عرصه هنر را پای کار تبلیغ بیاورید

خلاقیت هنری در اختیار گزاره‌های دینی قرار گیرد

مدیرکل امور بانوان سازمان تبلیغات اسلامی در آیین افتتاحیه دوره روایت گری و تعامل هنر در هیئت گفت: باید عرصه هنر را پای کار تبلیغ بیاورید، پرده‌خوانی هنری است که زمینه یک جنس حضور هنر را در عرصه تبلیغ فراهم می‌کند و نقالی یک نوع روایتگری است و هنر ما این است که این روایت را متناسب با چه نیازی از جامعه تعریف کنیم.

کد خبر: ۵۰۴۲۴۹

تاریخ: ۰۹ شهريور ۱۴۰۱ - ۱۶:۴۱

به گزارش ایران اکونومیست، آیین افتتاحیه دوره آموزش روایت گری و تعامل هنر در هیئت ویژه بانوان مبلغ و مداح، سه شنبه هشتم شهریور با حضور حجت‌الاسلام مهدی فوقی، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اصفهان، عاطفه سعیدی نژاد، مدیرکل امور بانوان سازمان تبلیغات اسلامی، حجت الاسلام مهدی نیلی‌پور، رئیس بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی اصفهان در محل این بنیاد برگزار شد. نخستین روز از کلاسهای آموزشی این کارگاه از ساعت ۸ آغاز و تا ۱۸:۳۰ ادامه داشت و این کلاسها امروز نیز از ساعت ۸ تا ۱۸ برگزار می شود.

حجت‌الاسلام مهدی فوقی، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اصفهان برگزاری این کارگاه آموزشی در بنیاد مهدویت و در نزدیکی منزل آیت‌الله ناصری را به فال نیک گرفت و گفت: ما باید به سمت چیدمان یک مجموعه متصل حرکت کنیم و این‌که امام زمان(عج) اجتماع قلوب را رفع مانع برای بشارت عظیم مطرح می‌کنند، یک دستور عملیاتی برای ماست که باید همه یک‌صدا یک حرکت را دنبال کنیم.

وی اظهار کرد: آیت‌الله مسائلی چند نکته را همواره مورد تأکید قرار می‌دادند از جمله این که دسته‌جمعی به نام امام زمان(عج) روضه بخوانید که اهل دلان به خوبی معنای این دسته‌جمعی به یاد امام زمان(عج) بودن، تمرکز بر عمل واحد و استفاده از فرصت‌ها را درک می‌کنند.

حجت‌الاسلام فوقی بیان کرد: یکی از مجموعه‌ها که هدفمند اقداماتی را در حوزه مهدویت دنبال می‌کند، همین بنیاد مهدویت است. در این مرکز سعی شده زیرساخت‌های لازم برای رسیدن به اهداف مورد نظر فراهم شود. این مرکز پژوهشی، ۱۸ سال است که فعالیت خود را در زمینه مهدویت با دو بال مهدی‌باوری و مهدی‌یاوری دنبال می‌کند. در بال مهدی‌باوری، فعالیت پژوهشی و در بال مهدی‌یاوری کمک به نیازمندان و ایتام انجام می‌شود.

وی با اشاره به فعالیت سه معاونت آموزشی، پژوهشی و فرهنگی در این مجموعه عنوان کرد: برگزاری کلاس‌های حضوری، آموزش مکاتبه‌ای و پرده‌خوانی از جمله فعالیت‌های این بنیاد است. امید است بتوانیم فرهنگ مهدویت را در سطح کشور و بین‌الملل به زبان‌ها و شکل‌های مختلف تبیین کنیم. هدف ایجاد رقابت فرهنگی در عرصه تولید آثار مهدوی است.

عاطفه سعیدی‌نژاد، مدیرکل امور بانوان سازمان تبلیغات اسلامی در آیین افتتاحیه دوره پرده‌خوانی گفت: بعد از واقعه عاشورا، بنی‌امیه کمر بسته بود که نام خاندان اهل بیت(ع) را پاک کند و هر صدای مخالف را سرکوب کند، اما حضرت زینب(س) با تبیین حقاقیق عاشورا نقشه‌ها را نقش بر آب کردند. امروز انقلاب اسلامی بعد از چهل و اندی سال در مسیر شکوفایی است و احتیاج به حضور تبیین‌گرایانه و هوشمندانه دارد.

