی)  بود و  این کتاب پس از مصاحبه با بازماندگان زلزله مهیب فردوس و گروه‌های امدادی روحانیونی که در آن زمان حضور داشتند، به رشته تحریر درآمده است.

او افزود: این کتاب روایت یک افتخار گمشده در تاریخ فردوس بود که در این سال‌ها از آن غفلت شده بود؛ یک گنجینه تمام نشدنی است که در سال ۴۷ رقم خورد.