بومی‌سازی مواد شیمیایی پُرمصرف صنعت نفت در جهاد دانشگاهی تا ابداع تلویزیونی اتمی

حوزه فناوری ایران و جهان در هفته دوم شهریور ماه شاهد دستاوردهای زیادی از جمله ساخت دستگاه استخراج گرمایی با کاربرد اقیانوس‌شناسی، لوله مغزی سیار، بومی سازی مواد شیمیایی پُرمصرف با کاربرد در صنعت نفت ایران و تلویزیونی با استفاده از لیزر و ابر اتمی بود.

کد خبر: ۵۰۶۰۹۹

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۶:۵۷

به گزارش گروه علم و آموزش ایران اکونومیست، راه‌اندازی ۷۵ خانه خلاق در کشور، رونمایی از ۲ نانوکیت تشخیصی بیوتکنولوژی کشاورزی، بومی‌سازی ساخت لوله مغزی سیار از تجهیزات صنعت نفت، بی‌نیازی کشور از کیت‌های پزشکی دام و طیور، بومی‌سازی مواد شیمیایی پر مصرف صنعت نفت ایران، ساخت دستگاه استخراج گرمایی با کاربرد اقیانوس‌شناسی به همت پژوهشگر ایرانی تا ساخت باتری‌های آلومینیومی جایگزین باتری‌های لیتیوم-یونی، ردیابی دی‌اکسید کربن در جو یک سیاره؛ دستاورد جدید جیمز وب، ابداع تلویزیون اتمی و تولید شیر مصنوعی با استفاده از یک تکنیک نوظهور بیوتکنولوژی از دیگر تازه های فناوری ایران و جهان در هفته اخیر است.

فروش ۳۰۰ هزار میلیاردی و اشتغال ۳۵۰ هزار نفری

گزارش عملکرد معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در دولت سیزدهم طی یکسال گذشته به منظور تحقق اقتصاد مقاومتی و دانش بنیان و همچنین در راستای شعار سال، از اجرایی سازی مجموعه‌ای از فعالیت‌ها برای توسعه هرچه بیشتر زیست بوم نوآوری و فناوری در کشور حاکی است.

بر این اساس، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با هدف ارزیابی و حمایت از شرکت های دانش بنیان اجرای قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان را در دستور کار خود قرار داده است.

نتایج این طرح تأیید ۷ هزار و ۶۴ شرکت از میان ارزیابی ۳۲ هزار و ۳۶۹ شرکت، فروش ۳۰۰ هزار میلیارد تومان و اشتغال ۳۵۰ هزار نفر بود.

همچنین معافیت مالیاتی هزار و ۵۷۸ شرکت دانش بنیان، ۸۵۷ مورد اعطای تسهیلات نظام وظیفه، ۱۳۹ مورد معافیت گمرکی، هزار و ۳۲۰ مورد حمایت تامین اجتماعی، ۹۲ مورد استقرار در اماکن مسکونی، صدور ۲۵۴ جواز تاسیس و بهره برداری،  هزا رو ۷۷۸ مورد مشاوره کسب و کار و ۹۳۹ خدمت توانمندسازی از جمله دیگر اقدامات معاونت علمی و فناوری در اجرای قانون حمایت از شرکت های دانش بنیان می توان نام برد.

صادرات سیستم امنیتی به چهار کشور شد

یک شرکت دانش‌بنیان تولیدکننده سیستم‌های امنیتی در تربت‌حیدریه علاوه بر تامین بازار داخلی، محصول خود را به چهار کشور افغانستان، عراق، ترکیه و گرجستان صادر می‌کند.

کاربرد این محصولات در ناوگان دریایی، اماکن عمومی و خودروهاست و از آنجا که نمونه خارجی آنها به کشور وارد می‌شود، تلاش می شود با نمونه وارداتی رقابت کرده و در صرفه جویی ارزی کشور سهیم باشیم.

راه اندازی ۷۵ خانه خلاق در کشور

معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور از راه اندازی ۷۵ خانه خلاق در کشور خبر داده و گفته است: معمولا در سفرهای استانی رئیس جمهور راه اندازی حدود پنج خانه خلاق تصویب می‌شود.