وی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی اظهار کرد: بیاینه گام دوم، مانیفست انقلاب اسلامی است که افق انقلاب را مطرح می‌کند، یکی از تعبیرهای رهبر معظم انقلاب اسلامی این است که ما در محاصره فرهنگی دشمن هستیم و مهمترین جهاد، امیدآفرینی در کشور است. ما در استفاده نکردن از ظرفیت‌ها اول هستیم. دشمن می‌خواهد ما را دچار خطای محاسباتی کند که متوجه افق روشن پیش روی خود نباشیم و با ابزار رسانه‌ای دارد قلب و ذهن مردم را جهت‌دهی می‌کند، ظرفیت امروز ما تبلیغ چهره به چهره است.

سعیدی‌نژاد عنوان کرد: قبل از نوروز سال گذشته رهبر معظم انقلاب اسلامی تواصی به حق و صبر را مطرح کردند و سپس فرمان جهاد تبیین را صادر کردند و فرمودند جهاد تبیین واجب ضروری فوری است. جهاد تبیین تکلیف امروز و تکلیف عموم قشر مذهبی بالاخص بانوان است.

وی افزود: امروز شما بانوان مذهبی در ارتباطات پیرامونی با فامیل و محیط، مهمترین فرصت تبلیغی و اثرگذاری را دارید و بخاطر ارتباطات مستمر می‌توانید ایجاد علقه کنید و در این راستا باید بیش از این‌که صحبت کنیم، ایجاد اعتماد کنیم.

مدیرکل امور بانوان سازمان تبلیغات اسلامی بیان کرد: قشر مذهبی امروز رسالت عظیم جهاد تبیین را دارد. اگر اسلام، هویت اصیل اجتماعی مثل صله رحم را مهم دانسته بخاطر این است که در این شرایط می‌توان رفتار پیامبرانه انجام داد و در این زمینه وظیفه دستگاه‌های دینی این است که افراد را نسبت به وظیفه‌ای که دارند آگاه کنند.

وی گفت: باید کمک کنیم بانوان مذهبی خوب حرف بزنند و حرف خوب بزنند و روش‌های اثرگذاری را بلد باشند و پیام متناسب با نیاز جامعه را انتقال دهند. وظیفه ما درواقع اقامه تبیین است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار خصوصی با جبهه مردمی می‌فرمایند: «اگر ۱۰ درصد جامعه با این انقلاب همراه باشند، مسیر انقلاب بیمه است.» مشکل این است که تعداد محدودی امروز پای کار هستند و بیشتر افراد منفعل هستند.

سعیدی نژاد با بیان اینکه جهاد تبیین درواقع یک جنس رفتارسازی است، اظهار کرد: جهاد تبیین می‌تواند به خودباوری قشر مذهبی کمک کند چرا که احساس می‌کنند می‌توانند در جامعه مؤثر باشند و این هویت‌بخشی به مرور دامنه‌دار می‌شود. این اقدام باید مهندسی شود و باید در بلندمدت برنامه‌ریزی کنیم و به ابزارهای مختلف هم فکر کنیم.

وی تصریح کرد: امروز شما بزرگواران دعوت شدید که عرصه هنر را پای کار تبلیغ بیاورید، حال باید ببینیم چه اقدامی باید صورت پذیرد تا عامه مردم را به عنوان مخاطب عرصه تبلیغی حفظ کنیم؟ پرده‌خوانی هنری است که زمینه یک جنس حضور هنر را در عرصه تبلیغ فراهم می‌کند. نقالی یک نوع روایتگری است و هنر ما این است که این روایت را متناسب با چه نیازی از جامعه تعریف کنیم شاید یکی از دغدغه‌های مورد نیاز ما زندگی زنان اسوه و شاخص است درواقع یکی از افتخارات بزرگ در حوزه زنان این است که الگوهای بزرگواری مثل حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س) را داریم.