به گفته وی، خانه های خلاق در قانون جهش تولید دانش‌بنیان، کاملا تعریف شده و این بخش های جدید در حوزه کارآفرینی ما معرفی شده اند. کاری که در خانه های نوآوری می کنیم این است که ایده های جدید را برای نفوذ این نوع نوآوری ها شناسایی و ارایه می کنیم.

رونمایی از ۲ نانوکیت تشخیصی بیوتکنولوژی کشاورزی

همزمان با هفته گرامیداشت دولت، ۲ دستاورد فناوری نانو با نانوکیت های تشخیصی در حوزه کشاورزی در پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران واقع در استان البرز رونمایی شد.

کیت رنگ سنجی اختراعی عضو هیات ‌علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی برپایه نانوذرات طلا ساخته شده است و امکان تشخیص دقیق و سریع آلودگی‌های نیترات و نیتریت محصولات کشاورزی را فراهم می‌کند.

نیتریت به عنوان عامل بیماری متهموگلوبینمیا در اطفال شناخته شده و دریافت غلظت بالای نیتریت و نیترات در دوران بارداری احتمال بروز نقص عضو در نوزادان را افزایش می‌دهد.

اندازه‌گیری نیتریت در دمای اتاق، تشخیص چشمی نیتریت جهت کاربردهای در محل، غیرتجمعی بودن حسگر و عدم نیاز به برچسب‌گذاری نانوذرات، کاربری آسان و بدون نیاز به دستگاه‌های پیشرفته، عدم استفاده از واکنشگرهای سمی و قابلیت تشخیص رنگ‌سنجی نیترات بعد از احیا به نیتریت از جمله مزایای این فناوری ارائه شده است.

بی‌نیازی کشور از کیت‌های پزشکی، دام و طیور/رونمایی از ۵ کیت‌ تا آذر ماه

طراحی و تولید پنج کیت‌ تشخیص پزشکی و دام و طیور به عنوان یکی از نیازهای اساسی کشور در حال انجام است و تا آذر ماه این کیت‌ها رونمایی می‌شوند.

یکی از این کیت ها برای بیماری دامی شبه‌سل (پاراتوبرکولوزیس) است که کشور هم وابستگی زیادی به آن دارد. اکنون زمینه تولید ۳ کیت دام و طیور را داریم و برای دو کیت دیگر نیز آماده شده ایم و در نهایت پنج کیت را که از خارج وارد می شود، تولید خواهیم کرد.

عرضه ۲۳۰ نیاز فناورانه حوزه کشاورزی به شرکت‌های دانش‌بنیان

وزیر جهاد کشاورزی از عرضه ۲۳۰ نیاز فناورانه حوزه کشاورزی به شرکت‌های دانش بنیان خبر داد و گفت: باید ۲۰ درصد فروش را در حوزه محصولات دانش بنیان بیاوریم و امیدواریم که این اتفاق امسال محقق شود.

وزارت جهاد کشاورزی این نیازهای فناورانه خود را احصا و به شرکت های دانش بنیان کشور عرضه کرده است تا آنها نیازهای این حوزه را از طریق علم و فناوری برطرف کنند.

بومی‌سازی ساخت لوله مغزی سیار از تجهیزات صنعت نفت

ساخت لوله مغزی سیار (coild tubing) به همت فناوران جهاد دانشگاهی تهران بومی سازی شد. لوله مغزی سیار از تجهیزات مصرفی در صنعت نفت است که به ‌وسیله آن عملیات درون‌چاهی در عمق زیاد انجام می‌شود.

تولید آلیاژ، تولید تسمه طویل به طول ۶ هزار متر و تبدیل تسمه به لوله از فن‌آوری های موجود در مسیر تولید این لوله است. در اجرای این پروژه علاوه‌بر حضور اساتید دانشگاه و متخصصان صنعت، یک شرکت معتبر لوله‌سازی نیز به‌عنوان همکار حضور دارد و امید می‌رود در مدت کمتر از سه سال تولید صنعتی این لوله در کشور عملیاتی شود.