مدیرکل امور بانوان سازمان تبلیغات اسلامی بیان کرد: رهبر معظم انقلاب اسلامی می‌فرمایند: ما بین الگوی اول زن شرقی که صرفا زن را در خانواده معنا می‌کند و الگوی زن غربی که زن را کارگر کارخانه می‌داند، الگوی سوم را اجرا می‌کنیم که زن را مدیر خانه و رهبر اجتماع می‌داند و رهبر معظم انقلاب اسلامی تعبیر ساحت ولایت اجتماعی بانوان را مطرح می‌کنند و شما تجلی این الگو را در شخصیت حضرت زهرا(س) و حضرت زینب(س) می‌بینید. امروز که غرب به بن‌بست رسیده و مدام چهره خود را تطهیر می‌کند فسادی که در غرب پدید آمده و زن را به ابتذال کشانده‎اند قابل پوشاندن نیست در چنین عرصه‎ای شخصیت بزرگوار زینب کبری(س) مطرح می‌شود که اولا اصالت زن را در خانه و خانواده می‌داند اما این حضور این‌قدر غنی و پرمؤلفه است که امتداد اجتماعی دارد. حضرت زینب(س) در جریان تربیتی در طول تاریخ برای رسالت زینبی خود در جهاد تبیین نسبت به واقعه عاشورا آماده شده است و اتفاقاتی که رقم زدند برای ما الگو شده است.

وی افزود: حضرت زهرا(س) که در خانه به تربیت فرزندان می‌پرداختند در جنگ احد حضور داشتند و بعد از شهادت حمزه جزء اولین افرادی هستند که بر جنازه ایشان حاضر می‌شوند. ایشان چهارسال تملک و مدیریت فدک را برعهده داشتند، درواقع زنی که در خانه است و بزرگ‌ترین اثرگذاری اجتماعی را شکل می‌دهد و جان خود را در مسیر تبیین ولایت از دست دادند.

سعیدی‌نژاد تصریح کرد: امروز جهاد تبیین می‌تواند مسیری برای هویت‌بخشی به بانوان باشد. اگر حضور زنان در راهپیمایی‌های انقلاب نبود انقلاب پیروز نمی‌شد. امروز در مسیر شکل دادن پیشرفت اسلامی ـ ایرانی زنان ما باید نقش رهبرگونه خود را پیدا کنند و جهاد تبیین می‌تواند متضمن این حرکت باشد که زنان نقش خود را در راهبری این نهضت پیدا کنند.

حجت‌الاسلام مهدی نیلی‌پور، رئیس بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی اصفهان گفت: بحث ما نقش هنر در تبلیغ دین است که بحث جدی است و با توجه به این‌که در اصفهان ظرفیت هنری زیادی داریم که مغفول مانده و ما در تعمیق دین دچار مشکل هستیم، لذا اصرار داریم بحث هنر و تبلیغ دینی را تلفیق کنیم. ما فطریاتی داریم که یکی از آن‌ها زیبایی‌گرایی در انسان است و فطرت هیچ مرزی ندارد، هرجا هنر باشد، انسان جذب آن می‌شود. اگر معارف دینی را سوار بر هنر کنیم جذابیت آن بیشتر می‌شود. منشأ زیبایی‌های دین، خداوند متعال است. در شریعت ما یکی از مهم‌ترین معجزات زیبا، قرآن است.

وی اظهار کرد: یکی از زیبایی‌های قرآن وجوه اعجازی و علم معانی و بدیع است. معانی از فنون بلاغت است. بحث معاد را خداوند در ۲ هزار آیه آورده است. اینجا سؤال مطرح می‌شود که چرا خداوند این‌قدر قسم خورده و این موضوع را تکرار کرده است؟ زیرا درباب معاد، مردمان معمولا منکر یا شبه منکر هستند. علم بیان یکی از فنون بلاغت است که به یک مطلب حالات مختلف می‌دهد و علم بدیع زیباسازی کلام است.

حجت‌الاسلام نیلی‌پور افزود: معجزه دوم قرآن تصویرسازی واژگانی در قرآن است. گاهی تصویرسازی، بصری و گاهی سمعی است؛ یعنی اتفاقات را به گونه‌ای با واژگان عنوان می‌کند که گویی در آن واقعه حضور داشته‌اید و یکی از هنرهای مبلغ این است که تصویرسازی واژگانی داشته باشد. یکی دیگر از اعجازهای قرآن، آهنگ و موسیقی‌های قرآن است. شما به راحتی نمی‌توانید تورات و انجیل را قرائت کنید، اما قرآن این قابلیت را دارد. یکی دیگر از اعجاز قرآن، هماهنگی بین لفظ و معناست.