بومی‌سازی مواد شیمیایی پر مصرف صنعت نفت در جهاد دانشگاهی

مواد شیمیایی از مهم‌ترین نیازهای صنعت نفت، گاز و پتروشیمی است و سالیانه میلیاردها دلار برای واردات این مواد ارز از کشور خارج می‌شود.

موادی از قبیل ضد باکتری، ضد کف، ضد خوردگی، کاهنده H۲S، افزایه های سیمان حفاری و نشاسته حفاری از جمله این مواد شیمیایی هستند که دانش فنی تولید آن‌ها بومی شده است و تولید آن‌ها در این پژوهشکده انجام می‌شود.

ساخت دستگاه استخراج گرمایی با کاربرد اقیانوس‌شناسی به همت پژوهشگر ایرانی

دستگاه «استخراج ‏گرمایی با ستون جاذب برای استخراج و جداسازی ترکیبات فرار و نیمه فرار از بافت جامدات» (‏Thermal extraction device with adsorbent column‏) به همت کارشناس پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با ابزار ساده و هزینه شخصی ساخته‌ شد.

دستگاه استخراج گرمایی با ‏ستون جاذب یکی از تجهیزات ‏آزمایشگاهی مرتبط به ‏آماده سازی نمونه است که می تواند ترکیبات فرار و نیمه‌فرار ارای که پایداری دمایی را از بافت ‏جامدات جدا ‏کرده و روی جاذب جمع کند.

هدف از ساخت این دستگاه، کاهش مصرف حلال آلی و رفع مشکل از دست رفتن ترکیبات استخراج شده و ‏امکان ذخیره آن برای تکرار آنالیز با دستگاه کروماتوگرافی گازی است.

کتاب «کنترل فرسایش خاک در مناطق خشک» تألیف استاد دانشگاه تهران در اشپرینگر منتشر شد

کتاب کنترل فرسایش خاک در مناطق خشک (Soil Erosion Control in Drylands) که توسط دکتر محمد جعفری استاد تمام دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و همکاران وی نوشته شده است، توسط انتشارات معتبر بین‌المللی منتشر شد.

کتاب کنترل فرسایش خاک در مناطق خشک (Soil Erosion Control in Drylands) که به موضوعات خاکشناسی، جنگلداری و اکولوژی گیاهی توجه دارد، علاوه بر اینکه به معرفی تکنیک‌ها و روش‌های مناسب برای استقرار و نگهداری پوشش گیاهی می‌پردازد، سیستم‌های مهندسی زیستی را برای کنترل فرسایش خاک ارائه می‌دهد.

فناوری جهان؛

باتری‌های آلومینیومی جایگزینی مناسب برای باتری‌های لیتیوم-یونی

گروهی از محققان می‌گویند که یک باتری آلومینیومی-گوگردی ابداع کرده‌اند که ارزان‌تر و در دسترس‌تر است و می‌تواند جانشین باتری‌های لیتیومی-یونی شود.

قیمت باتری‌های لیتیوم‌-یونی از سال ۲۰۲۰ تاکنون پیوسته در حال افزایش بوده است. تنها قیمت لیتیوم در سال گذشته حدود ۵۰۰ درصد افزایش یافته است. سایر مواد مورد استفاده در باتری‌های لیتیوم-یونی هم گران شده‌اند و بسیاری از کارشناسان انرژی می‌گویند که قیمت چنین باتری‌هایی هم در سال‌های آینده بالا خواهد رفت. از این رو، باتری‌های لیتیوم-یونی ممکن است که از این پس دیگر برای سامانه‌های در مقیاس متوسط و بزرگ بک‌آپ انرژی که انرژی تجدیدپذیر را ذخیره‌سازی می‌کنند، انتخاب مناسبی نباشند.