وی عنوان کرد: مرحوم شیخ رضی وقتی می‌خواهد حضرت علی(ع) را معرفی کند از ذهن زیبایی‌گرایی انسان استفاده می‌کند. نهج‌البلاغه یعنی کتاب زیبایی‌ها که زیبایی‌های سخن حضرت علی(ع) در آن گردآوری شده و همین امر موجب اقبال شیعه و سنی شده است تا جایی که بیشترین شرح بر نهج‌الابلاغه را سنی‌ها نگاشته‌اند. این‌که محدوده تبلیغ ما محدود شده به این دلیل است که نتوانسته‌ایم از هنر به خوبی در زمینه تبلیغ دین بهره ببریم.

رئیس بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی اصفهان با بیان این که برای تمدن‌سازی نیازمند هنر هستیم، گفت: اساس قرآن علاوه بر معنا بر اساس زیبایی است. هنر مبلغان این است که زیبایی‌های کلام وحی را بیان کنند. هنر یعنی زیبایی‌آفرینی و هنرمند کسی است که یک خط می‌نویسد و قیمتی می‌شود.

وی با اشاره به توصیه‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی در ارائه معارف مهدویت گفت: ایشان می‌فرمایند: در معارف مهدویت به سمت ارائه معارف در قالب هنر بروید، اگر این کار با موفقیت انجام شود و این عشق و محبت را با نگاه عالمانه همراه کنید مرزها را در می‌نوردید. این مقوله مهم است و هرچه کار کنید جا دارد. آموزه‌های دین باید با ابزار هنر به جوانان منتقل شود تا جزعی از وجودشان شود. هالیوود ۱۷۰ فیلم آخرالزمانی ساخته، در مقابل ما چه آثاری ارائه کرده‌ایم؟ ما فقر هنرمند نداریم، فقر هنرمندی داریم و نتوانسته‌ایم از این پتانسیل موجود استفاده کنیم.

حجت‌الاسلام نیلی‌پور با تأکید بر این‌که اگر خلاقیت هنری در اختیار گزاره‌های دینی قرار گیرد، هنر دینی شکل می‌گیرد، تصریح کرد: اتفاق‌هایی که در بنیاد مهدویت رخ داده اقدامات مردمی است و شما می‌توانید در شهر خود رقم بزنید. با توجه به اینکه پرده‌خوانی و نقالی همواره از سوی افراد مورد استقبال بوده اما پرده وجود نداشت که پس از بررسی محتواها پرده‌ای که مربوط به امام زمان(عج) است و مبلغان می‌توانند این پرده را در جلسات خانگی، مدارس و مساجد برده و به پرده‌خوانی بپردازند.

مفهوم آخرالزمان مربوط به بازه زمانی مشخصی نیست

حجت‌الاسلام نصرت‌الله آیتی، معاون پژوهشی بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی نیز در آیین افتتاحیه دوره پرده‌خوانی به بررسی موضوعاتی از جمله امامت امام مهدی(عج)، ویژگی شخصی ایشان، بحث مفهوم غیبت، ادله تحقق غیبت، مقاصد غیبت امام(عج)، دوره‌های غیبت امام زمان(عج)، اهداف غیبت صغری، چگونگی ارتباط با امام(عج) در غیبت صغری، رهبری شیعه، برنامه‌های دشمن در زمان غیبت و شبهات، زمان ظهور، نحوه ظهور، رجعت، حکومت جهانی و ضرورت حکومت جهانی و استمرار حکومت پرداخت.

وی اظهار کرد: بخش عمده‌ای از بحث پرده مهدوی ناظر به علائم ظهور است و باید دست پر باشید تا بتوانید پاسخگوی شبهات باشید. در این مجال ذیل نشانه‌های ظهور به بررسی چندین مورد شامل علائم ظهور، کارکردهای نشانه‌های ظهور، اینکه نشانه‌ها چه مشکلی حل می‌کنند؟ زبان نشانه‌های حضور، جایگاه نشانه‌های ظهور در هندسه دین، تقسیمات نشانه‌ها، فلسفه تقسیم نشانه‌ها، محتومات و معیارهای تطبیق می‌پردازیم.