به گفته این محققان، هر چند باتری‌های لیتیوم-یونی در حال حاضر محبوب‌ترین سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی هستند و نیروی لازم برای کار هر چیزی از گوشی‌های هوشمند گرفته تا ردیاب‌های دود (دودیاب‌) و خودروهای برقی را تامین‌ می‌کنند اما به علت هزینه بالا و عرضه محدود آنها، سامانه باتری جدید شانس خوبی برای جانشینی باتری‌های لیتیوم-یونی در برخی از صنایع دارد.

ردیابی دی‌اکسید کربن در جو یک سیاره؛ دستاورد جدید جیمز وب

گروهی از محققان با استفاده از داده‌های تلسکوپ فضایی «جیمز وب» اولین نشانه‌ها از وجود دی‌اکسید کربن را در اتمسفر سیاره‌ای در منظومه خورشیدی دیگر کشف کردند.

پیتر گائو دانشمند اخترفیزیک در موسسه علوم کارنگی واشنگتن در این مورد گفت: پیش از این سرنخ‌هایی از دی‌اکسید کربن در مشاهدات کشف شده بود؛ اما هرگز در این حد تایید نشده بود که قطعا بدانیم دی‌اکسید کربن در اتمسفر سیاره‌ای وجود دارد.

این دستاورد علمی اولین نتیجه علمی و جزئی به دست‌آمده از تلسکوپ جدید جیمز وب است. این دستاورد همچنین می‌تواند راه را برای یافتن گازهای گلخانه‌ای مشابه در اتمسفر سیاره‌های کوچک‌تر و صخره‌ای‌تر مانند زمین هموار سازد.

هشدار کارشناسان امنیت سایبری در مورد سوءاستفاده مجرمان سایبری از فضای متاورس

کارشناسان امنیت سایبری هشدار می‌دهند که مجرمان سایبری، متاورس (فراجهان) را فرصتی برای اجرای حملات سایبری، پولشویی و راه اندازی کارزارهای اطلاعات نادرست می‌دانند.

بسیاری از شرکت‌های جهان متاورس را یک فرصت بزرگ تجاری و مجالی برای ایجاد بازارهای کار جدید به حساب می آورند اما شرکت تامین کننده امنیت «ترند میکرو» در یک گزارش تحقیقی جدید هشدار داده است که مجرمان سایبری ممکن است از فناوری متاورس برای اهداف خودشان سوء‌استفاده کنند.

محققان امنیتی پیش‌بینی می‌کنند که نوعی ساختار «شبکه سیاه» مشابه آنچه امروز در اینترنت ایجاد شده است، می‌تواند در متاورس نیز به وجود بیاید.

پرواز شب‌پَره کله‌مَرگی از آفریقا تا آلپ با یک مسیریاب داخلی

یک تحقیق جدید بر اساس داده‌های گردآوری شده از ۱۴ شب‌پره خاص حاکی است که این حشرات بر اساس نوعی قطب‌نمای داخلی تنظیم شده با میدان مغناطیسی زمین پرواز می‌کنند.

این شب‌پره‌ها با نام علمی Acherontia Atropos که به علت وجود شکل شبیه جمجمه و استخوان روی پشتشان به نام شب‌پره کله‌مرگی (death’s-head hawkmoths) معروف شده‌اند، در بهار و پاییز هزاران کیلومتر بین شمال آفریقا و مناطق آلپ مهاجرت می‌کنند.

داده‌های جدید حاکی است که این شب‌پره‌ها نه تنها در مسیری مستقیم پرواز می‌کنند بلکه حتی وقتی جهت باد هم عوض می‌شود، در مسیر خود می‌مانند. این یافته‌ها می‌تواند به پیش‌بینی این مساله یاری برساند که با تداوم گرمایش زمین، مسیرهای پرواز این حشرات چگونه ممکن است تغییر کند. محققان می‌گویند که شب‌پره‌های کله‌مرگی نیز احتمالا مانند بسیاری از حیوانات دیگر در جست و جوی مناطق خنک‌تر به سمت شمال حرکت خواهند کرد.

پرتاب تاج خورشیدی و نمایش شفق‌های قطبی در آسمان

خورشید این روزها به سمت نقطه اوج فعالیت خود در چرخه ۱۱ ساله خورشیدی می‌رود و به دلیل افزایش فعالیت در لایه بیرونی آن، لکه‌ها و شعله‌های خورشیدی افزایش می‌یابند.
چند روز پیش شفق‌های قطبی سبزرنگ نمایش خیره‌کننده‌ای را رقم زدند و در روز جمعه ۲۶ آگوست (چهارم شهریور)، مجموعه‌ دیگری از شراره‌های خورشیدی از خورشید خارج شدند.

وبگاه آب و هوای فضایی (SpaceWeather) اعلام کرد که لکه خورشیدی AR۳۰۸۹ با مجموعه‌ای از شراره‌های خورشیدی معتدل تشدید می‌شود. رصدخانه پویایی‌شناسی خورشید ناسا یک شعله بسیار قدرتمند را در ساعت ۷ و ۱۶ دقیقه صبح منطقه زمانی شرقی (جمعه گذشته) ثبت کرد و مردم اروپا و آفریقا برای مدت کمی قطع ارتباطات مخابراتی را تجربه کردند.

انبوهی از ذرات باردار از خورشید پرتاب شدند (پرتاب جرم تاجی) و به احتمال زیاد روز دوشنبه ۲۹ آگوست، ۷ شهریور)، به سیاره زمین برخورد کرده و شفق‌های قطبی در اطراف مدار قطب شمال ایجاد شده است. این نورهای درخشان زمانی ایجاد می‌شوند که ذرات باردار با میدان مغناطیسی زمین تعامل دارند.

آیا توفان خورشیدی زمین را نابود خواهد کرد؟

هر چند توفان‌های ژئومغناطیسی ناشی از شعله‌های خورشیدی می‌تواند اختلال‌هایی در شبکه‌های برق و اینترنت ایجاد کند اما خبر خوب این است که این توفان‌ها به لطف اتمسفر و میدان مغناطیسی زمین تهدیدی موجودیتی علیه حیات روی کره زمین نیست.
حیات روی زمین موجودیت خود را مدیون گرمای تابشی خورشید است. اما چه روی خواهد داد زمانی که آن تابش گرمایی از کنترل خارج شود و میلیاردها تن مواد خورشیدی بطور ناگهانی با سرعت هزاران مایل در ثانیه به سمت ما آیند؟ چه روی می‌دهد زمانی که یک شعله خورشیدی بطور مستقیم به زمین ضربه زند و آیا یک شعله خورشیدی نیرومند می‌تواند به پایان حیات روی زمین منجر شود؟

جواب این پرسش‌ها پیچیده هستند اما بیشتر دانشمندان روی یک مساله اتفاق نظر دارند که میدان مغناطیسی و اتمسفر زمین از ما در برابر حتی نیرومندترین فوران‌های خورشیدی هم محافظت می‌کنند. هر چند توفان‌های خورشیدی می‌توانند اختلالاتی در سامانه‌های راداری و رادیویی ایجاد کنند یا ماهواره‌ها را خاموش کنند اما زیان‌بارترین تشعشعات خورشیدی هم پیش از رسیدن به زمین و لمس پوست انسان، در آسمان از میان برداشته می‌شوند.

ابداع تلویزیونی اتمی برای نخستین بار

دانشمندان موفق به ابداع یک «تلویزیون اتمی» شدند که با استفاده از لیزر و ابر اتمی، سیگنال‌های تصویری را با استاندارد وضوح سنتی ۴۸۰i (۴۸۰ خط افقی) دریافت می‌کند.

بخش مهم و کلیدی در این فناوری، یک شیشه محتوی اتم‌های گازی و بزرگ (super-sized) روبیدیوم (rubidium) است که با دو رنگ پرتو لیزری تحریک شده و به حالت موسوم به «رایدبرگ» (Rydberg) می‌رسند. این حالت زمانی ایجاد می‌شود که اتم‌ها سطح بالایی از انرژی دارند و این موجب می‌شود که الکترون‌ها در فاصله‌ای دورتر از مرکز اتم گردش کنند.