حجت‌الاسلام آیتی بیان کرد: نشانه یا علامت، مفهوم بدیهی دارد و خیلی پیچیده نیست. یک واژه مشابه داریم که شرایط و زمینه‌های ظهور است؛ یعنی رابطه و شرایط ظهور، رابطه علت و معلولی است، اما علائم رابطه‌شان با ظهور علی و معلولی نیست، بنابراین ممکن است ظهور اتفاق بیافتد اما نشانه‌ها ظاهر نشود.

وی افزود: نکته بعدی بحث تفاوت فتن و ملاحم است. فتن جمع فتنه است و منظور سختی‌ها و مشکلاتی است که در غیبت اتفاق می‌افتد و ملاحم از لحم گرفته شده و یعنی جنگ‌ها و درگیری‌هایی که در آخرالزمان اتفاق می‌افتد. می‌گویند نشانه‌های ظهور حضرت مهدی(عج) قریب به ۲ هزارتاست و علت این است که بین علائم فتن و ملاحم خلط شده است. به آنچه علائم می‌گوییم که امامان به عنوان علائم ظهور یاد کرده‌اند. اتفاقاتی داریم که ائمه(ع) پیشگویی کرده‌اند و نباید در سبد علائم ظهور قرار گیرد، این‌ها علائم آخرالزمان است. ما حق نداریم هرچیزی را که اهل بیت(ع) به عنوان نشانه ظهور یاد نکردند به عنوان نشانه ظهور بدانیم.

معاون پژوهشی بنیاد مهدویت و آینده پژوهی افزود: مفهوم آخرالزمان مربوط به بازه زمانی مشخصی نیست، لذا خیلی از اتفاقات در این پهنه اتفاق می‌افتد که ربطی به ظهور ندارد و درواقع ملاحم و فتن است. حال این سؤال مطرح است که این همه حدیث درمورد سفیانی داریم آیا یک شخصیت واقعی است یا نماد است؟ قاعده اول این است که باید زبان روایات را زبان حقیقت بدانیم، بنابراین سفیانی یک حقیقت انسانی است، اما دیدگاه‌ها متفاوت است مثلا برخی گفته‌اند سفیانی نماد جریان‌های انحرافی است که در دنیا اتفاق می‌افتد بنابراین صدام، داعش و غیره هرکدام یک سفیانی هستند و هر حرکت اصلاحی که در دنیا اتفاق می‌افتد و سرکوب می‌شود نمادش نفس زکیه است.

وی بیان کرد: عمده نویسندگان، دجال را حقیقت نمی‌دانند، زیرا روایات دجال زیاد است که ما نمی‌توانیم همه را جعلی بنامیم و راه دوم این است که روایات را نمادین بگیریم پس مجبوریم دجال را نماد فرض کنیم. اگر می‌گویند دجال ادعای خدایی می‌کند یعنی تفکر مادی که خدا را حذف می‌کند و انسان را جدای خدا می‌داند.

حجت‌الاسلام آیتی افزود: نشانه‌ها یک تقسیم‌بندی در روایات دارد. یک بخش حتمی و یک بخش غیر محتوم است. بدا یعنی تغییر در مقدرات. آیا ممکن است مقدرات بر این قرار گیرد که ظهور اتفاق بیافتد اما نشانه‌های ظهور نباشد؟ نویسنده‌ها در این زمینه اختلاف نظر دارند، غالب نویسندگان معتقدند نشانه‌های ظهور بداپذیر نیستند. جزئیات سفیانی بداپذیر است، اما اصل سفیانی و اصل نفس زکیه بدا پذیر نیستند به نظر من محتومات بداپذیر نیستند و حتما قبل از ظهور، ۵ نشانه ظهور را خواهیم داشت، چون معصومین نشانه‌ها را بیان کرده‌اند و معصوم حرف لهو نمی‌زند.

وی در پاسخ به این که نشانه‌های ظهور چه مدت قبل از ظهور اتفاق می‌افتد، گفت: بر حسب مشهور دیدگاه‌ها، استارت نشانه‌های اصلی تا ظهور ۶ ماه است، اهل بیت(ع) نشانه‌ها را به گونه‌ای گفتنه‌اند که در بستر تاریخ پراکنده هستند، زیرا در طول مدت غیبت دچار ناامیدی هستیم و در هر عصر نشانه‌هایی وجود دارد که از ناامیدی و غفلت درآیند، بنابراین نشانه‌های حتمی بازه زمانی تا ظهور مشخص است، اما بیشتر نشانه‌ها در بستر زمان پراکنده هستند.

معاون پژوهشی بنیاد مهدویت و آینده‌پژوهی با اشاره به معیارهای تطبیق نشانه‌های ظهور گفت: هیچکس حق ندارد دست روی شخصیتی بگذارد و بگوید این یمانی یا سفیانی است. بنابراین ما هستیم و احتمالات و نشانه‌های حتمی، این است که آغاز نشانه‌ها در ماه رجب و با خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یک سال و یک ماه و یک روز است. سفیانی، رهبر جبهه مقابل امام است از شام، سپاهی به سمت عراق و مدینه حرکت می‌کند و رقبا را از میدان خارج می‌کند در مرز سوریه و عراق جنگی هولناک درمی‌گیرد که هر دو طرف باطل هستند و در این جنگ، ۷۰ هزار نفر کشته می‌شوند. پیروز میدان سفیانی است که به سمت عراق و مدینه می‌روند و از شیعیان عراق خیلی می‌کشد و نیروهایی نیز به مدینه می‌روند.

وی افزود: امام(عج) قبل از ظهور به صورت نیمه علنی با بزرگان شیعه ارتباط می‌گیرد، اطلاعات سفیانی متوجه می‌شود و به قصد کشتن امام می‌آید، امام وقتی متوجه می‌شود، شبانگاه از مدینه به سمت مکه حرکت می‌کند و سپاه سفیانی به دنبال ایشان می‌روند و به اعجاز الهی در دل زمین فرو می‌روند. درباره نفس زکیه اطلاعات زیادی نداریم، کشته شدنش حتمی است این‌که پیش از ظهور و در خانه خدا کشته می‌شود بر اساس روایات معتبر ذکر شده است. آنچه مطرح شده این است که فاصله کشته شدن نفس زکیه تا ظهور حضرت ۱۵ روز فاصله است. یمانی نیز از یمن قیام می‌کند و انسان مصلح است و هیچ دلیلی برای این که یمانی نماینده امام زمان(عج) باشد وجود ندارد او انسان مصلح و خداجو است. اصل یمانی و حتمی بودن آن در روایات معتبر ذکر شده است.

حجت‌الاسلام آیتی عنوان کرد: خراسانی نشانه حتمی نیست. در رابطه با صیحه نیز در شب ۲۳ ماه رمضان ندایی شنیده می‌شود برخی روایات می‌گوید این مهدی است از او اطاعت کنید. این‌که مرده‌ها با شنیدن ندای جبرئیل زنده می‌شوند روایت معتبر ندارد، این‌که بعد از ندای عزارئیل ندای شیطان شنیده شود ممکن است اسباب طبیعی باشد.

همچنین شرکت کنندگان در این کارگاه آموزشی با حضور بر سر مزار آیت الله ناصری در گلستان شهدای اصفهان، ضمن قرائت فاتحه به مقام شامخ ایشان و شهدای دفاع مقدس ادای احترام کردند.

حسن ختام نخستین روز این کارگاه آموزشی، بازدید از نمایشگاه چراغ راهنما بود. نمایشگاه چراغ راهنما در تکیه همدانیان تخت فولاد اصفهان با مساحت ۶۰۰ متر مربع طراحی شده است و شامل سه حوزه عقاید، اخلاق و احکام و در ۱۰ غرفه «استقبال»، «انسان و مراحل رشد او»، «تکلیف و شرایط آن»، «توحید»، «نبوت»، «ثقلین»، «مرجعیت»، «فروع دین»، «نماز و نیایش» و «جهاد و امربه معروف و نهی از منکر» است.