این حالت به نوبه خود موجب می‌شود که اتم‌ها بزرگ‌تر شوند و بیشتر کِش بیایند و این همچنین موجب حساس‌ شدن آنها به میدان الکترومغناطیسی می‌شود و بنابراین می‌توان از آنها به عنوان دریافت کننده سیگنال تلویزیونی استفاده کرد. محققان پیش از این از شگرد مشابهی در ارتباط با سیگنال‌های رادیویی استفاده کرده بودند.

جمع‌آوری اطلاعات اقیانوس‌ها با باله هوشمند

مهندسان دانشگاه کالیفرنیا، سن‌دیه‌گو، وسیله‌ای به شکل باله برای اتصال به تخته موج‌سواری طراحی کرده‌اند که آن‌ها را قادر می‌سازد از محبوبیت موج‌سواری به نفع تحقیقات علمی استفاده کنند.

این وسیله که اسمارت‌فین (Smartfin) نامیده می‌شود، به حسگرهای دما و مکان مجهز است و روی تخته بلند موج‌سواری نصب شده است. اسمارت‌فین دسترسی دانشمندان را به مناطقی از آب که دسترسی به آن‌ها نسبتاً دشوار است، ممکن می‌کند.

ده‌های جمع‌آوری‌شده توسط اسمارت‌فین به دانشمندان اطلاعات زیادی درباره نحوه تعامل جریان‌های اقیانوسی با بوم‌شناسی خواهد داد که به آن‌ها در درک تغییرات تنوع زیستی کمک می‌کند.

شیر مصنوعی در راه است/صنعت لبنیات متحول می‌شود

تولید شیر مصنوعی با استفاده از یک تکنیک نوظهور بیوتکنولوژی یکی از تغییرات آینده در حوزه صنعت لبنیات است و برخی شرکت‌ها قصد دارند شیر مصنوعی ارزان‌تر از شیر گاو را تا چند سال آینده عرضه کنند.

صنعت جهانی لبنیات در حال تغییر است. یکی از تغییرات ایجاد رقابت از سوی جایگزین‌های غذایی است که از منبع دامی تولید نمی‌شوند و از جمله آنها چالشی از سوی شیر مصنوعی است.

تولید شیر مصنوعی نیازی به گاو یا سایر دام‌ها ندارد و در عین حال می‌تواند همان ترکیب بیوشیمیایی شیر دامی را داشته باشد اما با استفاده از یک تکنیک نوظهور بیوتکنولوژی موسوم به «تخمیر دقیق» (precision fermentation) تولید می‌شود.

روشن شدن مناطق سایه‌دار ماه با هوش مصنوعی

دانشمندان موفق شدند با استفاده از هوش مصنوعی از تصاویر ثبت‌شده توسط دوربین مدارگرد شناسایی ماه استفاده کنند و اطلاعاتی در خصوص منطقه جنوب ماه که در سایه قرار دارد، به‌دست آورند.

یک تیم بین‌المللی پژوهشی به سرپرستی مؤسسه فناوری فدرال زوریخ، توانسته است به کمک هوش مصنوعی مناطقی از ماه را که به صورت دائم در سایه قرار دارند، کشف کند. اطلاعاتی که آن‌ها درباره ویژگی‌های سطح این مناطق به‌دست آورده‌اند، به شناسایی مکان‌های مناسب برای انجام مأموریت‌های آینده در ماه کمک خواهد کرد.

ساخت حسگر بندانگشتی برای نظارت بر مصرف دارو

دانشمندان موفق به ساخت حسگر کوچکی شدند که میزان دقیق لیتیوم را در عرق افراد مبتلا به اختلال دوقطبی تشخیص می‌دهد.

لیتیوم یکی از داروهایی است که برای درمان اختلال دوقطبی استفاده گسترده‌ای دارد. این دارو اگر به میزان مناسب استفاده شود، نشانه‌های اختلال دوقطبی و افسردگی را  کاهش می‌دهد، در صورت استفاده کمتر از میزان تعیین‌شده تأثیری نخواهد داشت و استفاده بیشتر از آن ممکن است عوارض جانبی خطرناکی در پی داشته باشد.

یک گروه پژوهشی برای رفع این محدودیت‌ها به سراغ عرق بدن انسان رفتند. آنها دریافتند که مولکول‌های کوچک داروها از جمله لیتیوم در عرق وجود دارد. آنها از این فرصت برای طراحی نوعی حسگر جدید برای تشخیص این مولکول‌ها استفاده کردند.

اکنون، پژوهشگران از ساخت یک حسگر کوچک، به اندازه یک نوک انگشت، خبر می‌دهند که میزان لیتیوم را در عرق بدن بیماران در ۳۰ ثانیه تشخیص می‌دهد. استفاده از این حسگر بسیار آسان و غیرتهاجمی است و نیازی به مراجعه به مراکز درمانی ندارد.

چرا تصاویر تلسکوپ جیمز وب با تصاویر تلسکوپ هابل متفاوت است؟
با انتشار تصاویر تلسکوپ فضایی جیمز وب، موضوعی توجه علاقه‌مندان به علوم فضایی را جلب کرده است: تصاویر ثبت‌شده از کهکشان فانتوم توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب با تصاویر تلسکوپ فضایی هابل یکسان نیست. دانشمندان دلیل تفاوت این تصاویر را توضیح داده‌اند.

هفته گذشته، تصاویر ثبت‌شده توسط تلسکوپ فضایی جیمز وب و تلسکوپ فضایی هابل، با موضوعی یکسان منتشر شدند.

نتیجه مجموعه‌ای از تصاویر بود که توانایی‌های فوق‌العاده این دو تلسکوپ را که مکمل یکدیگرند، آشکار می‌کرد؛ ضمن اینکه اطلاعات شگفت‌انگیزی در خصوص یک کهکشان تماشایی به ما می‌داد که از زمین می‌توان آن را مشاهده کرد. این کهکشان که اِم ۷۴ (M۷۴) یا اِن‌جی‌سی ۶۲۸ (NGC ۶۲۸) نام دارد، با عنوان «کهکشان فانتوم» نیز شناخته می‌شود. فانتوم (Phantom) به معنی روح است.

تولید انرژی پاک با ژنراتورهای موج‌سوار

یک شرکت تحقیقات و توسعه فعال در انگلیس و قبرس در ادامه تحقیقات یک دهه گذشته خود جدیدترین نمونه از ژنراتورهای شناور را ارائه کرد که در صورت رسیدن به بهره‌برداری در مقیاس گسترده می‌تواند انقلابی در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر و پاک ایجاد کند.

شرکت انرژی امواج دریا (SWEL) بیش از یک دهه است که روی یک وسیله شناور برای تولید انرژی از امواج دریا موسوم به آهن‌ربای موجی (Waveline Magnet) کار می‌کند.

این شرکت تاکنون چند نمونه از این دستگاه را در دریا و بیرون از دریا (در حوضچه‌های آب موج‌دار) آزمایش کرده و مدعی است که این وسیله تولید بالایی با هزینه بسیار پایین دارد.

شبیه‌سازی ماشین ظرفشویی که با بخار داغ باکتری‌های مقاوم به حرارت را نابود می‌کند

دانشمندان با شبیه‌سازی رایانه‌ای یک ماشین ظرفشویی ساده‌شده نشان دادند که با استفاده از بخار داغ و خشک و بدون استفاده از مواد شوینده می‌توان باکتری‌های مقاوم به حرارت روی ظروف را در کمتر از ۳۰ ثانیه از بین برد.

ناتالی ژرمن (Natalie Germann) از محققان دانشگاه دورتموند و لیلا ابوفرح ( Laila Abu-Farah) از محققان دانشگاه فنی مونیخ در آلمان یک ماشین ظرف شویی ساده را مدل سازی کردند که به جای آب گرم و مایع ظرفشویی از بخار بسیار داغ برای تمیزکردن ظروف استفاده می‌کند.

محققان با استفاده از رایانه، دستگاه ساده‌ای را شبیه‌سازی کردند که از بخار فوق گرم برای تمیزکردن ظروف استفاده می‌کرد. در این شبیه‌سازی، آن‌ها بخار فوق‌گرم را با یک نازل به جعبه‌ای وارد کردند که حاوی یک بشقاب بود. روی بشقاب، باکتری‌های مقاوم به حرارت وجود داشتند. این باکتری بر اساس نوعی باکتری (Geobacillus stearothermophilus) مدل‌سازی شده بود که می‌تواند باعث فساد غذا شود و در دمای بالاتر از دمای ماشین‌های ظرفشویی معمولی زنده می‌ماند.

نخستین تصویر تلسکوپ فضایی جیمز وب از یک سیاره فراخورشیدی

تلسکوپ فضایی جیمز وب، تصویر یک سیاره فراخورشیدی به نام HIP ۶۵۴۲۶ b را ارسال کرده است. کیفیت این تصویر، اخترشناسان را به کشف سیارات فراخورشیدی جدیدتر و کوچک‌تر امیدوار کرده است.

از پایگاه خبری سایِنس (Sience)، یک تیم پژوهشی با تجزیه‌وتحلیل داده‌های تلسکوپ فضایی جیمز وب، تصاویر اولیه این تلسکوپ را از سیاره‌ای فراتر از منظومه شمسی ما، منتشر کرده‌اند. این موفقیت به فاصله یک هفته از اولین بررسی اتمسفر یک سیاره فراخورشیدی متفاوت توسط تلسکوپ جیمز وب روی داد.

این غول گازی جوان که تصویر آن به‌ تازگی ثبت شده است، هفت برابر مشتری جرم دارد و همچنان در حال درخشش است. امواج فروسرخ این سیاره، ۳۵۰ سال نوری پیش از جمع‌آوری فوتون‌ها توسط آینه‌های وب که روکششان طلا است، سفر کرده‌اند. اخترشناسان چندین تصویر از این سیاره را که HIP ۶۵۴۲۶ b نامیده می‌شود، در طیف وسیعی از طول موج‌ها به نمایش می‌گذارند که پیش از این، به دلیل وجود اتمسفر مسدودکننده فروسرخ سیاره ما برای تلسکوپ‌های زمینی نامرئی بود.

استفاده از پوسته خرچنگ برای ساخت باتری‌های مبتنی بر فلز روی

پژوهشگران با استفاده از ماده‌ موجود در اسکلت خارجی سخت‌پوستان از جمله خرچنگ و میگو، نوعی باتری مبتنی بر فلز روی طراحی کردند که تجزیه‌پذیر است و استفاده از دستگاه‌ها را پایدارتر می‌کند.

باتری‌های لیتیومی بزرگ ممکن است در ذخیره‌سازی انرژی تجدیدپذیر در مقیاس شبکه نقش ایفا کنند؛ اما راه‌اندازی آن‌ها ممکن است بسیار گران باشد و خطر آتش‌سوزی را نیز به همراه داشته باشد؛ همان‌طور که درباره باتری غول‌پیکر تسلا در استرالیای جنوبی شاهد این اتفاق بودیم. باتری‌های مبتنی بر روی، جایگزین‌ مقرون‌به‌صرفه‌تر و بالقوه ایمن‌تری برای باتری‌های لیتیومی هستند؛ ضمن اینکه یک پژوهش جدید نشان می‌دهد استفاده از پوسته‌های خرچنگ این نوع باتری را بسیار پایدارتر نیز می‌کند.

این تیم پژوهشی در حال بررسی جایگزین‌های ممکن برای باتری‌های لیتیوم‌یونی هستند و از نظر آن‌ها باتری‌های مبتنی بر روی احتمالاً گزینه‌ای ایمن‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر برای محیط زیست هستند. به گفته هو، روی در پوسته زمین بیشتر از لیتیوم وجود دارد. به طور کلی، در صورتی که باتری‌های روی، خوب طراحی شوند  ارزان‌تر و ایمن‌تر هستند.